Orzeczenie · 2022-11-16

V KK 366/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2022-11-16
SNKarneoszustwoWysokanajwyższy
oszustwokodeks karnypostępowanie karnekasacjasąd najwyższysąd apelacyjnysąd okręgowyumorzenie postępowaniaodmowa wszczęcia śledztwaprawo procesowe

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionych na niekorzyść oskarżonego G. K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi, który uchylił wyrok skazujący Sądu Okręgowego w Kaliszu i umorzył postępowanie karne. Sąd Apelacyjny oparł swoje rozstrzygnięcie na stwierdzeniu zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k., uznając, że w sprawie brak było skargi uprawnionego oskarżyciela. Sąd Najwyższy uznał jednak, że Sąd Apelacyjny rażąco naruszył przepisy prawa procesowego, w szczególności art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. Sąd Najwyższy szczegółowo przeanalizował historię postępowań przygotowawczych, w tym postanowienia o umorzeniu śledztwa i odmowie wszczęcia postępowania, wskazując, że Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował zakres tych postanowień, opierając się na domniemaniach zawartych w uzasadnieniach, zamiast na sentencjach. Sąd Najwyższy podkreślił, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania nie stanowi przeszkody do wszczęcia postępowania w późniejszym czasie i nie wymaga wydania postanowienia o podjęciu postępowania. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, nakazując uwzględnienie przedstawionych argumentów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia i odmowy wszczęcia postępowania przygotowawczego, znaczenie sentencji orzeczeń procesowych nad uzasadnieniem, zasady kontroli odwoławczej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z historią postępowań przygotowawczych w danej sprawie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa lub umorzeniu postępowania przygotowawczego, wydane na podstawie analizy uzasadnienia, może stanowić podstawę do umorzenia postępowania karnego z powodu braku skargi uprawnionego oskarżyciela?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa lub umorzeniu postępowania przygotowawczego nie stanowi przeszkody do wszczęcia postępowania karnego w każdym czasie i nie wymaga wydania postanowienia o podjęciu postępowania. Zakres przedmiotowy postanowienia jest określony wyłącznie przez jego sentencję, a nie uzasadnienie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego nie rozstrzyga o przedmiocie procesu i nie stanowi przeszkody do wszczęcia postępowania w późniejszym czasie. Podkreślono, że zakres postanowienia jest określony przez sentencję, a nie uzasadnienie, co wyklucza możliwość 'domniemywania' treści decyzji procesowej.

Czy sąd odwoławczy prawidłowo zastosował art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. (obecnie pkt 9) w sytuacji, gdy uznał, że w sprawie brak było skargi uprawnionego oskarżyciela, opierając się na błędnej interpretacji postanowień o umorzeniu i odmowie wszczęcia śledztwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy rażąco naruszył prawo procesowe, błędnie stosując art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. (obecnie pkt 9) i uchylając wyrok skazujący oraz umarzając postępowanie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował przepisy dotyczące umorzenia i odmowy wszczęcia śledztwa, co doprowadziło do niezasadnego uznania zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej i uchylenia wyroku skazującego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
G. K.osoba_fizycznaoskarżony
Z. D.osoba_fizycznaoskarżyciel posiłkowy
Prokurator Okręgowy w Ostrowie Wielkopolskimorgan_państwowyprokurator
Prokuratura Krajowaorgan_państwowyprokurator

Przepisy (22)

Główne

k.k. art. 294 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 526 § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.k. art. 33 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 69 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 70 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 46 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 433 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 305 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 305 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 118 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 327 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 308 § 6

Kodeks postępowania karnego

u.o.r. art. 77

Ustawa o rachunkowości

p.u.n. art. 522 § 1

Prawo upadłościowe i naprawcze

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Apelacyjny rażąco naruszył przepisy prawa procesowego, w szczególności art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., poprzez nieprawidłowe uznanie, że w sprawie brak było skargi uprawnionego oskarżyciela. • Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował postanowienia o umorzeniu i odmowie wszczęcia śledztwa, opierając się na uzasadnieniach zamiast na sentencjach. • Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego nie stanowi przeszkody do wszczęcia postępowania w późniejszym czasie i nie wymaga wydania postanowienia o podjęciu postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Sąd odwoławczy rażąco naruszył przepisy prawa wskazane w skargach, a naruszenie to miało istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. • W przypadku postanowienia o umorzeniu śledztwa (...) nie ma możliwości „domniemywania faktycznej treści czynności prawnej” – podobnie jak w przypadku wyroku sądu istotny jest jedynie faktyczny zakres przedmiotowy sformułowany w sentencji takiej decyzji procesowej. • Prawo procesowe nie zna instytucji „domniemanej rezygnacji ze ścigania” w ramach uzasadnienia postanowienia o umorzeniu śledztwa.

Skład orzekający

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

przewodniczący

Jerzy Grubba

członek

Andrzej Stępka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia i odmowy wszczęcia postępowania przygotowawczego, znaczenie sentencji orzeczeń procesowych nad uzasadnieniem, zasady kontroli odwoławczej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z historią postępowań przygotowawczych w danej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzja w formułowaniu postanowień procesowych i jak błędy w tym zakresie mogą prowadzić do uchylenia wyroków. Jest to ważna lekcja dla prawników procesowych.

Sąd Najwyższy: Uzasadnienie nie zastąpi sentencji! Kluczowa lekcja dla prokuratorów i sędziów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst