V ACa 662/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka (...) Spółka Akcyjna w T. domagała się od pozwanego J. P. zapłaty kwoty 183.969,21 zł wraz z odsetkami, na podstawie umowy cesji wierzytelności od K. O. oraz zawartej ugody. Sąd Okręgowy w Gliwicach utrzymał w mocy nakaz zapłaty, oddalając zarzuty pozwanego dotyczące nieważności ugody z powodu sprzeczności z zasadami współżycia społecznego (art. 917 kc i art. 5 kc) oraz braku wzajemnych ustępstw. Sąd Okręgowy uznał, że pozwany uzyskał dodatkowy termin na spłatę, a powódka zgodziła się na rozłożenie należności na raty i nie naliczanie odsetek od dnia zawarcia ugody do dnia zapłaty, co stanowiło ustępstwo. Pozwany wniósł apelację, zarzucając naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania przez pozbawienie go możności obrony praw, w tym przez nieuwzględnienie wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu. Sąd Apelacyjny w Katowicach oddalił apelację. Sąd uznał, że pozwany nie był pozbawiony możności obrony swoich praw, gdyż wykazywał się znajomością przepisów i procedury, składając liczne pisma i wnioski. Odmowa ustanowienia adwokata była uzasadniona. Sąd Apelacyjny podzielił również stanowisko Sądu Okręgowego co do ważności ugody, uznając, że strony poczyniły wzajemne ustępstwa, a pozwany nie wykazał, aby powódka nadużyła prawa podmiotowego. Ugoda została zawarta przez strony prowadzące działalność gospodarczą, a pozwany zaakceptował ryzyko jej niewykonania. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego oparto na wyniku sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia ugody, wzajemnych ustępstw, zasad współżycia społecznego w kontekście umów gospodarczych oraz przesłanek ustanowienia adwokata z urzędu.
Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i zawartej ugody, a ocena nieporadności strony jest indywidualna.
Zagadnienia prawne (2)
Czy ugoda zawarta między stronami, w której pozwany zobowiązał się do zapłaty określonej kwoty w ratach, jest ważna, jeśli pozwany zarzuca jej sprzeczność z zasadami współżycia społecznego i nadużycie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ugoda jest ważna. Sąd uznał, że strony poczyniły wzajemne ustępstwa, a pozwany nie wykazał, aby powódka nadużyła prawa podmiotowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ugoda zawierała wzajemne ustępstwa (pozwanemu udzielono dodatkowego terminu spłaty, a powódka zrezygnowała z części odsetek), a pozwany, prowadzący działalność gospodarczą, nie wykazał sprzeczności ugody z konkretnymi zasadami współżycia społecznego ani nadużycia prawa przez powódkę.
Czy odmowa ustanowienia adwokata z urzędu pozwanemu pozbawiła go możności obrony praw i skutkuje nieważnością postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa ustanowienia adwokata nie pozbawiła pozwanego możności obrony praw i nie skutkuje nieważnością postępowania.
Uzasadnienie
Pozwany wykazywał się znajomością przepisów prawa i procedury, składając liczne pisma procesowe, co wykluczało potrzebę udziału adwokata z urzędu ze względu na jego nieporadność.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka Akcyjna w T. | spółka | powódka |
| J. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 917
Kodeks cywilny
Istotą ugody są wzajemne ustępstwa stron, które nie muszą być ekwiwalentne.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Klauzula społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa i zasad współżycia społecznego może być podstawą do uznania czynności prawnej za nieważną, jeśli stanowi nadużycie prawa. Ciężar dowodu spoczywa na osobie podnoszącej zarzut nadużycia.
k.p.c. art. 496
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy utrzymania w mocy nakazu zapłaty.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
Pomocnicze
k.c. art. 482
Kodeks cywilny
Dopuszczalna jest umowna kapitalizacja odsetek, polegająca na doliczeniu zaległych odsetek do sumy długu głównego.
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Strony mają swobodę w kształtowaniu treści umowy ugody.
k.p.c. art. 379 § 5
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania w przypadku pozbawienia strony możności obrony jej praw.
k.p.c. art. 117 § 5
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki ustanowienia adwokata lub radcy prawnego z urzędu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. § 6 pkt 6
Podstawa do ustalenia kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ugoda zawierała wzajemne ustępstwa stron. • Pozwany nie wykazał sprzeczności ugody z zasadami współżycia społecznego. • Pozwany nie wykazał nadużycia prawa podmiotowego przez powódkę. • Pozwany nie był pozbawiony możności obrony swoich praw. • Odmowa ustanowienia adwokata z urzędu była uzasadniona.
Odrzucone argumenty
Ugoda była sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. • Ugoda stanowiła nadużycie prawa przez powódkę. • Nieskuteczny wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu skutkował nieważnością postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Istotą ugody są wzajemne ustępstwa stron, stanowiące przedmiotowo istotne elementy omawianej umowy. Należące do istoty ugody wzajemne ustępstwa stron nie muszą być jednakowo ważne i ekwiwalentne. • Ciężar dowodu okoliczności faktycznych uzasadniających zarzut nadużycia prawa spoczywa na tym, kto ten zarzut podnosi. • Pozwany nie wykazał, by udział adwokata był potrzebny (art. 117 § 5 kpc). • Pozwany wykazywał się znajomością przepisów prawa, które mają zastosowanie w sprawie, tak w kwestii merytorycznej, jak i w zakresie zagadnień procesowych, a ponadto znajomością judykatury, a co wykluczało potrzebę udziału adwokata.
Skład orzekający
Lucjan Modrzyk
przewodniczący
Grzegorz Stojek
sprawozdawca
Anna Tabak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia ugody, wzajemnych ustępstw, zasad współżycia społecznego w kontekście umów gospodarczych oraz przesłanek ustanowienia adwokata z urzędu."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i zawartej ugody, a ocena nieporadności strony jest indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących ugód i zasad współżycia społecznego w obrocie gospodarczym, a także kwestie proceduralne związane z prawem do obrony.
“Czy ugoda zawsze oznacza kompromis? Sąd rozstrzyga o ważności porozumienia w sporze o ponad 180 tys. zł.”
Dane finansowe
WPS: 183 969,21 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 2700 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.