V ACa 151/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarb Państwa, jako powód, domagał się pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w postaci wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 9 maja 2011 r. (sygn. akt V ACa 617/10). Powód opierał swoje żądanie na dwóch głównych argumentach: po pierwsze, na ograniczeniu jego odpowiedzialności do wartości przejętego nieodpłatnie od dłużnika składnika mienia, które miało być ujemne, oraz po drugie, na zarzucie potrącenia wzajemnych wierzytelności. Sąd Okręgowy w Gliwicach częściowo uwzględnił powództwo, pozbawiając tytuł wykonawczy wykonalności w określonej części. Sąd Apelacyjny w Katowicach oddalił apelację Skarbu Państwa, uznając ją za bezzasadną. Sąd Apelacyjny podkreślił, że postępowanie o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego (art. 840 kpc) nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem, a jedynie badaniu wykonalności tytułu na podstawie zdarzeń, które nastąpiły po jego wydaniu. Wartość przejętego majątku nie stanowiła zdarzenia uzasadniającego pozbawienie wykonalności na podstawie art. 840 § 1 pkt 2 kpc, a zarzuty dotyczące zasadności tytułu wykonawczego były niedopuszczalne w świetle art. 840 § 1 pkt 1 kpc i zasady powagi rzeczy osądzonej (art. 365 § 1 kpc). Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, że zarzuty dotyczące wartości majątku mogły być podnoszone jedynie w toku postępowania egzekucyjnego, a nie w powództwie opozycyjnym. Apelacja została oddalona, a powód został obciążony kosztami postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących powództwa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego (art. 840 kpc), w szczególności rozróżnienie między zdarzeniami sprzed a po wydaniu tytułu, a także zasady potrącenia w postępowaniu upadłościowym.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z odpowiedzialnością Skarbu Państwa i upadłością spółki.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wartość przejętego przez Skarb Państwa składnika majątkowego, która okazała się ujemna, może stanowić podstawę do pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego na podstawie art. 840 § 1 pkt 2 kpc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wartość przejętego majątku nie jest zdarzeniem, które wyłącza możliwość egzekwowania zobowiązania w rozumieniu art. 840 § 1 pkt 2 kpc. Takie zarzuty mogą być podnoszone jedynie w toku postępowania egzekucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że postępowanie o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem, a jedynie badaniu wykonalności tytułu na podstawie zdarzeń, które nastąpiły po jego wydaniu. Wartość przejętego majątku nie jest takim zdarzeniem, a ewentualne ograniczenie odpowiedzialności może być podnoszone w postępowaniu egzekucyjnym.
Czy zarzuty dotyczące zasadności tytułu wykonawczego, oparte na zdarzeniach sprzed wydania tytułu, mogą być podstawą powództwa o pozbawienie wykonalności na podstawie art. 840 § 1 pkt 1 kpc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powództwo oparte na art. 840 § 1 pkt 1 kpc nie może kwestionować zasadności tytułu wykonawczego, któremu nadano klauzulę wykonalności, zwłaszcza w sytuacji, gdy tytułem jest prawomocny wyrok sądu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podkreślił, że powództwo opozycyjne nie służy podważaniu prawomocnego orzeczenia sądu, a jedynie badaniu wykonalności tytułu wykonawczego. Kwestionowanie zasadności tytułu wykonawczego w oparciu o zdarzenia sprzed jego wydania jest niedopuszczalne ze względu na zasadę powagi rzeczy osądzonej (art. 365 § 1 kpc).
Czy oświadczenie o potrąceniu wzajemnych wierzytelności złożone przez wierzyciela wobec upadłego przed zgłoszeniem wierzytelności w postępowaniu upadłościowym jest skuteczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, oświadczenie o potrąceniu złożone przed zgłoszeniem wierzytelności jest skuteczne, pod warunkiem zgłoszenia wierzytelności w terminie i braku przesłanek negatywnych wyłączających potrącenie.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny, powołując się na przepisy Prawa upadłościowego i naprawczego oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego, wyjaśnił, że termin na złożenie oświadczenia o potrąceniu jest prekluzyjny i biegnie do momentu zgłoszenia wierzytelności. Skuteczność potrącenia nie jest uzależniona od uznania wierzytelności przez sędziego komisarza.
Jaki jest zakres umorzenia wzajemnych wierzytelności w wyniku potrącenia, gdy jedna z wierzytelności jest zabezpieczona odsetkami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Potrącenie obejmuje wierzytelności główne, a skutki potrącenia działają wstecz od chwili, gdy potrącenie stało się możliwe, niwecząc skutki zwłoki.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że potrącenie, zgodnie z art. 499 kc, ma moc wsteczną od chwili, gdy stało się możliwe, co oznacza, że wywołuje skutki prawne od tej chwili, niwecząc skutki zwłoki. W analizowanej sprawie potrącenie obejmowało wierzytelności główne, a pozbawienie wykonalności obejmowało również zasądzone odsetki.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa - Starosta (...) | organ_państwowy | powód |
| Syndyk Masy Upadłości (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej w G. | inne | pozwany |
Przepisy (31)
Główne
k.c. art. 40 § § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 840 § § 1 pkt 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 840 § § 1 pkt 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 499
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 840 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 840 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
pun art. 89 § § 3
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze
Pomocnicze
k.c. art. 636 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 319
Kodeks cywilny
k.c. art. 837
Kodeks cywilny
k.c. art. 825 § pkt 3
Kodeks cywilny
k.c. art. 61
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 319
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 837
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 825 § pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 207 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 302 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 217
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 113 § ust. 1
Kodeks postępowania cywilnego
pun art. 89
Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu § § 2 ust. 1 i 2 w związku z § 6 pkt 7 i §10 ust. 1 pkt 3 w związku z § 12 ust. 2 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu § § 2 ust. 1 i 2 w związku z § 6 pkt 7 i § 11 ust. 1 pkt 3 w związku z § 13 ust. 2 pkt 2
k.p.c. art. 162 § zd. 2
Ustawa Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wartość przejętego majątku nie stanowi zdarzenia uzasadniającego pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego na podstawie art. 840 § 1 pkt 2 kpc. • Zarzuty dotyczące zasadności tytułu wykonawczego są niedopuszczalne w postępowaniu opozycyjnym ze względu na zasadę powagi rzeczy osądzonej (art. 365 § 1 kpc). • Oświadczenie o potrąceniu złożone przed zgłoszeniem wierzytelności w postępowaniu upadłościowym jest skuteczne. • Potrącenie ma moc wsteczną od chwili, gdy stało się możliwe, niwecząc skutki zwłoki.
Odrzucone argumenty
Wartość przejętego przez Skarb Państwa składnika majątkowego, która okazała się ujemna, powinna stanowić podstawę do pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego na podstawie art. 840 § 1 pkt 2 kpc. • Sąd Okręgowy naruszył art. 328 § 2 kpc, nie odnosząc się do zarzutów opartych na art. 840 § 1 pkt 1 kpc. • Sąd Okręgowy naruszył art. 217 w związku z art. 227 kpc, oddalając wnioski dowodowe, co doprowadziło do niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Przedmiotem postępowania w sprawie z art. 840 kpc nie jest ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy zakończonej tytułem egzekucyjnym w postaci orzeczenia sądowego, które na podstawie art. 365 § 1 kpc ma moc wiążącą. • Powództwo opozycyjne nie służy bowiem zakwestionowaniu zasadności tytułu egzekucyjnego, któremu nadano klauzulę wykonalności, a jedynie pozbawieniu wykonalności tytułu wykonawczego. • Wartość nieodpłatnie przejętego składnika majątkowego nie jest zdarzeniem, na którym oparto klauzulę wykonalności (...) ani też zdarzeniem, które po powstaniu tytułu egzekucyjnego wyłączałoby możliwość egzekwowania zobowiązania ( art. 840 § 1 pkt 2 kpc ).
Skład orzekający
Barbara Kurzeja
przewodniczący
Lucjan Modrzyk
sędzia
Grzegorz Stojek
sędzia (sprawozdawca)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących powództwa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego (art. 840 kpc), w szczególności rozróżnienie między zdarzeniami sprzed a po wydaniu tytułu, a także zasady potrącenia w postępowaniu upadłościowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z odpowiedzialnością Skarbu Państwa i upadłością spółki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego, łącząc zagadnienia odpowiedzialności Skarbu Państwa, upadłości oraz potrącenia, co jest interesujące dla prawników procesowych.
“Czy ujemna wartość majątku może uwolnić od długu? Sąd Apelacyjny wyjaśnia granice pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.