V CSK 590/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o zapłatę kwoty 252.466,32 zł z weksla in blanco. Sąd Okręgowy w W. utrzymał w mocy nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym. Sąd Apelacyjny w (...) zmienił ten wyrok, uchylając nakaz zapłaty i oddalając powództwo w całości, obciążając powoda kosztami postępowania. Sąd Apelacyjny wskazał, że termin płatności weksla upłynął 1 sierpnia 2011 r., a indos nastąpił 1 września 2011 r., czyli po terminie do złożenia protestu. Zgodnie z prawem wekslowym, indos po upływie terminu protestu ma skutki zwykłego przelewu, co pozwala dłużnikowi na podniesienie wszelkich zarzutów. Sąd Apelacyjny stwierdził, że materiał dowodowy nie dawał podstaw do uznania, że pozwany był zobowiązany wobec kolejnych posiadaczy weksla oraz że weksel został wypełniony prawidłowo. Powód wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za bezzasadne. Wskazał, że twierdzenie o dacie indosu zostało przytoczone w pozwie i nie było kwestionowane przez pozwanego, co wykluczało potrzebę odwoływania się do domniemania z prawa wekslowego. Ponadto, Sąd Najwyższy podkreślił, że indos po terminie płatności powoduje utratę przez weksel charakteru papieru wartościowego przeznaczonego do obiegu, a potencjalny nabywca powinien liczyć się z możliwością podniesienia zarzutów przez dłużnika.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja skutków indosu weksla dokonanego po terminie płatności i jego wpływu na możliwość podnoszenia zarzutów przez dłużnika.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy indos nastąpił po terminie płatności i upływie terminu do protestu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy indos weksla dokonany po upływie terminu do złożenia protestu ma skutki zwykłego przelewu, pozwalając dłużnikowi na podniesienie wszelkich zarzutów wobec indosatariusza?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, indos po upływie terminu protestu ma tylko skutki zwykłego przelewu, co rozszerza zakres zarzutów, które dłużnik może podnieść przeciwko nabywcy weksla.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na art. 20 ust. 1 w zw. z art. 103 ust. 1 prawa wekslowego oraz orzecznictwo, stwierdził, że weksel nie zapłacony w terminie przedłużonym o czas na protest traci charakter papieru wartościowego przeznaczonego do obiegu, a potencjalny nabywca powinien liczyć się z możliwością podniesienia przez dłużnika zarzutów, jak przy zwykłym przelewie wierzytelności.
Czy sąd drugiej instancji może zmienić ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji i wydać orzeczenie reformatoryjne, jeśli uzna, że materiał dowodowy nie daje podstaw do uwzględnienia powództwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji może dokonać odmiennych ustaleń i wydać orzeczenie reformatoryjne, pod warunkiem odpowiedniego uzasadnienia zmiany ustaleń.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do art. 386 § 1 k.p.c. i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, wskazując, że zasada dwuinstancyjności nie uniemożliwia wydawania przez sądy odwoławcze rozstrzygnięć kończących postępowanie, a orzeczenie reformatoryjne jest podstawowym sposobem rozstrzygnięcia w przypadku uwzględnienia apelacji.
Czy sąd może przyjąć twierdzenia powoda za przyznane (art. 230 k.p.c.) w sytuacji, gdy pozwany nie zaprzeczył tym twierdzeniom, a dotyczą one daty czynności prawnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w braku zaprzeczenia przez pozwanego i biorąc pod uwagę wyniki całej rozprawy, sąd może przyjąć twierdzenia powoda za przyznane i zaniechać ich weryfikacji, co wyklucza potrzebę prowadzenia postępowania dowodowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 230 k.p.c. stanowi podstawę bezdowodowego dokonywania ustaleń, a twierdzenie pozwu przytaczające oznaczoną datę czynności prawnej indosu usunęło potrzebę odwołania się do konstrukcji domniemania z art. 234 k.p.c. w zw. z art. 20 ust. 2 prawa wekslowego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. L. | osoba_fizyczna | powód |
| W. W. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (19)
Główne
p.w. art. 20 § 1
Prawo wekslowe
Indos po upływie terminu protestu ma tylko skutki zwykłego przelewu.
p.w. art. 103 § 1
Prawo wekslowe
p.w. art. 20 § 2
Prawo wekslowe
Domniemanie, że indos bez daty uważa się za dokonany przed upływem terminu ustanowionego dla protestu.
Pomocnicze
p.w. art. 101
Prawo wekslowe
p.w. art. 12
Prawo wekslowe
p.w. art. 13
Prawo wekslowe
p.w. art. 14 § 1
Prawo wekslowe
p.w. art. 10
Prawo wekslowe
p.w. art. 17
Prawo wekslowe
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 187 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 234
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 45
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 176 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Indos weksla po terminie płatności ma skutki zwykłego przelewu, co pozwala dłużnikowi na podniesienie wszelkich zarzutów. • Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił, że materiał dowodowy nie dawał podstaw do uznania, że pozwany był zobowiązany wobec kolejnych posiadaczy weksla oraz że weksel został wypełniony prawidłowo.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 234 k.p.c., art. 227 w zw. z art. 230 k.p.c., art. 386 § 4 w zw. z art. 45 i 176 ust. 1 Konstytucji, art. 6 ust.1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka Podstawowych Wolności. • Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym art. 20 ust. 2 zd. 3 prawa wekslowego w zw. z art. 6 k.c. przez pominięcie domniemania, że indos bez daty uważa się za dokonany przed upływem terminu ustanowionego dla protestu. • Zarzut uchybienia art. 20 ust. 2 zd. 3 prawa wekslowego przez nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu, że indos został dokonany po terminie przewidzianym dla protestu, mimo że nie było to przedmiotem postępowania dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
Weksel z chwilą upływu terminu do sporządzenia protestu traci charakter papieru wartościowego przeznaczonego do obiegu. • Jak trafnie podnosi się w piśmiennictwie weksel nie zapłacony w terminie przedłużonym o czas na dokonanie protestu jest w pewnym sensie podejrzany, zatem potencjalny nabywca powinien się liczyć z istnieniem przyczyn uzasadniających odmowę zapłaty oraz z podniesieniem przez dłużnika zarzutów takich, jak przy zwykłym przelewie wierzytelności.
Skład orzekający
Marta Romańska
przewodniczący
Iwona Koper
członek
Anna Owczarek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków indosu weksla dokonanego po terminie płatności i jego wpływu na możliwość podnoszenia zarzutów przez dłużnika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy indos nastąpił po terminie płatności i upływie terminu do protestu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia z prawa wekslowego, które ma praktyczne znaczenie dla obrotu gospodarczego i może być interesująca dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Weksel in blanco po terminie: kiedy traci swoją moc i jakie niesie konsekwencje?”
Dane finansowe
WPS: 252 466,32 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.