V CSK 494/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła żądania Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta [...] o wydanie nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa oraz o usunięcie z niej naniesień dokonanych przez pozwaną D. Polska S.A. Sąd Apelacyjny, zmieniając wyrok Sądu Okręgowego, nakazał pozwanej wydanie nieruchomości i usunięcie z niej wiaty stalowej, budynku kasy, rampy wyładunkowej, wagi samochodowej oraz innych ruchomości, odraczając jednocześnie wykonanie wyroku do określonego terminu. Pozwana wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 222 § 1 i § 2, art. 6, art. 231 § 1) oraz przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (art. 325 w zw. z art. 328, art. 391 § 1, art. 229 w zw. z art. 232, art. 177 § 1 pkt 1). Głównym zarzutem było naruszenie prawa materialnego poprzez nakazanie usunięcia obiektów, które stały się częściami składowymi gruntu, oraz naruszenie prawa procesowego poprzez odmowę zawieszenia postępowania w związku z toczącą się inną sprawą dotyczącą nabycia prawa użytkowania wieczystego. Sąd Najwyższy uznał, że żądanie wydania nieruchomości wraz z usunięciem naniesień jest uzasadnione, a fakt, że obiekty te stały się częściami składowymi gruntu, nie stanowi przeszkody prawnej dla takiego rozstrzygnięcia. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził, że odmowa zawieszenia postępowania była prawidłowa, gdyż rozstrzygnięcie innej sprawy nie miało kluczowego znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a pozwana nie wykazała spełnienia przesłanek posiadania samoistnego w dobrej wierze. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną i zasądził od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej koszty postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących ochrony własności, żądania wydania nieruchomości z usunięciem naniesień oraz zasad zawieszania postępowania.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie pierwotna umowa użyczenia nie doprowadziła do formalnego uregulowania stanu prawnego nieruchomości.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nakazanie usunięcia z nieruchomości obiektów budowlanych i ruchomości, które połączyły się z gruntem i stały się jego częściami składowymi, narusza przepisy prawa materialnego dotyczące własności i części składowych gruntu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nakazanie usunięcia takich obiektów nie stanowi naruszenia prawa materialnego, jeśli służy przywróceniu stanu zgodnego z prawem i właścicielowi przysługuje prawo do żądania wydania nieruchomości w określonym stanie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że fakt połączenia obiektów z gruntem i stania się ich częściami składowymi nie wyklucza możliwości nakazania ich usunięcia w ramach żądania wydania nieruchomości, zwłaszcza gdy służy to przywróceniu stanu zgodnego z prawem.
Czy sąd powinien zawiesić postępowanie cywilne, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zawieszenie postępowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. jest fakultatywne i pozostawione uznaniu sądu, który powinien ocenić, czy jest to celowe i uzasadnione.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że możliwość zawieszenia postępowania jest fakultatywna. Nawet jeśli istnieje zależność od innego postępowania, sąd musi ocenić, czy zawieszenie jest potrzebne. W tej sprawie, żądanie w innej sprawie oparte na art. 231 § 1 k.c. nie rokowało dużych szans na uwzględnienie, a pozwana nie wykazała spełnienia przesłanek posiadania samoistnego w dobrej wierze.
Czy naruszenie przepisów prawa procesowego może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko wówczas, gdy wykazany zostanie istotny wpływ naruszenia na rozstrzygnięcie sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy przypomniał, że naruszenie przepisów prawa procesowego musi mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że uchybienia musiały ukształtować lub mogły ukształtować treść zaskarżonego orzeczenia. W pozostałych zarzutach procesowych skargi kasacyjnej takiej kwalifikacji nie dostrzeżono.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa - Prezydent Miasta [...] | organ_państwowy | powód |
| D. Polska S.A. | spółka | pozwany |
| Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej | organ_państwowy | inna |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 222 § § 1 i § 2
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące ochrony własności i żądania wydania rzeczy.
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawy skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
k.c. art. 231 § § 1
Kodeks cywilny
Roszczenie o nabycie prawa własności gruntu w zamian za zapłatę wynagrodzenia.
k.p.c. art. 325
Kodeks postępowania cywilnego
Oznaczenie wyroku.
k.p.c. art. 328
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie przed sądem drugiej instancji.
k.p.c. art. 229
Kodeks postępowania cywilnego
Fakty znane sądowi.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek przedstawienia dowodów przez strony.
k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zawieszenie postępowania.
k.p.c. art. 393 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądanie wydania nieruchomości wraz z usunięciem naniesień jest uzasadnione, nawet jeśli naniesienia stały się częściami składowymi gruntu. • Odmowa zawieszenia postępowania była prawidłowa, gdyż zależność od innego postępowania nie była bezwzględna, a przesłanki roszczenia z art. 231 § 1 k.c. nie były spełnione. • Naruszenia przepisów procesowych nie miały istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Odrzucone argumenty
Nakazanie usunięcia naniesień, które stały się częściami składowymi gruntu, narusza prawo materialne. • Należało zawiesić postępowanie ze względu na toczące się inne postępowanie dotyczące nabycia prawa użytkowania wieczystego. • Sąd Apelacyjny naruszył przepisy prawa procesowego, co miało wpływ na rozstrzygnięcie.
Godne uwagi sformułowania
nie stanowi dla tego żądania przeszkody prawnej fakt, że, ogólnie ujmując, przedmioty połączone z gruntem stały się jego częściami składowymi • Zawieszenie postępowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. ma charakter fakultatywny i pozostawione jest uznaniu sądu • Naruszenie przepisów prawa procesowego tylko wówczas może stanowić skuteczną podstawę kasacyjną, gdy wykazany zostanie jego wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Skład orzekający
Teresa Bielska-Sobkowicz
przewodniczący
Marian Kocon
sprawozdawca
Katarzyna Tyczka-Rote
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ochrony własności, żądania wydania nieruchomości z usunięciem naniesień oraz zasad zawieszania postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie pierwotna umowa użyczenia nie doprowadziła do formalnego uregulowania stanu prawnego nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy istotnych kwestii związanych z ochroną własności i prawem rzeczowym, w tym możliwością nakazania usunięcia obiektów połączonych z gruntem. Interpretacja przepisów procesowych dotyczących zawieszania postępowań również ma znaczenie praktyczne dla prawników.
“Czy można nakazać usunięcie budynku z cudzej działki? Sąd Najwyższy rozstrzyga spór o naniesienia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.