SK 89/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga konstytucyjna została wniesiona przez A.B. w związku z odmową sądu rejonowego zmiany pełnomocnika z urzędu w postępowaniu karnym. Skarżący kwestionował zgodność art. 81 § 2 w związku z art. 88 § 1 Kodeksu postępowania karnego, w zakresie wymogu uzasadnienia wniosku o zmianę pełnomocnika z urzędu, z art. 45 ust. 1 (prawo do sądu) i art. 32 ust. 1 (zasada równości) Konstytucji RP. Argumentował, że możliwość swobodnej zmiany pełnomocnika z wyboru, bez uzasadnienia, a wymóg uzasadnienia przy pełnomocniku z urzędu, prowadzi do nierównego traktowania. Trybunał Konstytucyjny, po analizie, umorzył postępowanie w zakresie obu zaskarżonych przepisów. W odniesieniu do art. 88 § 1 k.p.k., uznał go za irrelewantny dla rozstrzygnięcia sprawy. W odniesieniu do art. 81 § 2 k.p.k., Trybunał stwierdził, że postępowanie w sprawie zmiany obrońcy z urzędu nie ogranicza prawa do sądu, a wymóg uzasadnienia wniosku ma na celu zapobieganie arbitralnym zmianom i dbałość o ekonomikę procesową. Uznał, że różnicowanie sytuacji prawnej w zakresie zmiany pełnomocnika nie narusza zasady równości ani prawa do sądu. Postępowanie umorzono na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym z powodu niedopuszczalności wydania wyroku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja prawa do sądu w kontekście procedury zmiany pełnomocnika z urzędu w postępowaniu karnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zmianę pełnomocnika z urzędu, a nie odmowy jego przyznania.
Zagadnienia prawne (1)
Czy wymóg uzasadnienia wniosku o zmianę pełnomocnika z urzędu w postępowaniu karnym, podczas gdy zmiana pełnomocnika z wyboru nie wymaga uzasadnienia, narusza prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) i zasadę równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie w sprawie zmiany obrońcy z urzędu nie ogranicza prawa do sądu, a różnicowanie sytuacji prawnej w tym zakresie nie narusza zasady równości.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że postępowanie w sprawie zmiany obrońcy z urzędu nie jest sprawą w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji, gdyż nie rozstrzyga o prawach jednostki, a jedynie o sposobie korzystania z już przyznanego prawa do obrony. Wymóg uzasadnienia wniosku ma na celu zapobieganie arbitralnym zmianom i dbałość o ekonomikę procesową. Różnicowanie sytuacji prawnej nie narusza zasady równości.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.B. | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 81 § § 2
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego
W zakresie zwrotu «(…) uzasadniony (…)» odnoszącego się do przypadku złożenia wniosku o zmianę pełnomocnika z urzędu w postępowaniu karnym.
k.p.k. art. 88 § § 1
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego
Dotyczy tego, kto może być pełnomocnikiem i kto go wyznacza, uznany za irrelewantny dla rozstrzygnięcia sprawy.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Pomocnicze
u.o.t.p.TK art. 59 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Podstawa umorzenia postępowania z powodu niedopuszczalności wydania wyroku.
k.p.c. art. 118 § § 3
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
Przywołany w uzasadnieniu postanowienia sądu niższej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie w sprawie zmiany obrońcy z urzędu nie ogranicza prawa do sądu. • Wymóg uzasadnienia wniosku o zmianę pełnomocnika z urzędu jest uzasadniony względami ekonomiki procesowej i zapobiegania arbitralnym zmianom. • Różnicowanie sytuacji prawnej w zakresie zmiany pełnomocnika między obrońcą z wyboru a z urzędu nie narusza zasady równości.
Odrzucone argumenty
Wymóg uzasadnienia wniosku o zmianę pełnomocnika z urzędu narusza prawo do sądu i zasadę równości, gdyż pełnomocnik z wyboru może być zmieniony bez uzasadnienia.
Godne uwagi sformułowania
„(…) uzasadniony (…)” odnoszącego się do przypadku złożenia wniosku o zmianę pełnomocnika z urzędu w postępowaniu karnym • „nie każde postępowanie toczące się przed sądem jest automatycznie sprawą, w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji. Jest nią tylko takie rozstrzygnięcie, które ustala prawa danego podmiotu.” • „Prawo do sądu oznacza dla ustawodawcy obowiązek ustanowienia regulacji prawnej, która zapewni rozpatrzenie sprawy przez sąd, na żądanie zainteresowanego” • „zmiana obrońcy” wskazuje na to, że takowego obrońcę już oskarżonemu przyznano, ustalając tym samym jego sytuację prawną.
Skład orzekający
Jarosław Wyrembak
przewodniczący
Krystyna Pawłowicz
członek
Stanisław Piotrowicz
sprawozdawca
Justyn Piskorski
członek
Michał Warciński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja prawa do sądu w kontekście procedury zmiany pełnomocnika z urzędu w postępowaniu karnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zmianę pełnomocnika z urzędu, a nie odmowy jego przyznania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa do obrony i sprawiedliwego procesu, ale rozstrzygnięcie jest proceduralne (umorzenie), co ogranicza jej praktyczne znaczenie dla szerszego grona odbiorców.
“Czy wymóg uzasadnienia zmiany adwokata z urzędu narusza Twoje prawa? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.