V KK 416/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść Piotra Ś. od wyroku Sądu Okręgowego w O., który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w O. i umorzył postępowanie karne wobec Piotra Ś. o czyn z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 270 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 11 § 2 k.k. Pierwotnie postępowanie zostało umorzone przez prokuratora na mocy art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu. Następnie prokurator podjął je na nowo w trybie art. 327 § 1 k.p.k. Sąd Rejonowy uznał Piotra Ś. za winnego, a Sąd Okręgowy uchylił ten wyrok i umorzył postępowanie, powołując się na art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. (względna przyczyna odwoławcza). Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, twierdząc, że postępowanie zostało podjęte na nowo przez właściwego prokuratora i wcześniej nie przedstawiono zarzutów. Sąd Najwyższy oddalił kasację, aprobowując stanowisko, że prawomocne postanowienie prokuratora o umorzeniu postępowania przygotowawczego na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k., nawet bez przedstawienia zarzutów, stwarza stan rzeczy osądzonej. Podkreślono, że instytucja przedstawienia zarzutów ma charakter gwarancyjny, a umorzenie postępowania z powodu znikomej szkodliwości społecznej czynu, bez usytuowania sprawcy w charakterze podejrzanego, nie może być podstawą do późniejszego podjęcia postępowania w trybie art. 327 § 1 k.p.k. Wskazano, że w takich sytuacjach możliwe jest wznowienie postępowania na podstawie art. 327 § 2 k.p.k.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących umorzenia postępowania karnego z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu oraz możliwości jego podjęcia na nowo, zwłaszcza w kontekście praw gwarancyjnych podejrzanego/oskarżonego.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z podjęciem na nowo postępowania przygotowawczego.
Zagadnienia prawne (1)
Czy prawomocne postanowienie prokuratora o umorzeniu postępowania przygotowawczego na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. (znikoma społeczna szkodliwość czynu), wydane bez przedstawienia osobie zarzutów, stanowi negatywną przesłankę procesową uniemożliwiającą podjęcie postępowania w trybie art. 327 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawomocne postanowienie prokuratora o umorzeniu postępowania przygotowawczego na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k., nawet bez przedstawienia zarzutów, stwarza stan rzeczy osądzonej i stanowi przeszkodę do kontynuacji postępowania w trybie art. 327 § 1 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że instytucja przedstawienia zarzutów ma charakter gwarancyjny. Umorzenie postępowania z powodu znikomej szkodliwości społecznej czynu, bez usytuowania sprawcy w charakterze podejrzanego, nie może być podstawą do późniejszego podjęcia postępowania w trybie art. 327 § 1 k.p.k., gdyż naruszałoby to prawa gwarancyjne oskarżonego. Negatywna przesłanka procesowa odnosi się także do kontynuacji postępowania umorzonego postanowieniem prokuratora.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Piotr Ś. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
| Zastępca Prokuratora Rejonowego w O. | organ_państwowy | organ procesowy |
| Prokurator Prokuratury Rejonowej w O. | organ_państwowy | organ procesowy |
| Ireneusz N. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony/świadk |
Przepisy (12)
Główne
k.p.k. art. 17 § 1 pkt 3
Kodeks postępowania karnego
Umorzenie postępowania z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu.
k.p.k. art. 327 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podjęcie na nowo umorzonego postępowania.
Pomocnicze
k.p.k. art. 115 § 2
Kodeks postępowania karnego
Kryteria oceny społecznej szkodliwości czynu.
k.p.k. art. 439 § 1 pkt 8
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględne przyczyny odwoławcze (kontynuowanie postępowania prawomocnie umorzonego).
k.p.k. art. 17 § 1 pkt 7
Kodeks postępowania karnego
Umorzenie postępowania jako względna przyczyna odwoławcza.
k.k. art. 231 § 1
Kodeks karny
Przestępstwo przekroczenia uprawnień.
k.k. art. 270 § 1
Kodeks karny
Przestępstwo fałszowania dokumentów.
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
Zbieg przepisów ustawy.
k.p.k. art. 280 § 1
Kodeks postępowania karnego
Umorzenie postępowania przygotowawczego.
k.p.k. art. 11 § 7d
Kodeks postępowania karnego
Stan rzeczy osądzonej.
k.p.k. art. 269d
Kodeks postępowania karnego
Przedstawienie zarzutów.
k.p.k. art. 327 § 2
Kodeks postępowania karnego
Wznowienie postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocne umorzenie postępowania przygotowawczego, nawet bez przedstawienia zarzutów, stanowi stan rzeczy osądzonej. • Podjęcie na nowo postępowania w trybie art. 327 § 1 k.p.k. jest niedopuszczalne, gdy narusza to prawa gwarancyjne podejrzanego/oskarżonego. • Instytucja przedstawienia zarzutów ma charakter gwarancyjny i powinna być stosowana, gdy zebrane dowody dostatecznie uzasadniają podejrzenie popełnienia czynu.
Odrzucone argumenty
Podjęcie na nowo postępowania w trybie art. 327 § 1 k.p.k. przez właściwego prokuratora jest dopuszczalne, nawet jeśli wcześniej nie przedstawiono zarzutów.
Godne uwagi sformułowania
kosztem praw gwarancyjnych określonej osoby, organ ten nie może uzyskać swoistego ułatwienia w postaci możliwości podjęcia w każdym czasie, w trybie art. 327 § 1 k.p.k., umorzonego wcześniej postępowania karnego. • Negatywna przesłanka procesowa stanowi przeszkodę kontynuacji postępowania, umorzonego postanowieniem prokuratora. • prawomocne postanowienie prokuratora o umorzeniu postępowania przygotowawczego na podstawie art. 280 § 1 i art. 11 pkt 2d k.p.k., w którym stwierdzono popełnienie przez oznaczoną osobę czynu o znamionach określonych w ustawie karnej, ale o znikomym stopniu społecznego niebezpieczeństwa (obecnie – społecznej szkodliwości) stwarza stan rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 11 pkt 7d k.p.k. również wtedy, gdy przed wydaniem tego postanowienia osobie tej ani nie przedstawiono zarzutów, ani nie przesłuchano jej w charakterze podejrzanego (art. 269d k.p.k.). • Instytucja przedstawienia zarzutów ma bez wątpienia charakter gwarancyjny i powinna mieć zastosowanie, gdy zebrane dowody dostatecznie uzasadniają podejrzenie, że czyn popełniła dana osoba.
Skład orzekający
M. Gierszon
przewodniczący
A. Kapłon
sprawozdawca
G. Salamon
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia postępowania karnego z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu oraz możliwości jego podjęcia na nowo, zwłaszcza w kontekście praw gwarancyjnych podejrzanego/oskarżonego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z podjęciem na nowo postępowania przygotowawczego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową dotyczącą praw gwarancyjnych oskarżonego i ograniczeń w podjęciu na nowo umorzonego postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.
“Czy umorzone postępowanie karne można wznowić bez przedstawienia zarzutów? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.