V CZ 105/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie M. B. na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jego skargę o wznowienie postępowania. Skarga ta dotyczyła wyroku w sprawie o ustalenie nieważności umowy o kredyt inwestycyjny, zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z 2016 r. Powód jako podstawę wznowienia wskazał art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c., twierdząc, że wyroki oparte były na podrobionym liście intencyjnym, na którym miał być sfałszowany jego podpis. Dodatkowo powołał się na opinie dotyczące jego stanu zdrowia w dacie zawarcia umowy. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że nie opiera się ona na ustawowej podstawie, ponieważ wyroki nie były oparte na liście intencyjnym, a kwestia stanu zdrowia powoda nie stanowiła nowej okoliczności faktycznej w rozumieniu przepisów o wznowieniu. Sąd Apelacyjny stwierdził również, że skarga została wniesiona po upływie terminu z art. 407 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podzielając argumentację Sądu Apelacyjnego. Podkreślił, że kluczowe dla biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie jest dowiedzenie się o samej podstawie faktycznej (np. o podrobieniu dokumentu), a nie o jej prawnym znaczeniu jako podstawie wznowienia. Sąd Najwyższy uznał, że powód nie wykazał, iż wniósł skargę w terminie, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych były bezzasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, zwłaszcza w kontekście dowiedzenia się o podstawie faktycznej i prawnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania na podstawie podrobionego dokumentu i stanu zdrowia, ale ogólne zasady dotyczące biegu terminu są szeroko stosowalne.
Zagadnienia prawne (4)
Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na twierdzeniu o podrobionym dokumencie, została wniesiona w ustawowym terminie, jeśli strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, ale nie o jej prawnym znaczeniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, termin biegnie od dnia dowiedzenia się o samej podstawie faktycznej (np. o podrobieniu dokumentu), a nie od dnia uświadomienia sobie jej prawnego znaczenia jako podstawy wznowienia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 407 § 1 k.p.c. wiąże początek biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie z dniem, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, czyli o okoliczności faktycznej (np. o podrobieniu dokumentu). Nie ma znaczenia, kiedy strona uświadomiła sobie, że ta okoliczność może być kwalifikowana jako podstawa wznowienia, zwłaszcza po konsultacji z profesjonalnym pełnomocnikiem. W przeciwnym razie strona mogłaby dowolnie kształtować początek biegu terminu.
Czy twierdzenie o stanie zdrowia wyłączającym świadome podjęcie decyzji w dacie zawarcia umowy, poparte nowymi opiniami, może stanowić podstawę wznowienia postępowania, jeśli pierwotne powództwo zostało oddalone z powodu braku interesu prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli pierwotne powództwo zostało oddalone z powodu braku interesu prawnego, sądy nie badały merytorycznie twierdzeń o stanie zdrowia. Ponadto, takie twierdzenia, nawet poparte nowymi opiniami, nie stanowią podstawy wznowienia w rozumieniu art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c., a mogą być rozważane co najwyżej jako nowe okoliczności faktyczne w kontekście art. 403 § 2 k.p.c., które jednak nie zostały uznane za wystarczające do wznowienia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił, iż twierdzenia powoda dotyczące jego stanu psychicznego w dacie zawarcia umowy nie stanowiły ustawowej podstawy wznowienia. Powództwo zostało oddalone z powodu braku interesu prawnego, a sądy nie badały kwestii stanu zdrowia. Nowe opinie mogły być rozważone jedynie jako nowe okoliczności faktyczne, ale nie zostały uznane za wystarczające do wznowienia postępowania.
Czy sąd badający dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania (art. 410 § 1 k.p.c.) powinien badać jedynie formalną zgodność podstawy z przepisami, czy również jej faktyczne istnienie?
Odpowiedź sądu
Kwestia ta wywołuje rozbieżności w orzecznictwie, jednak w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie oparte zostało na błędnym terminie wniesienia skargi, co czyniło zbędnym szczegółowe badanie tej kwestii.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zauważył istniejące w orzecznictwie rozbieżności co do zakresu kognicji sądu przy badaniu dopuszczalności skargi o wznowienie. Niektóre orzeczenia wskazują na badanie jedynie formalnej zgodności, inne na badanie również faktycznego istnienia podstawy. Jednakże, w niniejszej sprawie, stwierdzenie wniesienia skargi po terminie było wystarczające do jej odrzucenia.
Czy zarzut naruszenia art. 401 pkt 2 k.p.c. (pozbawienie możności działania) jest zasadny, jeśli powód nie powołał tej podstawy w skardze o wznowienie, a jedynie argumentował, że jego stan psychiczny wpływał na jego stanowisko w sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut jest bezzasadny, ponieważ powód nie powołał się na pozbawienie możności działania jako podstawę wznowienia, a jedynie na nowe okoliczności faktyczne dotyczące jego stanu zdrowia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że powód nie powołał w skardze o wznowienie art. 401 pkt 2 k.p.c. ani nie twierdził, że z powodu zaburzeń psychicznych był pozbawiony możności działania w postępowaniu. Przedstawione przez niego twierdzenia mogły być rozważane jedynie jako nowe okoliczności faktyczne, a nie jako podstawa wznowienia z art. 401 pkt 2 k.p.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Bank (…) w W. | spółka | pozwany |
| M. Sp. z o.o. w B. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 403 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa wznowienia postępowania w przypadku, gdy prawomocny wyrok został oparty na dokumencie podrobionym lub przerobionym.
k.p.c. art. 407 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia.
k.p.c. art. 410 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd bada dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania.
k.p.c. art. 401 § pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa wznowienia postępowania w przypadku pozbawienia strony możności działania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
k.p.c. art. 403 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość powołania nowych okoliczności faktycznych i środków dowodowych mogących mieć wpływ na wynik sprawy jako podstawy wznowienia.
k.p.c. art. 409
Kodeks postępowania cywilnego
Ciężar przytoczenia okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie spoczywa na wnoszącym skargę.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania Sądu Najwyższego w przedmiocie zażalenia.
k.p.c. art. 394 § 1 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania Sądu Najwyższego w przedmiocie zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga o wznowienie postępowania została wniesiona po upływie terminu określonego w art. 407 § 1 k.p.c. • Podstawa wznowienia w postaci podrobienia podpisu na liście intencyjnym nie wystąpiła, gdyż wyroki nie były na nim oparte. • Twierdzenia o stanie zdrowia powoda nie stanowiły nowej okoliczności faktycznej w rozumieniu przepisów o wznowieniu, a pierwotne powództwo zostało oddalone z powodu braku interesu prawnego. • Powód nie powołał się na pozbawienie możności działania jako podstawę wznowienia.
Odrzucone argumenty
Sąd Apelacyjny przekroczył granice kognicji przy ocenie dopuszczalności skargi o wznowienie. • Sąd Apelacyjny nie rozważył naruszenia art. 401 pkt 2 k.p.c. (pozbawienie możności działania).
Godne uwagi sformułowania
Nie ma znaczenia to, kiedy strona uświadomiła sobie, że zachodzi podstawa wznowienia. • Znaczenie należałoby przypisać dacie, w której powód dowiedział się o rzekomym oparciu wyroku na dokumencie podrobionym, a nie dacie, w której pełnomocnik powoda uświadomił go, że zachodzi podstawa wznowienia. • Powództwo zostało oddalone ze względu na to, że powód nie wykazał swojego interesu prawnego w dochodzeniu ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
Skład orzekający
Karol Weitz
przewodniczący-sprawozdawca
Monika Koba
członek
Anna Owczarek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, zwłaszcza w kontekście dowiedzenia się o podstawie faktycznej i prawnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania na podstawie podrobionego dokumentu i stanu zdrowia, ale ogólne zasady dotyczące biegu terminu są szeroko stosowalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii proceduralnych związanych z wznowieniem postępowania i terminami, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne rozumienie przepisów i dat.
“Kiedy dowiedziałeś się o podrobionym dokumencie? Kluczowa data dla wznowienia postępowania.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.