Ts 197/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga konstytucyjna została wniesiona przez Spółkę z o.o. z siedzibą w T. przeciwko przepisom Kodeksu postępowania cywilnego (kpc): art. 394(1) § 2, art. 405 oraz art. 406. Skarżąca zakwestionowała zgodność tych przepisów z art. 45 ust. 1 (prawo do sądu), art. 77 ust. 2 (prawo do zaskarżenia), art. 32 ust. 1 (zasada równości), art. 176 (zasada dwuinstancyjności) i art. 78 Konstytucji RP. Podstawą skargi był stan faktyczny, w którym Sąd Okręgowy w K. odrzucił skargę o wznowienie postępowania, a następnie odrzucił zażalenie na to postanowienie. Skarżąca podnosiła, że brak możliwości zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania przez sąd wyższej instancji (który w tym kontekście działa jako sąd pierwszej instancji) narusza jej konstytucyjne prawa. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, stwierdził, że podniesione zarzuty dotyczą tych samych zagadnień, które zostały już rozstrzygnięte w wyroku z dnia 12 stycznia 2010 r. w sprawie SK 2/09. W tamtym orzeczeniu Trybunał uznał art. 394(1) § 2 kpc za zgodny z Konstytucją, wyjaśniając, że sąd wyższej instancji orzekający o wznowieniu postępowania nie jest sądem pierwszej instancji w konstytucyjnym rozumieniu, a skarga o wznowienie ma charakter nadzwyczajny. Wobec tożsamości przedmiotowej sprawy z wcześniejszym postępowaniem, Trybunał uznał dalsze orzekanie za zbędne i postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, zgodnie z zasadą ne bis in idem oraz przepisami ustawy o Trybunale Konstytucyjnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska Trybunału Konstytucyjnego w kwestii dopuszczalności zaskarżenia postanowień o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania oraz interpretacji pojęcia sądu pierwszej instancji w kontekście postępowań nadzwyczajnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku skargi kasacyjnej i odrzucenia skargi o wznowienie postępowania przez sąd drugiej instancji.
Zagadnienia prawne (1)
Czy przepisy art. 394(1) § 2, art. 405 i art. 406 Kodeksu postępowania cywilnego, w zakresie w jakim nie przewidują zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania w sprawach, w których nie przysługuje skarga kasacyjna, są zgodne z Konstytucją RP (art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 32 ust. 1, art. 176, art. 78)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ale kwestia ta została już rozstrzygnięta w poprzednim orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny powołał się na swoje wcześniejsze orzeczenie w sprawie SK 2/09, w którym stwierdził, że art. 394(1) § 2 kpc jest zgodny z Konstytucją. Uzasadnienie opierało się na tym, że sąd wyższej instancji orzekający o wznowieniu postępowania nie jest sądem pierwszej instancji w konstytucyjnym rozumieniu, a skarga o wznowienie ma charakter nadzwyczajny i nie podlega wszystkim gwarancjom konstytucyjnym, w tym zasadzie dwuinstancyjności w takim samym zakresie jak postępowanie zwyczajne. Brak możliwości zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania wydanego przez sąd wyższej instancji w sytuacji braku skargi kasacyjnej nie narusza konstytucyjnych praw skarżącej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Sp. z o.o. z siedzibą w T. | spółka | skarżąca |
Przepisy (11)
Główne
kpc art. 394¹ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten nie przewiduje zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania w sprawach, w których nie przysługuje skarga kasacyjna.
kpc art. 405
Kodeks postępowania cywilnego
Określa właściwość sądu do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania.
kpc art. 406
Kodeks postępowania cywilnego
Stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania ze skargi o wznowienie.
Konstytucja art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja art. 77 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do zaskarżenia orzeczenia wydanego w pierwszej instancji.
Pomocnicze
Konstytucja art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Konstytucja art. 176
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada dwuinstancyjności postępowania.
Konstytucja art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do zaskarżenia orzeczenia wydanego w pierwszej instancji.
ustawa o TK art. 37 § ust. 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Wstępne rozpoznanie skargi konstytucyjnej.
ustawa o TK art. 40 § ust. 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Przesłanki odmowy nadania dalszego biegu skardze.
ustawa o TK art. 50
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Podstawa prawna do odmowy nadania dalszego biegu skardze.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Tożsamość przedmiotowa niniejszej skargi konstytucyjnej z wcześniejszą sprawą SK 2/09, w której Trybunał Konstytucyjny rozstrzygnął już kwestię konstytucyjności art. 394(1) § 2 kpc. • Sąd wyższej instancji orzekający o wznowieniu postępowania nie jest sądem pierwszej instancji w rozumieniu konstytucyjnym, a skarga o wznowienie ma charakter nadzwyczajny. • Brak możliwości zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania wydanego przez sąd wyższej instancji w sytuacji braku skargi kasacyjnej nie narusza konstytucyjnych gwarancji procesowych.
Odrzucone argumenty
Przepisy kpc (art. 394(1) § 2, art. 405, art. 406) naruszają prawo do sądu (art. 45 ust. 1), prawo do zaskarżenia (art. 78), zasadę równości (art. 32 ust. 1) i zasadę dwuinstancyjności (art. 176) Konstytucji RP poprzez brak możliwości zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.
Godne uwagi sformułowania
odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej • wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym • nie przewiduje zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania w sprawach, w których nie przysługuje skarga kasacyjna • sąd wyższej instancji nie rozstrzyga sprawy w zastępstwie sądu pierwszej instancji, gdyż działa w ramach zakończonego już postępowania apelacyjnego • skarga o wznowienie postępowania ma charakter nadzwyczajny • wystąpienia tożsamości przedmiotowej badanej teraz i analizowanej wcześniej sprawy, zachodzi przesłanka ne bis in idem prowadząca do uznania orzekania za zbędne
Skład orzekający
Stanisław Biernat
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Trybunału Konstytucyjnego w kwestii dopuszczalności zaskarżenia postanowień o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania oraz interpretacji pojęcia sądu pierwszej instancji w kontekście postępowań nadzwyczajnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku skargi kasacyjnej i odrzucenia skargi o wznowienie postępowania przez sąd drugiej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych gwarancji procesowych i interpretacji konstytucyjnych praw, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na powołaniu się na wcześniejsze orzecznictwo, co czyni ją mniej nowatorską.
“Czy można zaskarżyć odrzucenie wniosku o wznowienie postępowania? TK wyjaśnia granice prawa do sądu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.