Ts 196/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga konstytucyjna została wniesiona przez S.G. przeciwko przepisom Kodeksu postępowania cywilnego (KPC) dotyczącym roli referendarzy sądowych w procesie egzekucyjnym. Skarżący kwestionował zgodność art. 767³a, art. 777 § 1 pkt 1¹ i art. 781 § 1¹ KPC z szeregiem artykułów Konstytucji RP, w tym z zasadami demokratycznego państwa prawnego, sprawiedliwości społecznej, prawa do sądu i niezawisłości sędziowskiej. Główny zarzut dotyczył powierzenia referendarzom sądowym, jako urzędnikom nieposiadającym gwarancji niezawisłości, zadań związanych z nadawaniem klauzuli wykonalności tytułom egzekucyjnym, w tym bankowym tytułom egzekucyjnym, oraz uznawania orzeczeń referendarzy za tytuły egzekucyjne. Skarżący podnosił również kwestię procedury zaskarżania postanowień referendarzy, wskazując na brak dewolutywności i suspensywności skargi. Trybunał Konstytucyjny, rozpatrując skargę w trybie wstępnego rozpoznania, postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze w zakresie badania zgodności art. 777 § 1 pkt 1¹ KPC z Konstytucją. Uzasadniono to tym, że przepis ten nie stanowił podstawy prawnej ostatecznego orzeczenia w sprawie skarżącego, ponieważ w jego sprawie podstawą egzekucji był bankowy tytuł egzekucyjny (art. 777 § 1 pkt 3 KPC), a nie orzeczenie referendarza sądowego. W związku z tym, przepis ten nie mógł naruszyć konstytucyjnych praw i wolności skarżącego. W pozostałym zakresie skarga została przekazana do merytorycznego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja warunków dopuszczalności skargi konstytucyjnej, w szczególności wymogu zastosowania zaskarżonego przepisu w indywidualnej sprawie.
Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy podstawą egzekucji jest bankowy tytuł egzekucyjny, a nie orzeczenie referendarza sądowego.
Zagadnienia prawne (1)
Czy przepisy KPC pozwalające referendarzom sądowym na nadawanie klauzuli wykonalności bankowym tytułom egzekucyjnym oraz uznające orzeczenia referendarzy za tytuły egzekucyjne są zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z zasadami demokratycznego państwa prawnego, sprawiedliwości społecznej, prawa do sądu i niezawisłości sędziowskiej?
Odpowiedź sądu
Nie, w zakresie art. 777 § 1 pkt 1¹ KPC, ponieważ przepis ten nie miał zastosowania w sprawie skarżącego.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze w zakresie art. 777 § 1 pkt 1¹ KPC, ponieważ przepis ten nie był podstawą prawną ostatecznego orzeczenia w sprawie skarżącego. W jego sprawie podstawą egzekucji był bankowy tytuł egzekucyjny, a nie orzeczenie referendarza sądowego, co oznacza, że przepis ten nie mógł naruszyć jego konstytucyjnych praw.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S.G. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Meritum Bank ICB S.A. w Gdańsku | spółka | wierzyciel |
Przepisy (30)
Główne
k.p.c. art. 777 § § 1 pkt 1¹
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis uznający orzeczenia referendarza sądowego prawomocne lub podlegające natychmiastowemu wykonaniu za tytuły egzekucyjne.
k.p.c. art. 781 § § 1¹
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis pozwalający referendarzowi sądowemu na nadawanie klauzuli wykonalności tytułom egzekucyjnym, w tym bankowemu tytułowi egzekucyjnemu.
k.p.c. art. 777 § § 1 pkt 1¹
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
Uznanie orzeczeń referendarza sądowego za tytuły egzekucyjne.
k.p.c. art. 781 § § 1¹
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
Nadanie klauzuli wykonalności przez referendarza sądowego.
k.p.c. art. 767 § ³a
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
Skarga na postanowienie referendarza sądowego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 767³a
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis regulujący skargę na postanowienie referendarza sądowego, która nie powoduje dewolutywności ani suspensywności.
k.p.c. art. 777 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis wskazujący, że bankowy tytuł egzekucyjny jest tytułem egzekucyjnym podlegającym wykonaniu w drodze egzekucji sądowej.
ustawa o TK z 1997 r. art. 47 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Warunek dopuszczalności skargi konstytucyjnej - wykazanie, że zaskarżona regulacja była zastosowana w indywidualnej sprawie skarżącego.
ustawa o TK z 1997 r. art. 138
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Przepis dotyczący utraty mocy ustawy o TK z 1997 r. i stosowania przepisów dotychczasowych do spraw wszczętych przed wejściem w życie nowej ustawy.
ustawa o TK z 1997 r. art. 139
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Przepis dotyczący utraty mocy ustawy o TK z 1997 r. i stosowania przepisów dotychczasowych do spraw wszczętych przed wejściem w życie nowej ustawy.
ustawa o TK z 2015 r. art. 134 § pkt 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Przepis dotyczący stosowania przepisów dotychczasowych do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy.
ustawa o TK z 2015 r. art. 138
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Przepis dotyczący utraty mocy ustawy o TK z 1997 r. i stosowania przepisów dotychczasowych do spraw wszczętych przed wejściem w życie nowej ustawy.
ustawa o TK z 2015 r. art. 139
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Przepis dotyczący utraty mocy ustawy o TK z 1997 r. i stosowania przepisów dotychczasowych do spraw wszczętych przed wejściem w życie nowej ustawy.
ustawa o TK z 2015 r. art. 134 § pkt 1
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Przepis dotyczący stosowania przepisów dotychczasowych do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy.
k.p.c. art. 777 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
Bankowy tytuł egzekucyjny jako tytuł egzekucyjny.
prawo bankowe art. 96 § ust. 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe
Wymogi dla bankowego tytułu egzekucyjnego.
prawo bankowe art. 97 § ust. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe
Oświadczenie dłużnika o poddaniu się egzekucji.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego, zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz przyzwoitej legislacji.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada legalizmu.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada proporcjonalności.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa i zakazu dyskryminacji.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.
Konstytucja RP art. 76
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada ochrony konsumentów przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi.
Konstytucja RP art. 77 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zakaz zamykania drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności i praw.
Konstytucja RP art. 175 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada sądowego wymiaru sprawiedliwości.
Konstytucja RP art. 176 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada dwuinstancyjności postępowania sądowego.
Konstytucja RP art. 177
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Domniemanie właściwości sądów powszechnych w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości.
Konstytucja RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada niezawisłości sędziowskiej.
Konstytucja RP art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Reguła powoływania sędziów na czas nieoznaczony przez Prezydenta RP.
Konstytucja RP art. 180 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada nieusuwalności sędziów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis art. 777 § 1 pkt 1¹ KPC nie był podstawą prawną ostatecznego orzeczenia w sprawie skarżącego, ponieważ w jego sprawie podstawą egzekucji był bankowy tytuł egzekucyjny (art. 777 § 1 pkt 3 KPC).
Odrzucone argumenty
Powierzenie referendarzom sądowym nadawania klauzuli wykonalności bankowym tytułom egzekucyjnym narusza prawo do sądu i niezawisłość sędziowską. • Uznanie orzeczeń referendarzy sądowych za tytuły egzekucyjne narusza zasady sprawiedliwości społecznej i prawa konstytucyjne. • Procedura zaskarżania postanowień referendarzy o nadaniu klauzuli wykonalności (brak dewolutywności i suspensywności) narusza prawo do dwuinstancyjnego postępowania.
Godne uwagi sformułowania
„postępowanie o nadanie klauzuli wykonalności należy do postępowań wysoce sformalizowanych, w których w ogóle nie bada się, czy tytuł egzekucyjny znajduje odzwierciedlenie w materialnych podstawach swego istnienia” • „nie istnieje możliwość skutecznego zaskarżenia postanowienia sądu, który rozpoznawał skargę na orzeczenie referendarza w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności” • „nobilituje” orzeczenie referendarza do mocy orzeczenia sądu pierwszej instancji, a sąd rejonowy do roli sądu drugiej instancji
Skład orzekający
Leon Kieres
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja warunków dopuszczalności skargi konstytucyjnej, w szczególności wymogu zastosowania zaskarżonego przepisu w indywidualnej sprawie."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy podstawą egzekucji jest bankowy tytuł egzekucyjny, a nie orzeczenie referendarza sądowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z rolą referendarzy sądowych i prawem do sądu, co jest istotne dla prawników praktyków. Jednakże, ze względu na odmowę nadania dalszego biegu skardze w kluczowym zakresie, jej praktyczne znaczenie dla szerszej publiczności jest ograniczone.
“Referendarz zamiast sędziego? TK rozstrzyga o granicach władzy sądowniczej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.