V CSK 410/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o zapłatę kwoty ponad 300 tys. zł, wywodzącego się z umów kooperacyjnych i uzupełniających zawartych między stronami. Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo w całości, jednak Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, obniżając zasądzoną należność do ok. 42 tys. zł. Sąd Apelacyjny uznał, że powódka nie wezwała skutecznie pozwanej do zapłaty, a także nieprawidłowo zaliczyła częściową spłatę dokonaną przez pozwaną. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powódki, skupił się na dwóch kluczowych zagadnieniach: początkowym momencie wymagalności roszczenia oraz prawidłowości zaliczenia częściowej spłaty. Sąd Najwyższy uznał zarzuty naruszenia prawa procesowego za zasadne, wskazując na wadliwość uzasadnienia Sądu Apelacyjnego w kwestii braku dostatecznego skonkretyzowania wezwania do zapłaty. Podkreślono, że wezwanie do zapłaty może być skuteczne, nawet jeśli odsyła do załączonych zestawień, a jego ocena powinna uwzględniać kontekst sytuacyjny i profesjonalny status stron. Sąd Najwyższy zakwestionował również stanowisko Sądu Apelacyjnego w zakresie zaliczenia częściowej spłaty, wskazując na brak analizy, czy dodatek z tytułu ryzyka stanowił samodzielny dług w rozumieniu art. 451 k.c. oraz na pominięcie kwestii, kiedy pozwana złożyła oświadczenie precyzujące dług, który zamierza zaspokoić. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wymagalności roszczeń pieniężnych, skuteczności wezwania do zapłaty, a także zasad zaliczania częściowych spłat przez dłużnika.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności charakteru umów i sposobu rozliczeń między stronami.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wezwanie do zapłaty, które odsyła do załączonych zestawień, jest dostatecznie skonkretyzowane, aby uznać je za skuteczne i stanowić podstawę wymagalności roszczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wezwanie do zapłaty może być skuteczne, nawet jeśli odsyła do załączonych zestawień, pod warunkiem, że kontekst sytuacyjny i profesjonalny status stron pozwalają na jego prawidłowe odczytanie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że ocena skuteczności wezwania do zapłaty powinna uwzględniać całokształt okoliczności, w tym możliwość odwołania się do załączonych dokumentów, a lakoniczne stwierdzenie o braku wystarczającej konkretyzacji jest niewystarczające.
Jak prawidłowo zaliczyć częściową spłatę dokonaną przez dłużnika, gdy obciąża go kilka długów tego samego rodzaju?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Dłużnik ma prawo wskazać, na poczet którego z długów ma być zaliczone świadczenie, a oświadczenie to powinno być złożone w ścisłym związku czasowym ze spełnieniem świadczenia. Wierzyciel decyduje o zaliczeniu na poczet należności głównej lub ubocznych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał na potrzebę analizy, czy poszczególne należności (prowizja, dodatek z tytułu ryzyka) stanowią odrębne długi w rozumieniu art. 451 k.c. oraz kiedy dłużnik złożył oświadczenie o sposobie zaliczenia, co warunkuje jego skuteczność.
Czy wniosek o zawezwanie do próby ugodowej może być traktowany jako wezwanie do zapłaty?
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek o zawezwanie do próby ugodowej może być traktowany jako równoznaczny z wezwaniem do zapłaty, jeśli wierzyciel wyraża w nim wolę zaspokojenia swojego roszczenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym występując z wnioskiem o zawezwanie do próby ugodowej, wierzyciel wyraża żądanie zaspokojenia swojego roszczenia, co może być uznane za wezwanie do zapłaty.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. Sp. z o.o. w L. | spółka | powódka |
| V. Spółce z o.o. w W. | spółka | pozwana |
Przepisy (19)
Główne
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Dotyczy wymagalności świadczenia w przypadku zobowiązań bezterminowych, które staje się wymagalne po wezwaniu dłużnika do spełnienia.
k.c. art. 451 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy prawa dłużnika do wskazania, na poczet którego z długów ma być zaliczone spełnione świadczenie.
k.c. art. 451 § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy sytuacji, gdy dłużnik nie wskazał, na poczet którego długu ma być zaliczone świadczenie, wówczas wierzyciel może zaliczyć je na poczet należności ubocznych.
k.c. art. 451
Kodeks cywilny
Dotyczy prawa dłużnika do wskazania, na poczet którego z długów ma być zaliczone spełnione świadczenie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 328 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie art. 328 § 1 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. może być skuteczną podstawą skargi kasacyjnej, gdy sposób uzasadnienia uniemożliwia kontrolę kasacyjną.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Wyraz modelu apelacji pełnej, nakazuje sądowi drugiej instancji uwzględnić całość materiału zgromadzonego w obu instancjach.
k.p.c. art. 217 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
Dotyczy wyrażenia woli w sposób dostateczny.
k.c. art. 65 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy wykładni oświadczeń woli z uwzględnieniem kontekstu sytuacyjnego.
k.c. art. 482 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy odsetek za opóźnienie.
k.c. art. 123 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy przerwania biegu przedawnienia.
k.c. art. 61 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy skutków prawnych oświadczenia woli złożonego innej osobie.
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 365 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu.
k.c. art. 65 § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy wykładni oświadczeń woli w szczególności z uwzględnieniem zwyczajów i zasad współżycia społecznego.
k.p.c. art. 398 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zakresu postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez Sąd Apelacyjny art. 328 § 2 k.p.c. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku w kwestii braku dostatecznego skonkretyzowania wezwania do zapłaty. • Naruszenie przez Sąd Apelacyjny art. 382 k.p.c. poprzez pominięcie istotnych ustaleń faktycznych dotyczących innych wezwań do zapłaty i wniosku o zawezwanie do próby ugodowej. • Naruszenie przez Sąd Apelacyjny art. 451 k.c. poprzez brak analizy, czy poszczególne należności stanowią odrębne długi oraz kiedy dłużnik złożył oświadczenie o sposobie zaliczenia.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: • Zarzuty skargi kasacyjnej, zarówno w płaszczyźnie prawa procesowego, jak i prawa materialnego, dotyczyły dwóch zagadnień... • W świetle art. 455 k.c. wezwanie do spełnienia świadczenia jest warunkiem jego wymagalności, jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania. • Przepisy kodeksu cywilnego nie określają wymagań w zakresie formy i treści, jakim powinno odpowiadać wezwanie do zapłaty. • Za zasadne należało uznać w tym kontekście sformułowane w skardze zarzuty naruszenia prawa procesowego. • W zakresie drugiego z zagadnień objętych zarzutami skargi, należało zważyć, że w przypadku, w którym dłużnika obciąża względem wierzyciela kilka długów tego samego rodzaju, przepis art. 451 § 1 zdanie pierwsze k.c., chroniąc interes dłużnika, przyznaje mu prawo wskazania, na poczet którego z długów powinno być zaliczone spełnione świadczenie.
Skład orzekający
Paweł Grzegorczyk
przewodniczący-sprawozdawca
Władysław Pawlak
członek
Katarzyna Tyczka-Rote
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymagalności roszczeń pieniężnych, skuteczności wezwania do zapłaty, a także zasad zaliczania częściowych spłat przez dłużnika."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności charakteru umów i sposobu rozliczeń między stronami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii związanych z dochodzeniem roszczeń pieniężnych, takich jak moment wymagalności i zaliczanie spłat, które są częstym problemem w praktyce prawniczej.
“Kiedy wezwanie do zapłaty staje się skuteczne? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.”
Dane finansowe
WPS: 301 611,18 PLN
należność główna: 108 520,99 PLN
należność główna: 42 647,32 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.