Orzeczenie · 2014-01-31

V ACa 662/13

Sąd
Sąd Apelacyjny w Katowicach
Miejsce
Katowice
Data
2014-01-31
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaapelacyjny
ugodacesja wierzytelnościzasady współżycia społecznegonadużycie prawakoszty postępowaniaapelacjapostępowanie nakazowe

Powódka (...) Spółka Akcyjna w T. domagała się od pozwanego J. P. zapłaty kwoty 183.969,21 zł wraz z odsetkami, na podstawie umowy cesji wierzytelności od K. O. oraz zawartej ugody. Sąd Okręgowy w Gliwicach utrzymał w mocy nakaz zapłaty, oddalając zarzuty pozwanego dotyczące nieważności ugody z powodu sprzeczności z zasadami współżycia społecznego (art. 917 kc i art. 5 kc) oraz braku wzajemnych ustępstw. Sąd Okręgowy uznał, że pozwany uzyskał dodatkowy termin na spłatę, a powódka zgodziła się na rozłożenie należności na raty i nie naliczanie odsetek od dnia zawarcia ugody do dnia zapłaty, co stanowiło ustępstwo. Pozwany wniósł apelację, zarzucając naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania przez pozbawienie go możności obrony praw, w tym przez nieuwzględnienie wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu. Sąd Apelacyjny w Katowicach oddalił apelację. Sąd uznał, że pozwany nie był pozbawiony możności obrony swoich praw, gdyż wykazywał się znajomością przepisów i procedury, składając liczne pisma i wnioski. Odmowa ustanowienia adwokata była uzasadniona. Sąd Apelacyjny podzielił również stanowisko Sądu Okręgowego co do ważności ugody, uznając, że strony poczyniły wzajemne ustępstwa, a pozwany nie wykazał, aby powódka nadużyła prawa podmiotowego. Ugoda została zawarta przez strony prowadzące działalność gospodarczą, a pozwany zaakceptował ryzyko jej niewykonania. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego oparto na wyniku sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia ugody, wzajemnych ustępstw, zasad współżycia społecznego w kontekście umów gospodarczych oraz przesłanek ustanowienia adwokata z urzędu.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i zawartej ugody, a ocena nieporadności strony jest indywidualna.

Zagadnienia prawne (2)

Czy ugoda zawarta między stronami, w której pozwany zobowiązał się do zapłaty określonej kwoty w ratach, jest ważna, jeśli pozwany zarzuca jej sprzeczność z zasadami współżycia społecznego i nadużycie prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ugoda jest ważna. Sąd uznał, że strony poczyniły wzajemne ustępstwa, a pozwany nie wykazał, aby powódka nadużyła prawa podmiotowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ugoda zawierała wzajemne ustępstwa (pozwanemu udzielono dodatkowego terminu spłaty, a powódka zrezygnowała z części odsetek), a pozwany, prowadzący działalność gospodarczą, nie wykazał sprzeczności ugody z konkretnymi zasadami współżycia społecznego ani nadużycia prawa przez powódkę.

Czy odmowa ustanowienia adwokata z urzędu pozwanemu pozbawiła go możności obrony praw i skutkuje nieważnością postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa ustanowienia adwokata nie pozbawiła pozwanego możności obrony praw i nie skutkuje nieważnością postępowania.

Uzasadnienie

Pozwany wykazywał się znajomością przepisów prawa i procedury, składając liczne pisma procesowe, co wykluczało potrzebę udziału adwokata z urzędu ze względu na jego nieporadność.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
powódka

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółka Akcyjna w T.spółkapowódka
J. P.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 917

Kodeks cywilny

Istotą ugody są wzajemne ustępstwa stron, które nie muszą być ekwiwalentne.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Klauzula społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa i zasad współżycia społecznego może być podstawą do uznania czynności prawnej za nieważną, jeśli stanowi nadużycie prawa. Ciężar dowodu spoczywa na osobie podnoszącej zarzut nadużycia.

k.p.c. art. 496

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy utrzymania w mocy nakazu zapłaty.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.

Pomocnicze

k.c. art. 482

Kodeks cywilny

Dopuszczalna jest umowna kapitalizacja odsetek, polegająca na doliczeniu zaległych odsetek do sumy długu głównego.

k.c. art. 353¹

Kodeks cywilny

Strony mają swobodę w kształtowaniu treści umowy ugody.

k.p.c. art. 379 § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Nieważność postępowania w przypadku pozbawienia strony możności obrony jej praw.

k.p.c. art. 117 § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanki ustanowienia adwokata lub radcy prawnego z urzędu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. § 6 pkt 6

Podstawa do ustalenia kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ugoda zawierała wzajemne ustępstwa stron. • Pozwany nie wykazał sprzeczności ugody z zasadami współżycia społecznego. • Pozwany nie wykazał nadużycia prawa podmiotowego przez powódkę. • Pozwany nie był pozbawiony możności obrony swoich praw. • Odmowa ustanowienia adwokata z urzędu była uzasadniona.

Odrzucone argumenty

Ugoda była sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. • Ugoda stanowiła nadużycie prawa przez powódkę. • Nieskuteczny wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu skutkował nieważnością postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Istotą ugody są wzajemne ustępstwa stron, stanowiące przedmiotowo istotne elementy omawianej umowy. Należące do istoty ugody wzajemne ustępstwa stron nie muszą być jednakowo ważne i ekwiwalentne. • Ciężar dowodu okoliczności faktycznych uzasadniających zarzut nadużycia prawa spoczywa na tym, kto ten zarzut podnosi. • Pozwany nie wykazał, by udział adwokata był potrzebny (art. 117 § 5 kpc). • Pozwany wykazywał się znajomością przepisów prawa, które mają zastosowanie w sprawie, tak w kwestii merytorycznej, jak i w zakresie zagadnień procesowych, a ponadto znajomością judykatury, a co wykluczało potrzebę udziału adwokata.

Skład orzekający

Lucjan Modrzyk

przewodniczący

Grzegorz Stojek

sprawozdawca

Anna Tabak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia ugody, wzajemnych ustępstw, zasad współżycia społecznego w kontekście umów gospodarczych oraz przesłanek ustanowienia adwokata z urzędu."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i zawartej ugody, a ocena nieporadności strony jest indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących ugód i zasad współżycia społecznego w obrocie gospodarczym, a także kwestie proceduralne związane z prawem do obrony.

Czy ugoda zawsze oznacza kompromis? Sąd rozstrzyga o ważności porozumienia w sporze o ponad 180 tys. zł.

Dane finansowe

WPS: 183 969,21 PLN

koszty postępowania apelacyjnego: 2700 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst