Orzeczenie · 2025-07-10

SK 26/24

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2025-07-10
tkinnepostępowanie cywilneNiskakonstytucyjny
koszty sądowezwolnienie od kosztówapelacjaodrzucenie apelacjiprawo do sądu KonstytucjaTrybunał Konstytucyjnyk.p.c.u.k.s.s.c.

Skarga konstytucyjna została wniesiona przez J.Ć. przeciwko art. 112 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz art. 394^2 § 1 pkt 1 k.p.c. Skarżący zarzucił, że przepisy te naruszają jego konstytucyjne prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) i prawo do zaskarżania orzeczeń (art. 78 w zw. z art. 176 ust. 1 Konstytucji), ponieważ w sytuacji prawomocnego odrzucenia apelacji na skutek rozpoznania zarzutów dotyczących postanowienia o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nie przewidują one wezwania do opłacenia pisma lub tygodniowego terminu do jego opłacenia. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając skargę, postanowił umorzyć postępowanie. Uzasadnił to tym, że skarżący nie uprawdopodobnił, aby przyczyna naruszenia jego praw lub wolności konstytucyjnych tkwiła w zaskarżonych przepisach. Trybunał wskazał, że wadliwość rozwiązania wynikała głównie z art. 394^2 § 1 pkt 1 k.p.c. (który w ówczesnym stanie prawnym uniemożliwiał zaskarżenie postanowienia sądu drugiej instancji o odmowie zwolnienia od opłaty od apelacji), a nie z art. 112 ust. 3 u.k.s.s.c. Ponadto, Trybunał zauważył, że wspomniany przepis k.p.c. został już znowelizowany, usuwając wadę legislacyjną. W konsekwencji, z powodu braku uprawdopodobnienia naruszenia praw konstytucyjnych, postępowanie zostało umorzone na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Niska
Do czego można powołać

Umorzenie postępowania w skardze konstytucyjnej z powodu braku uprawdopodobnienia naruszenia praw konstytucyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i stanu prawnego obowiązującego w czasie wydania orzeczeń sądów niższych instancji.

Zagadnienia prawne (2)

Czy art. 112 ust. 2 i 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, w sytuacji prawomocnego odrzucenia apelacji na skutek rozpoznania zarzutów dotyczących postanowienia o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, narusza art. 45 ust. 1 i art. 78 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji, poprzez brak przewidzenia wezwania do opłacenia pisma lub tygodniowego terminu do jego opłacenia?

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie uprawdopodobnił, że przyczyna naruszenia jego praw konstytucyjnych tkwi w art. 112 ust. 3 u.k.s.s.c.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że wadliwość rozwiązania wynikała głównie z art. 394^2 § 1 pkt 1 k.p.c. (który uniemożliwiał zaskarżenie postanowienia sądu drugiej instancji o odmowie zwolnienia od opłaty od apelacji), a nie z art. 112 ust. 3 u.k.s.s.c. Ponadto, przepis k.p.c. został już znowelizowany. W związku z tym, skarżący nie uprawdopodobnił naruszenia swoich praw konstytucyjnych.

Czy art. 394^2 § 1 pkt 1 k.p.c. w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 4 lipca 2019 r., w zakresie, w jakim uniemożliwia wniesienie zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych, narusza art. 45 ust. 1 i art. 78 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji?

Odpowiedź sądu

Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze w tym zakresie, ponieważ skarżący nie uzyskał postanowienia o odrzuceniu zażalenia na odmowę zwolnienia od kosztów sądowych, co uniemożliwiło merytoryczne rozpoznanie zarzutów dotyczących tego przepisu.

Uzasadnienie

Trybunał wskazał, że wadliwość rozwiązania wynikała z art. 394^2 § 1 pkt 1 k.p.c., który w ówczesnym stanie prawnym uniemożliwiał zaskarżenie postanowienia sądu drugiej instancji o odmowie zwolnienia od opłaty od apelacji. Jednakże, z powodu braku odpowiedniego postanowienia w sprawie skarżącego, Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze w tym zakresie. Zauważono, że ten przepis został już znowelizowany.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Umorzenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
J.Ć.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (8)

Główne

u.k.s.s.c. art. 112 § 3

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Zakwestionowany w zakresie, w jakim nie przewiduje wezwania do opłacenia pisma lub tygodniowego terminu do jego opłacenia w sytuacji prawomocnego odrzucenia apelacji na skutek rozpoznania zarzutów dotyczących postanowienia o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

k.p.c. art. 394^2 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis w brzmieniu obowiązującym od 7 listopada 2019 r. do 30 czerwca 2023 r., który uniemożliwiał zaskarżenie postanowienia sądu drugiej instancji o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych. Został znowelizowany.

Pomocnicze

u.k.s.s.c. art. 112 § 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Przepis ten nie miał zastosowania w sprawie, ponieważ pismo (apelacja) zostało wniesione przez adwokata.

k.p.c. art. 130

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący wezwania do opłacenia pisma.

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący objęcia kontrolą postanowień niezaskarżalnych.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący zażaleń.

u.o.t.p.TK art. 59 § 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Podstawa do umorzenia postępowania ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku.

u.o.t.p.TK art. 79 § 1

Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Warunki dopuszczalności skargi konstytucyjnej.

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

skarżący nie uprawdopodobnił, by przyczyna naruszenia jego praw lub wolności tkwiła w zaskarżonych przepisach prawnych • wadliwość omawianego rozwiązania wynikała nie tyle z art. 112 ust. 3 u.k.s.s.c., ile z art. 394^2 § 1 pkt 1 k.p.c.

Skład orzekający

Jakub Stelina

przewodniczący

Wojciech Sych

sprawozdawca

Michał Warciński

członek

Rafał Wojciechowski

członek

Jarosław Wyrembak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w skardze konstytucyjnej z powodu braku uprawdopodobnienia naruszenia praw konstytucyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i stanu prawnego obowiązującego w czasie wydania orzeczeń sądów niższych instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii proceduralnych związanych z kosztami sądowymi i prawem do zaskarżania, co jest interesujące dla prawników procesowych, ale mniej dla szerszej publiczności.

Trybunał Konstytucyjny umarza sprawę o koszty sądowe: czy skarżący mógł uniknąć odrzucenia apelacji?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst