V KB 11/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDo Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy o wyłączenie sędziego SN Agnieszki Żywickiej od rozpoznania sprawy, argumentując wadliwością procedury jej powołania na urząd sędziego SN, która miała odbyć się z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Obrońca podniósł, że skład sądu z udziałem takiego sędziego byłby sądem nienależycie obsadzonym, a sędzia Żywicka, powołana w identycznej procedurze co inny sędzia, jest osobą bezpośrednio zainteresowaną rozstrzygnięciem kwestii incydentalnej. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, stwierdzając, że kwestie ustrojowe dotyczące wadliwości powołania sędziego nie mogą być przedmiotem rozpoznania w ramach wniosku o wyłączenie sędziego w trybie art. 41 § 1 k.p.k. Podkreślono, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą, a ustawa o Sądzie Najwyższym stanowi lex specialis w stosunku do art. 41 § 1 k.p.k. w zakresie badania bezstronności sędziego. Sąd uznał również, że wątpliwość co do bezstronności sędziego nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem, a zarzuty nie mogą mieć charakteru abstrakcyjnego. Odniesiono się także do orzeczeń ETPC i TSUE, wskazując, że nie mają one charakteru źródeł prawa powszechnie obowiązującego. W kwestii braku bezstronności z uwagi na polityczny charakter sprawy, Sąd stwierdził, że obrońca nie uprawdopodobnił, aby sędzia Żywicka podzielała negatywne poglądy dotyczące osób krytykujących politykę władzy wykonawczej. Wniosek uznano za niedopuszczalny z mocy ustawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii niedopuszczalności badania wadliwości procedury nominacyjnej sędziego w ramach wniosku o jego wyłączenie oraz interpretacji pojęcia 'bezpośredniego zainteresowania' sprawą.
Dotyczy specyficznej procedury powołania sędziów SN po 2017 roku. Interpretacja pojęcia 'bezpośredniego zainteresowania' może być stosowana w innych kontekstach proceduralnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wadliwość procedury powołania sędziego na stanowisko SN, wynikająca z udziału Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., może stanowić podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy w trybie art. 41 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kwestie ustrojowe dotyczące wadliwości powołania sędziego nie mogą być przedmiotem rozpoznania w ramach wniosku o wyłączenie sędziego złożonego w trybie art. 41 § 1 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (wyrok P 22/19), zgodnie z którym takie kwestie nie podlegają ocenie w postępowaniu o wyłączenie sędziego. Ustawa o Sądzie Najwyższym stanowi lex specialis w tym zakresie.
Czy wątpliwość co do bezstronności sędziego może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem, niezależnie od okresu i ułomności procedury nominacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wątpliwość taka nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych.
Uzasadnienie
Zarzuty nie mogą mieć charakteru abstrakcyjnego i odnosić się do całych grup powołanych sędziów. Sąd podkreślił, że orzeczenia ETPC i TSUE nie mają charakteru powszechnie obowiązującego w Polsce.
Czy sędzia SN jest wyłączony od udziału w sprawie, która dotyczy go bezpośrednio w rozumieniu art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k., jeśli rozstrzygnięcie dotyczy testu niezawisłości i bezstronności innego sędziego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozstrzygnięcie w sprawie testu niezawisłości i bezstronności innego sędziego nie dotyczy bezpośrednio sędziego orzekającego w sprawie wyłączenia.
Uzasadnienie
Zwrot 'bezpośrednio' oznacza, że pomiędzy sprawą sędziego a jego osobą nie ma ogniw pośrednich. Rozstrzygnięcie w sprawie incydentalnej nie wpływa na sferę uprawnień lub obowiązków sędziego orzekającego w tej sprawie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. B. i in. | inne | oskarżeni |
| Agnieszka Żywicka | inne | sędzia Sądu Najwyższego |
| Marek Motuk | inne | sędzia Sądu Najwyższego |
| Małgorzata Manowska | inne | sędzia Sądu Najwyższego |
| Piotr Prusinowski | inne | sędzia Sądu Najwyższego |
| Dariusz Świecki | inne | sędzia Sądu Najwyższego |
| Jacek Widło | inne | sędzia Sądu Najwyższego |
| Paweł Wojciechowski | inne | sędzia Sądu Najwyższego |
| Romualda Spyt | inne | sędzia Sądu Najwyższego |
| Roman Trzaskowski | inne | sędzia Sądu Najwyższego |
Przepisy (8)
Główne
k.p.k. art. 42 § § 1 i 4
Kodeks postępowania karnego
W zw. z art. 41 § 1 k.p.k. a contrario - stosowany do wniosku o wyłączenie sędziego.
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wyłączenia sędziego. Sąd uznał, że wadliwość procedury nominacyjnej nie może być podstawą wyłączenia w tym trybie.
k.p.k. art. 40 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia jest wyłączony, jeżeli sprawa dotyczy go bezpośrednio. Sąd uznał, że sprawa incydentalna dotycząca innego sędziego nie dotyczy bezpośrednio sędziego orzekającego.
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Wspomniany przez obrońcę jako skutek nienależytej obsady sądu.
KRP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu, wspomniane przez obrońcę w kontekście wadliwej procedury nominacyjnej.
KRP art. 190 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Moc powszechnie obowiązująca i ostateczność orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.
u.SN art. 29 § § 4
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego SN nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności.
u.SN art. 29 § § 5
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Szczególne postępowanie dotyczące badania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego SN.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwestie ustrojowe dotyczące wadliwości procedury nominacyjnej nie mogą być przedmiotem rozpoznania w ramach wniosku o wyłączenie sędziego w trybie art. 41 § 1 k.p.k. • Ustawa o Sądzie Najwyższym stanowi lex specialis w stosunku do art. 41 § 1 k.p.k. w zakresie badania bezstronności sędziego. • Wątpliwość co do bezstronności sędziego nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem. • Zarzuty dotyczące braku bezstronności muszą być konkretne i nie mogą mieć charakteru abstrakcyjnego. • Rozstrzygnięcie w sprawie incydentalnej dotyczącej innego sędziego nie dotyczy bezpośrednio sędziego orzekającego w sprawie wyłączenia w rozumieniu art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k.
Odrzucone argumenty
Wadliwość procedury powołania sędziego SN stanowi podstawę do jego wyłączenia od rozpoznania sprawy. • Sędzia SN powołany w wadliwej procedurze jest nienależycie obsadzonym sądem. • Sędzia SN jest osobą bezpośrednio zainteresowaną rozstrzygnięciem kwestii incydentalnej dotyczącej innego sędziego powołanego w podobnej procedurze. • Orzeczenia ETPC i TSUE mają wiążący charakter dla Sądu Najwyższego przy rozstrzyganiu sprawy.
Godne uwagi sformułowania
kwestie ustrojowe odnoszące się do wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta RP nie mogą być przedmiotem rozpoznania w ramach wniosku o wyłączenie sędziego • wątpliwość co do bezstronności sędziego nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem i to niezależnie od tego w jakim okresie i z jakimi ułomnościami w procedurze nominacyjnej doszło to tego powołania • orzeczenia wskazanych trybunałów nie mają charakteru źródeł prawa powszechnie obowiązującego • sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli sprawa dotyczy tego sędziego bezpośrednio • zwrot „bezpośrednio” [...] oznacza zatem, że pomiędzy sprawą określonego sędziego, a jego osobą nie ma ogniw pośrednich
Skład orzekający
Paweł Kołodziejski
członek
Małgorzata Manowska
członek
Piotr Prusinowski
członek
Dariusz Świecki
członek
Jacek Widło
członek
Paweł Wojciechowski
członek
Romualda Spyt
członek
Roman Trzaskowski
członek
Agnieszka Żywicka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii niedopuszczalności badania wadliwości procedury nominacyjnej sędziego w ramach wniosku o jego wyłączenie oraz interpretacji pojęcia 'bezpośredniego zainteresowania' sprawą."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury powołania sędziów SN po 2017 roku. Interpretacja pojęcia 'bezpośredniego zainteresowania' może być stosowana w innych kontekstach proceduralnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezawisłości sędziowskiej i procedury nominacyjnej, co jest tematem gorących debat publicznych i prawniczych.
“Czy wadliwa procedura powołania sędziego SN automatycznie dyskwalifikuje go z orzekania? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.