Orzeczenie · 2005-05-12

V CK 626/04Uchylenie wyroku wspólność majątkowa małżeńska

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

2005-05-12

SNCywilneprawo rodzinne i majątkoweWysokanajwyższy

wspólność majątkowamałżeństwoprzedsiębiorstwowierzytelnośćprzelewpodział majątkuSąd Najwyższykasacja

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 maja 2005 r. uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w K. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sprawa dotyczyła zapłaty wierzytelności z tytułu sprzedaży mebli przez jednego z małżonków (G. G.) na rzecz drugiego (H. G.), a następnie zbycia tej wierzytelności na rzecz Biura Obrotu Wierzytelnościami "R. (...)" Sp. z o. o. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanej H. G. na rzecz powodowej Spółki kwotę 22184,90 zł, opierając się na ustaleniu, że małżonkowie dokonali częściowego podziału majątku wspólnego i pozwana zrzekła się roszczeń wobec męża. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (k.r. i op.) obowiązujące przed zmianą z 2004 r., wskazał, że przedsiębiorstwa prowadzone przez małżonków w czasie trwania wspólności ustawowej, a także wierzytelności z nich wynikające, należą do majątku wspólnego. W związku z tym, w stosunku wewnętrznym między małżonkami nie mogła powstać wierzytelność z tytułu ceny mebli, a tym samym spółka nabyła wierzytelność, która nie istniała. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy błędnie zinterpretował przepisy dotyczące wspólności majątkowej małżeńskiej i naruszył art. 509 k.c. w zw. z art. 32 § 2 pkt 1 i 2 k.r. i op. oraz art. 58 k.c.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o wspólności majątkowej małżeńskiej w kontekście przedsiębiorstw i wierzytelności z nich wynikających, zwłaszcza w stanie prawnym obowiązującym przed nowelizacją k.r. i op. z 2004 r.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z 2004 r. oraz specyficznej sytuacji faktycznej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wierzytelność z tytułu ceny mebli sprzedanych przez jednego małżonka drugiemu, gdy oboje prowadzą odrębne przedsiębiorstwa w ramach wspólności majątkowej, może stanowić wierzytelność w stosunku wewnętrznym między małżonkami?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wierzytelność taka nie może stanowić wierzytelności w stosunku wewnętrznym między małżonkami, ponieważ przedsiębiorstwa i wynikające z nich wierzytelności należą do majątku wspólnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na przepisach k.r. i op. sprzed nowelizacji z 2004 r., wskazując, że przedsiębiorstwa prowadzone przez małżonków w czasie trwania wspólności ustawowej oraz wierzytelności z nich wynikające wchodzą w skład majątku wspólnego. W związku z tym, nie mogła powstać wierzytelność jednego małżonka wobec drugiego z tytułu sprzedaży mebli, a co za tym idzie, spółka nabyła wierzytelność, która nie istniała.

Czy przedsiębiorstwo prowadzone przez małżonka w czasie trwania wspólności ustawowej, a także wierzytelności z niego wynikające, wchodzą w skład majątku wspólnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przedsiębiorstwa prowadzone przez małżonków w czasie trwania wspólności ustawowej oraz wierzytelności z nich wynikające należą do majątku wspólnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zgodnie z art. 31 i 32 k.r. i op. (w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2004 r.), dorobkiem małżonków były przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania wspólności ustawowej, a pojęcie 'przedmiotów majątkowych' obejmowało również wierzytelności. Wyjątki od tej zasady były ściśle określone w ustawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Biuro Obrotu Wierzytelnościami "R. (...)" Sp. z o. o. w M.	spółka	powód
H. G.	osoba_fizyczna	pozwana
G. G.	osoba_fizyczna	inny

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 509

Kodeks cywilny

k.r. i op. art. 32 § § 2 pkt 1 i 2

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

k.r. i op. art. 31

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

k.r. i op. art. 33

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

k.r. i op. art. 47 § § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Pomocnicze

k.p.c. art. 393¹

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 58

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedsiębiorstwa prowadzone przez małżonków w czasie trwania wspólności ustawowej oraz wierzytelności z nich wynikające należą do majątku wspólnego. • Wierzytelność z tytułu ceny mebli sprzedanych przez jednego małżonka drugiemu nie mogła powstać w stosunku wewnętrznym między małżonkami, jeśli przedsiębiorstwa należały do majątku wspólnego.

Odrzucone argumenty

Pozwana H. G. nabyła wierzytelność z tytułu ceny mebli na podstawie przelewu, a Sąd Okręgowy prawidłowo zasądził jej zapłatę.

Godne uwagi sformułowania

Odniesienie się do zarzutów kasacji należy poprzedzić kilkoma stwierdzeniami natury ogólnej. • Przedmiotów majątkowych w rozumieniu tych artykułów nie można było bowiem utożsamiać z rzeczami. • Błędna koncepcja Sądu Okręgowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy doprowadziła do tego, że sąd ten, wydając zaskarżony wyrok, naruszył wskazane przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Skład orzekający

Marian Kocon

przewodniczący, sprawozdawca

Zbigniew Kwaśniewski

członek

Kazimierz Zawada

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wspólności majątkowej małżeńskiej w kontekście przedsiębiorstw i wierzytelności z nich wynikających, zwłaszcza w stanie prawnym obowiązującym przed nowelizacją k.r. i op. z 2004 r."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z 2004 r. oraz specyficznej sytuacji faktycznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia z zakresu prawa rodzinnego i majątkowego, które ma bezpośrednie przełożenie na obrót gospodarczy i sytuację majątkową małżonków prowadzących działalność gospodarczą.

“Czy wierzytelność z firmy męża może być Twoja? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady wspólności majątkowej.”

Dane finansowe

WPS: 22 184,9 PLN

zapłata: 22 184,9 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników