Orzeczenie · 2019-08-28

Ts 2/18

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2019-08-28
tkinnekontrola konstytucyjnościWysokakonstytucyjny
delegowanie sędziówprawo o ustroju sądów powszechnychkodeks postępowania cywilnegodokumenty urzędoweprawo do sądutrójpodział władzyTrybunał Konstytucyjnyskarga konstytucyjnatermin procesowy

Skarga konstytucyjna złożona przez MKS sp. z o.o. dotyczyła zgodności z Konstytucją kilku przepisów prawa. Po pierwsze, kwestionowano art. 77 § 1 pkt 1 i § 9 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, które dopuszczają delegowanie sędziów do sądów wyższej instancji w szczególnie uzasadnionych wypadkach. Skarżąca argumentowała, że narusza to prawo do sądu właściwego (art. 45 ust. 1 Konstytucji) oraz zasadę trójpodziału władz (art. 10 Konstytucji) i prerogatywy Prezydenta RP (art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji). Po drugie, zaskarżono art. 117 § 5 Kodeksu postępowania cywilnego, który przewiduje oddalenie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi konstytucyjnej z uwagi na jej bezzasadność. Skarżąca podnosiła, że takie oddalenie narusza wyłączną właściwość Trybunału Konstytucyjnego. Po trzecie, zakwestionowano art. 244 § 1 KPC, który stanowi, że dokumenty urzędowe stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone, argumentując, że uniemożliwia to weryfikację ich prawdziwości i narusza zasadę demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji) oraz prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji). Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu, postanowił nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej w zakresie badania zgodności art. 77 § 1 pkt 1 i § 9 Prawa o ustroju sądów powszechnych z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz art. 244 § 1 KPC z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Odmówiono nadania dalszego biegu skardze w pozostałym zakresie. Trybunał uznał, że przepisy ustrojowe (art. 10, 144 ust. 3 pkt 17, art. 188 Konstytucji) nie mogą być samodzielnym wzorcem kontroli skargi konstytucyjnej. Ponadto, zarzuty dotyczące art. 117 § 5 KPC zostały uznane za złożone po terminie, gdyż dotyczyły orzeczeń wydanych w postępowaniu zakończonym postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z 8 sierpnia 2014 r., podczas gdy skarga została wniesiona w 2017 r. Trybunał stwierdził, że w pozostałym zakresie skarga spełnia wymogi formalne i nie jest oczywiście bezzasadna.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja dopuszczalności skargi konstytucyjnej, badanie zgodności przepisów o delegowaniu sędziów i dowodzeniu dokumentami urzędowymi z Konstytucją.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych przepisów i procedur związanych ze skargą konstytucyjną.

Zagadnienia prawne (4)

Czy art. 77 § 1 pkt 1 i § 9 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, w zakresie w jakim dopuszcza delegowanie sędziego do sądu instancji wyższej niż wskazana w akcie powołania, jest zgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji (prawo do sądu właściwego)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Trybunał nadał dalszy bieg skardze w tym zakresie, uznając, że zarzut nie jest oczywiście bezzasadny.

Uzasadnienie

Skarżąca argumentowała, że delegowanie sędziego do sądu wyższej instancji narusza prawo do sądu właściwego. Trybunał uznał, że kwestia ta wymaga dalszego zbadania.

Czy art. 244 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, w zakresie w jakim sąd przyjmuje a priori prawdziwość dokumentu urzędowego bez możliwości weryfikacji z urzędu, jest zgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji (prawo do sądu)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Trybunał nadał dalszy bieg skardze w tym zakresie, uznając, że zarzut nie jest oczywiście bezzasadny.

Uzasadnienie

Skarżąca podnosiła, że brak możliwości weryfikacji dokumentów urzędowych narusza prawo do sądu. Trybunał uznał, że kwestia ta wymaga dalszego zbadania.

Czy art. 117 § 5 Kodeksu postępowania cywilnego, w zakresie w jakim przewiduje oddalenie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi konstytucyjnej z uwagi na jej bezzasadność, jest zgodny z Konstytucją?

Odpowiedź sądu

Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze w tym zakresie z powodu złożenia jej po terminie.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że zarzuty dotyczące art. 117 § 5 KPC odnosiły się do orzeczeń wydanych w postępowaniu zakończonym postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z 8 sierpnia 2014 r., a skarga została wniesiona po upływie ustawowego terminu (3 miesiące od uprawomocnienia się wyroku).

Czy przepisy ustrojowe (art. 10, art. 144 ust. 3 pkt 17, art. 188 Konstytucji) mogą stanowić samodzielny wzorzec kontroli skargi konstytucyjnej?

Odpowiedź sądu

Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze w zakresie badania zgodności z tymi przepisami.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że przepisy te mają charakter ustrojowy i nie wyrażają praw ani wolności jednostki w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, a zatem nie mogą być samodzielnym wzorcem kontroli skargi konstytucyjnej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Postanowienie

Strony

NazwaTypRola
MKS sp. z o.o.spółkaskarżąca

Przepisy (13)

Główne

p.u.s.p. art. 77 § § 1 pkt 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Dopuszcza możliwość delegowania przez Ministra Sprawiedliwości sędziego do pełnienia obowiązków w sądzie instancji wyższej niż ta, która jest wskazana w akcie powołania, w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

p.u.s.p. art. 77 § § 9

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Dopuszcza możliwość delegowania przez prezesa sądu apelacyjnego sędziego do pełnienia obowiązków w sądzie wyższym, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, z ograniczeniem czasowym do 14 dni w roku.

k.p.c. art. 117 § § 5

Ustawa – Kodeks postępowania cywilnego

Przewiduje oddalenie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej z uwagi na jej bezzasadność.

k.p.c. art. 244 § § 1

Ustawa – Kodeks postępowania cywilnego

Dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone.

Konstytucja art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarantuje prawo do sądu.

Pomocnicze

Konstytucja art. 10 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada trójpodziału władzy.

Konstytucja art. 144 § ust. 3 pkt 17

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prerogatywa Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do powoływania sędziego.

Konstytucja art. 79 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Określa przedmiot skargi konstytucyjnej.

Konstytucja art. 188 § pkt 5

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Określa właściwość Trybunału Konstytucyjnego.

u.o.t.p. TK art. 61 § ust. 4 pkt 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Podstawa do odmowy nadania dalszego biegu skardze.

u.o.t.p. TK art. 77 § ust. 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Termin do złożenia skargi konstytucyjnej.

u.o.t.p. TK art. 53 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Wymogi formalne skargi konstytucyjnej.

u.o.t.p. TK art. 61 § ust. 2

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Podstawa do nadania dalszego biegu skardze.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Delegowanie sędziego do sądu wyższej instancji może naruszać prawo do sądu właściwego. • Brak możliwości weryfikacji prawdziwości dokumentów urzędowych może naruszać prawo do sądu.

Odrzucone argumenty

Przepisy ustrojowe (art. 10, 144 ust. 3 pkt 17, art. 188 Konstytucji) mogą być samodzielnym wzorcem kontroli skargi konstytucyjnej. • Oddalenie wniosku o pełnomocnika z urzędu do skargi konstytucyjnej na podstawie art. 117 § 5 KPC nie narusza prawa do sądu ani właściwości TK, mimo złożenia skargi po terminie.

Godne uwagi sformułowania

przyjmuje a priori o jego prawdziwości i nie weryfikuje go z urzędu • każdy ma prawo do sądu właściwego, niezależnego, bezstronnego i niezawisłego • przepisy o charakterze ustrojowym i nie stanowią źródła praw lub wolności jednostki

Skład orzekający

Andrzej Zielonacki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności skargi konstytucyjnej, badanie zgodności przepisów o delegowaniu sędziów i dowodzeniu dokumentami urzędowymi z Konstytucją."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów i procedur związanych ze skargą konstytucyjną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii proceduralnych i ustrojowych, takich jak prawo do sądu, niezależność sędziowska i wiarygodność dokumentów urzędowych, co jest istotne dla prawników i osób zainteresowanych funkcjonowaniem wymiaru sprawiedliwości.

Czy sędziowie mogą być delegowani do sądów wyższej instancji? TK bada konstytucyjność przepisów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst