Orzeczenie · 2025-03-31

V KK 425/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-03-31
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
kasacjanienależyta obsada sąduniezależność sądownictwaKRSKonstytucja RPEKPCKarta Praw Podstawowychkara pozbawienia wolnościgrzywnanaprawienie szkody

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego W.N. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, który z kolei zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku. Skazany został uznany za winnego popełnienia przestępstw z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. oraz art. 284 § 2 k.k., obejmujących przywłaszczenie powierzonych pojazdów ciężarowych, ładowarki i koparki, a także samochodu osobowego. Sąd Okręgowy wymierzył kary łączne 5 lat pozbawienia wolności i 250 stawek dziennych grzywny, a także obowiązek naprawienia szkody w kwocie 475.500 zł. Sąd Apelacyjny nieznacznie zmienił wyrok, obniżając kwotę naprawienia szkody do 471 692,78 zł. Obrońca w kasacji podniósł zarzut nienależytej obsady sądu pierwszej instancji (sędzia X.Y. powołana przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w nowym trybie) oraz rażącej niewspółmierności kary. Sąd Najwyższy, podzielając stanowisko prokuratora, uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Wskazał na niedopuszczalność wnoszenia kasacji wyłącznie z powodu niewspółmierności kary, a także na błędną interpretację przepisów dotyczących nienależytej obsady sądu. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny prawidłowo rozpoznał zarzut nienależytej obsady, analizując konkretne okoliczności powołania sędziego X.Y. i dochodząc do wniosku, że nie doszło do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. Sąd Najwyższy oparł się na własnych uchwałach, w tym uchwale połączonych Izb z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. BSA 1-4110-1/20) oraz uchwale składu 7 sędziów z dnia 2 czerwca 2022 r. (sygn. I KZP 2/22), które nie nakazują automatycznego uchylania orzeczeń wydanych z udziałem sędziów powołanych w nowym trybie, jeśli nie wykazano konkretnych naruszeń.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących nienależytej obsady sądu w kontekście powoływania sędziów przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w nowym trybie, a także dopuszczalności zarzutu niewspółmierności kary w postępowaniu kasacyjnym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowymi przepisami o KRS i ich wpływem na obsadę sądów. Konieczność badania konkretnych okoliczności w każdej sprawie dotyczącej nienależytej obsady.

Zagadnienia prawne (2)

Czy udział w składzie sądu osoby powołanej na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, stanowi nienależytą obsadę sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie wykazano konkretnych okoliczności wskazujących na naruszenie standardu niezawisłości i bezstronności sędziego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy, opierając się na własnych uchwałach (BSA 1-4110-1/20 i I KZP 2/22), stwierdził, że samo powołanie sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w nowym trybie nie przesądza o nienależytej obsadzie sądu w przypadku sędziów sądów powszechnych. Konieczne jest badanie konkretnych okoliczności, czy wadliwość procesu powoływania doprowadziła do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. Sąd Apelacyjny prawidłowo zbadał te okoliczności i nie stwierdził naruszeń.

Czy zarzut rażącej niewspółmierności kary może stanowić samodzielną podstawę kasacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie wykazano, że niewspółmierność kary jest skutkiem rażącego naruszenia prawa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z art. 523 § 1 zd. drugie k.p.k., kasacja nie może być oparta wyłącznie na zarzucie niewspółmierności kary. Skarżący musi wykazać, że niewspółmierność jest skutkiem rażącego naruszenia prawa. Ponadto, zarzut ten, gdy kara została orzeczona przez sąd pierwszej instancji i nie była modyfikowana przez sąd odwoławczy, jest skierowany przeciwko wyrokowi sądu meriti, co jest niezgodne z art. 519 k.p.k.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalić kasację
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
W. N.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (18)

Główne

k.k. art. 284 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 294 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 91 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 46 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Nienależyta obsada sądu (pkt 2) lub sprzeczność składu sądu z przepisami prawa (pkt 1) jako bezwzględne przyczyny odwoławcze.

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

p.u.s.p. art. 55 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

u.KRS art. 3 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Niedopuszczalność wnoszenia kasacji wyłącznie z powodu niewspółmierności kary.

k.p.k. art. 537

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 527 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest oczywiście bezzasadna. • Zarzut nienależytej obsady sądu pierwszej instancji nie został potwierdzony w świetle analizy konkretnych okoliczności powołania sędziego. • Zarzut rażącej niewspółmierności kary nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacji i nie został wykazany jako skutek rażącego naruszenia prawa.

Odrzucone argumenty

Nienależyta obsada sądu pierwszej instancji ze względu na sposób powołania sędziego X.Y. • Rażąca niewspółmierność kary pozbawienia wolności.

Godne uwagi sformułowania

nie w pełni przyswoił reguły postępowania kasacyjnego • nie oznacza to, że w kasacji można kwestionować wymiar kary, o ile skarżący podniesie też inne zarzuty, tj. rażącego naruszenia prawa, natomiast oznacza, że skarżący powinien wykazać, iż niewspółmierność kary jest skutkiem rażącego naruszenia prawa • nie znając treści art. 537 k.p.k., autor kasacji postuluje wydanie przez Sąd Najwyższy orzeczenia reformatoryjnego (w zakresie orzeczenia o karze), co nie jest dopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym • nie powoduje jednoczesnego zaistnienia obu tych przyczyn [art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k.] • Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku upewnia, że Sąd Apelacyjny rzetelnie rozpoznał wspomniany zarzut • Taka interpretacja uchwały jest nieprawidłowa, a w istocie stanowi przeinaczenie jej treści. • nie nakazuje tak skrajnie restryktywnego podejścia do zagadnienia orzekania przez sędziów powołanych do pełnienia urzędu na wniosek wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa, jakie prezentuje obrońca skazanego.

Skład orzekający

Zbigniew Puszkarski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nienależytej obsady sądu w kontekście powoływania sędziów przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w nowym trybie, a także dopuszczalności zarzutu niewspółmierności kary w postępowaniu kasacyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowymi przepisami o KRS i ich wpływem na obsadę sądów. Konieczność badania konkretnych okoliczności w każdej sprawie dotyczącej nienależytej obsady.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii praworządności i niezależności sądownictwa w Polsce, a także procedury kasacyjnej. Jest to temat budzący duże zainteresowanie wśród prawników i osób śledzących debatę publiczną.

Sąd Najwyższy rozstrzyga: Czy sędzia powołany po reformie KRS może orzekać? Kasacja oddalona.

Dane finansowe

WPS: 475 500 PLN

naprawienie szkody: 471 692,78 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst