V Ca 985/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy przeciwko E. S. o zwrot 36.000 zł dofinansowania przyznanego z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na ochronę miejsc pracy w związku z pandemią COVID-19. Powód twierdził, że pozwana nie spełniła warunku niezalegania z płatnościami składek ZUS za trzeci kwartał 2019 r. oraz nie rozliczyła się terminowo z otrzymanych środków. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo. Pozwana wniosła apelację, zarzucając m.in. błędną ocenę dowodów i naruszenie przepisów proceduralnych oraz materialnych. Wskazała, że na dzień składania wniosku o dofinansowanie nie zalegała z płatnościami, co potwierdzała umowa ratalna z ZUS, a także że środki zostały w całości przeznaczone na wynagrodzenia pracowników. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, zmienił zaskarżony wyrok i oddalił powództwo. Sąd Okręgowy uznał, że pozwana spełniła warunek niezalegania z płatnościami składek ZUS za trzeci kwartał 2019 r., co potwierdziły dowody, w tym zaświadczenie ZUS z 2025 r. Ponadto, sąd uznał, że dochodzenie zwrotu dofinansowania w sytuacji, gdy środki zostały wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem, a opóźnienie w rozliczeniu wynikało z okoliczności niezależnych od pozwanej (w tym związanych z pandemią i problemami z korespondencją), stanowiłoby nadużycie prawa cywilnego (art. 5 k.c.) i było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Sąd Okręgowy zastosował art. 102 k.p.c. i nie obciążył powoda kosztami postępowania, biorąc pod uwagę, że działania pozwanej doprowadziły do konieczności wytoczenia powództwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaZastosowanie art. 5 k.c. w sprawach o zwrot środków publicznych w sytuacjach wyjątkowych, gdy dochodzenie zwrotu jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i prowadzi do rażącej niesprawiedliwości, mimo formalnych uchybień strony.
Zastosowanie art. 5 k.c. jest wyjątkiem i wymaga wykazania szczególnych okoliczności sprawy, które uzasadniają odstąpienie od formalnego dochodzenia roszczenia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pozwana spełniła warunek niezalegania z płatnościami składek ZUS za trzeci kwartał 2019 r., aby uzyskać dofinansowanie na ochronę miejsc pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pozwana spełniła warunek niezalegania z płatnościami składek ZUS za trzeci kwartał 2019 r.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że pozwana wykazała brak zaległości w składkach ZUS za III kwartał 2019 r. na podstawie umowy ratalnej z ZUS, zeznań świadka i przesłuchania pozwanej, a także zaświadczenia ZUS z 2025 r., które potwierdziło uregulowanie wszelkich zobowiązań do 15 stycznia 2020 r.
Czy dochodzenie zwrotu dofinansowania, mimo wykorzystania środków zgodnie z przeznaczeniem i opóźnienia w rozliczeniu wynikającego z okoliczności pandemicznych, stanowi nadużycie prawa cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dochodzenie zwrotu dofinansowania w tej sytuacji stanowi nadużycie prawa cywilnego (art. 5 k.c.) i jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy zastosował art. 5 k.c., uznając, że uwzględnienie powództwa o zwrot dofinansowania, gdy pozwana wykorzystała środki zgodnie z przeznaczeniem, nie czerpała osobistej korzyści, a opóźnienie w rozliczeniu wynikało z okoliczności niezależnych od niej, byłoby rażąco niesprawiedliwe i sprzeczne z zasadami słuszności, uczciwego obrotu i lojalności kontraktowej.
Czy doręczenie wezwania do rozliczenia dofinansowania bezpośrednio stronie, z pominięciem ustanowionego pełnomocnika, było skuteczne?
Odpowiedź sądu
Nie, doręczenie nie było skuteczne z uwagi na pominięcie pełnomocnika i nieprawidłową awizację przesyłki.
Uzasadnienie
Apelacja pozwanej podnosiła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. w zakresie doręczeń, wskazując na pominięcie pełnomocnika i przedwczesną awizację przesyłki z wezwaniem. Sąd Okręgowy podzielił te argumenty, co wpłynęło na jego rozstrzygnięcie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w W. | organ_państwowy | powód |
| E. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (10)
Główne
ustawa covidowa art. 15gga § ust. 3 pkt 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Warunek niezalegania z płatnościami składek ZUS za trzeci kwartał 2019 r. jako przesłanka uzyskania dofinansowania.
ustawa covidowa art. 15gga § ust. 18 w związku z ust. 6 pkt 4
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Obowiązek zwrotu całości uzyskanej pomocy w przypadku złożenia nieprawdziwego oświadczenia o braku zaległości.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zakaz czynienia ze swego prawa użytku sprzecznego ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego; zastosowanie w sytuacji rażącej niesprawiedliwości.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny materiału dowodowego.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość odstąpienia od obciążania strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.a. art. 40 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Doręczanie pism pełnomocnikowi strony.
k.p.a. art. 44 § § 2-3
Kodeks postępowania administracyjnego
Fikcja doręczenia.
u.s.u.s. art. 29
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.f.p. art. 9 § pkt 8
Ustawa o finansach publicznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwana nie zalegała z płatnościami składek ZUS za III kwartał 2019 r. • Środki z dofinansowania zostały wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem na wynagrodzenia pracowników. • Opóźnienie w rozliczeniu wynikało z okoliczności niezależnych od pozwanej (pandemia, problemy z korespondencją). • Dochodzenie zwrotu dofinansowania w tej sytuacji stanowi nadużycie prawa cywilnego (art. 5 k.c.). • Doręczenie wezwania do rozliczenia było nieskuteczne z powodu pominięcia pełnomocnika i nieprawidłowej awizacji.
Odrzucone argumenty
Pozwana zalegała z płatnościami składek ZUS za III kwartał 2019 r. • Pozwana nie rozliczyła się terminowo z otrzymanego dofinansowania. • Powództwo o zwrot dofinansowania jest zasadne co do zasady i wysokości.
Godne uwagi sformułowania
nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego • odwołanie się do zasad współżycia społecznego oznacza odwołanie się do idei słuszności w prawie i do powszechnie uznawanych wartości w kulturze naszego społeczeństwa • dla uwzględnienia przez Sąd zarzutu opartego na art. 5 k.c. nie jest konieczne wskazanie i zdefiniowanie konkretnej zasady współżycia społecznego, która została naruszona przez drugą stronę • odmowa udzielenia prawu podmiotowemu ochrony prawnej na podstawie art. 5 k.c. powinna być ograniczona do sytuacji wyjątkowych • w niniejszej sprawie pozwana w całości rozliczyła dofinansowanie, nie czerpiąc z niego osobistej korzyści • postawa pozwanej wobec strony powodowej była w pełni kooperacyjna • uwzględnienie powództwa byłoby sprzeczne z zasadami słuszności, uczciwego obrotu oraz lojalności kontraktowej • zaistniała szczególna sytuacja uzasadniająca zastosowanie art. 5 k.c.
Skład orzekający
Magdalena Majewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Zastosowanie art. 5 k.c. w sprawach o zwrot środków publicznych w sytuacjach wyjątkowych, gdy dochodzenie zwrotu jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i prowadzi do rażącej niesprawiedliwości, mimo formalnych uchybień strony."
Ograniczenia: Zastosowanie art. 5 k.c. jest wyjątkiem i wymaga wykazania szczególnych okoliczności sprawy, które uzasadniają odstąpienie od formalnego dochodzenia roszczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak zasady współżycia społecznego i ochrona słabszej strony mogą przeważyć nad formalnymi wymogami, nawet w kontekście środków publicznych. Pokazuje też, jak ważne jest indywidualne podejście sądu do okoliczności faktycznych.
“Czy można nie oddać pieniędzy z Funduszu Pracy, bo tak jest sprawiedliwiej? Sąd Okręgowy mówi TAK!”
Dane finansowe
WPS: 36 000 PLN
zwrot dofinansowania: 36 000 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.