Orzeczenie · 2021-10-28

V CZ 48/21

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2021-10-28
SNCywilnezobowiązaniaŚrednianajwyższy
zażalenienierozpoznanie istoty sprawysąd najwyższysąd apelacyjnysąd okręgowyinterpretacja umowyart. 386 kpcart. 65 kc

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanego B. Ł. na wyrok Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 25 stycznia 2021 r., sygn. akt V AGa [...]. Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego w G. z dnia 11 stycznia 2019 r. w zakresie oddalającym powództwo T. Sp. z o.o. w C. co do kwoty 70 479,45 zł i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Pozwany w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości. Sąd Najwyższy przypomniał, że zażalenie na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji służy wyłącznie kontroli prawidłowości zastosowania przez ten sąd art. 386 § 4 k.p.c. lub art. 386 § 2 k.p.c., a jego kognicja nie obejmuje merytorycznej oceny zaskarżonego wyroku. Sąd Najwyższy uznał, że zarzut naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. był nieuzasadniony. Sąd Apelacyjny prawidłowo stwierdził, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ nie zbadał prawidłowo materialnoprawnej podstawy żądania pozwu, ograniczając się do błędnej kwalifikacji umowy jako pożyczki, podczas gdy wymagała ona interpretacji na podstawie art. 65 k.c. Zaniechanie zbadania materialnej podstawy żądania pozwu stanowi podstawę do stwierdzenia nierozpoznania istoty sprawy. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ugruntowana interpretacja zakresu kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym na orzeczenia kasatoryjne oraz kryteriów nierozpoznania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego trybu zaskarżania orzeczeń kasatoryjnych i nie rozstrzyga merytorycznie sporu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zażalenie na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji pozwala na merytoryczną ocenę zaskarżonego wyroku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kognicja Sądu Najwyższego przy rozpoznawaniu tego rodzaju zażaleń jest ograniczona wyłącznie do kontroli prawidłowości zastosowania przez sąd drugiej instancji art. 386 § 4 k.p.c. lub art. 386 § 2 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że zażalenie na orzeczenie kasatoryjne jest środkiem zaskarżania służącym wyłącznie kontroli zastosowania przepisów o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, a nie ocenie merytorycznej zaskarżonego wyroku.

Czy nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji, polegające na zaniechaniu zbadania materialnoprawnej podstawy żądania pozwu, uzasadnia uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zaniechanie przez Sąd pierwszej instancji zbadania materialnej podstawy żądania pozwu stanowi podstawę do stwierdzenia nierozpoznania istoty sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny prawidłowo stwierdził nierozpoznanie istoty sprawy przez Sąd Okręgowy, który nie zbadał prawidłowo materialnoprawnej podstawy żądania pozwu, ograniczając się do błędnej kwalifikacji umowy, zamiast przeprowadzić niezbędne zabiegi interpretacyjne i dowodowe.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
B. Ł. (pozwany)

Strony

NazwaTypRola
T. Sp. z o.o. w C.spółkapowód
B. Ł.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten stanowi podstawę do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, jeżeli sąd drugiej instancji stwierdzi nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten reguluje dopuszczalność zażalenia na orzeczenie sądu drugiej instancji, w tym na orzeczenie kasatoryjne.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

§ 1 pkt 1 k.p.c. stanowi, że zażalenie przysługuje m.in. na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

§ 3 k.p.c. stanowi, że w razie uwzględnienia zażalenia sąd uchyli postanowienie lub wyrok, o którym mowa w § 1 i § 2, albo w razie oddalenia zażalenia je utrzyma w mocy.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten określa skutki oddalenia zażalenia przez Sąd Najwyższy.

k.c. art. 65

Kodeks cywilny

Przepis ten dotyczy wykładni oświadczeń woli i był kluczowy dla oceny treści umowy łączącej strony.

k.c. art. 720 § § 1

Kodeks cywilny

Przepis ten definiuje umowę pożyczki, która była przedmiotem sporu.

k.c. art. 453

Kodeks cywilny

Przepis ten dotyczy skutków prawnych związanych z niewłaściwym wykonaniem zobowiązania.

k.p.c. art. 321 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten określa zasadę wyrokowania co do przedmiotu sporu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c., stwierdzając nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji z powodu zaniechania zbadania materialnoprawnej podstawy żądania.

Odrzucone argumenty

Zażalenie pozwanego zarzucające naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. było nieuzasadnione, ponieważ kognicja Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym nie obejmuje merytorycznej oceny wyroku sądu drugiej instancji.

Godne uwagi sformułowania

kognicja Sądu Najwyższego przy rozpoznawaniu tego rodzaju zażaleń nie obejmuje merytorycznej oceny zaskarżonego wyroku. • Zarzut naruszenia tego przepisu był nieuzasadniony. • Sąd Apelacyjny przyjął, że Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, a przejawiało się to tym, że nie zbadał prawidłowo materialnoprawnej podstawy żądania pozwu. • Zaniechanie przez Sąd pierwszej instancji zbadania materialnej podstawy żądania pozwu stanowi podstawę do stwierdzenie nierozpoznania istoty sprawy.

Skład orzekający

Dariusz Zawistowski

przewodniczący, sprawozdawca

Paweł Grzegorczyk

członek

Marta Romańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja zakresu kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym na orzeczenia kasatoryjne oraz kryteriów nierozpoznania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu zaskarżania orzeczeń kasatoryjnych i nie rozstrzyga merytorycznie sporu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące zakresu kontroli Sądu Najwyższego i kryteriów nierozpoznania istoty sprawy, co jest ważne dla praktyków prawa.

Kiedy Sąd Najwyższy może ocenić wyrok sądu drugiej instancji? Kluczowe zasady kontroli kasacyjnej.

Dane finansowe

WPS: 70 479,45 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst