V ACA 176/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Warszawie uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sprawa dotyczyła pozwu o zapłatę kwoty 82.870,72 zł z weksla in blanco, poręczonego przez pozwaną M. G. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy nakaz zapłaty, uznając zobowiązanie wekslowe za zasadne. Pozwana w apelacji zarzuciła m.in. naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędną ocenę dowodów, niezastosowanie art. 17 prawa wekslowego i art. 84 § 2 k.c. z powodu błędu co do poręczenia, a także naruszenie art. 5 k.c. w zw. z art. 17 prawa wekslowego i 84 § 2 k.c. z powodu nadużycia prawa. Sąd Apelacyjny stwierdził, że sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ nie odniósł się do zarzutów pozwanej dotyczących wprowadzenia w błąd co do zakresu i skutków poręczenia wekslowego oraz potencjalnej abuzywności klauzul, co jest istotne w kontekście ochrony konsumenta. Sąd Apelacyjny podkreślił, że w sprawach z wekslem in blanco poręczonym przez konsumenta, sąd powinien z urzędu badać abuzywność postanowień umowy podstawowej i porozumienia wekslowego, nawet jeśli umowa została zawarta między przedsiębiorcami. Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że wyrok TSUE C-419/18 nie ma zastosowania, gdyż umowa była między przedsiębiorcami. Sąd Apelacyjny nakazał sądowi pierwszej instancji ponowne rozpoznanie sprawy, zbadanie zarzutu błędu pozwanej, treści umowy poręczenia i stosunku podstawowego pod kątem abuzywności, a także ewentualnych wad oświadczenia woli pozwanej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie obowiązku sądu do badania z urzędu klauzul abuzywnych w sprawach wekslowych z udziałem konsumentów oraz konieczności rozpoznania zarzutów dotyczących błędu przy składaniu oświadczeń woli.
Dotyczy specyficznej sytuacji poręczenia wekslowego przez konsumenta za zobowiązanie przedsiębiorcy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy poręczenie wekslowe udzielone przez konsumenta za zobowiązanie przedsiębiorcy może być oceniane pod kątem klauzul abuzywnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powinien z urzędu badać abuzywność postanowień umowy podstawowej oraz porozumienia wekslowego, nawet jeśli umowa została zawarta między przedsiębiorcami, a poręczycielem jest konsument.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że ochrona konsumenta wymaga badania abuzywności postanowień umownych, które stanowią podstawę wypełnienia weksla, nawet jeśli poręczyciel nie jest stroną umowy podstawowej. Niezbadanie tej kwestii przez sąd pierwszej instancji skutkowało nierozpoznaniem istoty sprawy.
Czy błąd co do charakteru i skutków poręczenia wekslowego może stanowić wadę oświadczenia woli poręczyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji powinien rozpoznać zarzut nieważności poręczenia z powodu wady oświadczenia woli w postaci błędu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wskazał, że sąd pierwszej instancji nie odniósł się do zarzutu pozwanej o działaniu pod wpływem błędu, co skutkowało nierozpoznaniem istoty sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy sąd powinien zbadać ten zarzut.
Czy brak deklaracji wekslowej wyklucza odpowiedzialność poręczyciela wekslowego?
Odpowiedź sądu
Nie, brak pisemnej deklaracji wekslowej nie jest warunkiem koniecznym ważności uzupełnionego weksla ani odpowiedzialności poręczyciela.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że brak deklaracji wekslowej nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, ponieważ jej funkcją nie jest kreowanie zobowiązania poręczyciela, a prawo wekslowe nie wymaga jej dla ważności uzupełnionego weksla. Sąd Apelacyjny nie zakwestionował tej części rozważań sądu pierwszej instancji, skupiając się na innych zarzutach.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powód |
| M. G. | osoba_fizyczna | pozwana |
| A. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 84 § § 2
Kodeks cywilny
Błąd co do charakteru, zakresu i skutków poręczenia wekslowego może uzasadniać uchylenie się od skutków oświadczenia woli.
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące klauzul abuzywnych mają zastosowanie do umów konsumenckich, a w pewnych sytuacjach także do umów, których wykonanie zabezpiecza weksel in blanco poręczony przez konsumenta.
pr. weks. art. 17
Prawo wekslowe
Zobowiązanie poręczyciela wekslowego jest ważne, chociażby zobowiązanie, za które poręcza, było nieważne z jakiejkolwiek przyczyny, z wyjątkiem wady formalnej.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nadużycie prawa podmiotowego jako podstawa oddalenia powództwa.
pr. weks. art. 31
Prawo wekslowe
Przepisy dotyczące poręczenia wekslowego.
pr. weks. art. 32
Prawo wekslowe
Ważność zobowiązania poręczyciela wekslowego.
pr. weks. art. 10
Prawo wekslowe
Brak deklaracji wekslowej nie stanowi warunku wykluczającego odpowiedzialność poręczyciela.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w przypadku nierozpoznania istoty sprawy.
Konst. art. 76
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada ochrony konsumenta jako słabszej strony stosunku prawnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji z powodu braku oceny zarzutów pozwanej dotyczących błędu i potencjalnej abuzywności klauzul. • Konieczność zbadania z urzędu abuzywności postanowień umowy podstawowej i porozumienia wekslowego w sprawach z udziałem konsumentów.
Odrzucone argumenty
Argumenty sądu pierwszej instancji dotyczące braku znaczenia deklaracji wekslowej dla odpowiedzialności poręczyciela. • Argument sądu pierwszej instancji o braku zastosowania wyroku TSUE C-419/18 z uwagi na charakter umowy (przedsiębiorcy).
Godne uwagi sformułowania
sąd I instancji nie rozpoznał istoty sprawy • nie odniósł się tak naprawdę do przedstawionych przez pozwaną zarzutów • sąd powinien z urzędu zbadać abuzywność postanowień umowy • ochrona konsumenta • nierozpoznanie wniosku pozwanej o udzielenie jej jako konsumentowi ochrony prawnej
Skład orzekający
Ewa Klimowicz-Przygódzka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku sądu do badania z urzędu klauzul abuzywnych w sprawach wekslowych z udziałem konsumentów oraz konieczności rozpoznania zarzutów dotyczących błędu przy składaniu oświadczeń woli."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji poręczenia wekslowego przez konsumenta za zobowiązanie przedsiębiorcy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii ochrony konsumentów w kontekście skomplikowanych instrumentów finansowych, takich jak weksle, oraz pokazuje, jak sądy powinny podchodzić do zarzutów dotyczących wprowadzania w błąd i abuzywności klauzul.
“Czy konsument poręczający weksel jest bezbronny wobec klauzul abuzywnych? Sąd Apelacyjny wyjaśnia!”
Dane finansowe
WPS: 82 870,72 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.