P 9/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Koninie, rozpoznając odwołanie współmałżonka zmarłego ubezpieczonego od decyzji ZUS odmawiającej prawa do zasiłku chorobowego, przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne dotyczące zgodności art. 65 ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa z art. 67 ust. 1 w związku z art. 64 i art. 21 ust. 1 Konstytucji. Sąd pytający argumentował, że wypłata zasiłku osobom wskazanym w przepisie narusza prawo własności Skarbu Państwa do składek oraz nie chroni konstytucyjnej zasady ochrony dziedziczenia, a także nie spełnia celu art. 67 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny, po rozpatrzeniu stanowisk Prokuratora Generalnego i Marszałka Sejmu, którzy również wnosili o umorzenie postępowania z powodu nieadekwatnych wzorców kontroli, postanowił umorzyć postępowanie. Trybunał uznał, że art. 67 Konstytucji nie nakłada zakazu przyznawania niepodjętego zasiłku wskazanym osobom, a tym samym jest nieadekwatnym wzorcem kontroli. Ponadto, Trybunał stwierdził, że uzasadnienie sądu pytającego dotyczące naruszenia art. 64 i 21 ust. 1 Konstytucji nie spełnia wymogów formalnych, nie odnosząc się do funkcji własności Skarbu Państwa ani do istotnych przepisów dotyczących gospodarowania finansami publicznymi (art. 216 i 218 Konstytucji). Wobec braku spełnienia przesłanek dopuszczalności wydania wyroku, postępowanie zostało umorzone.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja wymogów formalnych pytań prawnych kierowanych do Trybunału Konstytucyjnego, w szczególności dotyczących adekwatności wzorców kontroli i uzasadnienia zarzutów.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i proceduralnej, nie rozstrzyga merytorycznie kwestii zasiłku chorobowego.
Zagadnienia prawne (1)
Czy art. 65 ust. 2 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa jest zgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 64 i art. 21 ust. 1 Konstytucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Postępowanie zostało umorzone z powodu nieadekwatnych wzorców kontroli i niewystarczającego uzasadnienia zarzutów przez sąd pytający.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że wskazane przez sąd pytający wzorce kontroli (art. 67, 64 i 21 ust. 1 Konstytucji) są nieadekwatne do przedmiotu sprawy. Dodatkowo, uzasadnienie sądu pytającego dotyczące naruszenia art. 64 i 21 ust. 1 Konstytucji nie spełniało wymogów formalnych, nie odnosząc się do kluczowych aspektów prawnych i konstytucyjnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Sąd Rejonowy w Koninie | organ_państwowy | sąd pytający |
| Ubezpieczony | osoba_fizyczna | ubezpieczony (zmarły) |
| Współmałżonek ubezpieczonego | osoba_fizyczna | skarżący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) | instytucja | organ wydający decyzję |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | uczestnik postępowania (nie zgłosił udziału) |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
| Marszałek Sejmu | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
| Sejm | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
Przepisy (13)
Główne
u.ś.p.u.s. art. 65 § ust. 2
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Przepis regulujący wypłatę zasiłku chorobowego w razie śmierci ubezpieczonego przed jego podjęciem.
Konstytucja art. 67 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wzorzec kontroli dotyczący zabezpieczenia społecznego. Trybunał uznał go za nieadekwatny, wskazując na szeroką swobodę ustawodawcy i brak zakazu przyznawania niepodjętego zasiłku wskazanym osobom.
Konstytucja art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wzorzec kontroli dotyczący własności. Trybunał uznał go za nieadekwatny, ponieważ odnosi się do praw człowieka i obywatela, a nie własności Skarbu Państwa.
Konstytucja art. 21 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wzorzec kontroli dotyczący ochrony własności i prawa dziedziczenia. Trybunał uznał, że choć odnosi się do własności państwowej, to uzasadnienie sądu pytającego było niewystarczające i nie uwzględniało specyfiki własności publicznej oraz przepisów o finansach publicznych.
Pomocnicze
u.o.t.p.TK art. 59 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Podstawa do umorzenia postępowania w przypadku niedopuszczalności wydania wyroku.
u.o.t.p.TK art. 52 § ust. 2 pkt 4
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
Wymóg przedstawienia uzasadnienia zarzutu niezgodności z Konstytucją w pytaniu prawnym.
u.s.u.s. art. 54 § pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Finansowanie świadczeń z ubezpieczenia chorobowego ze środków Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
u.s.u.s. art. 52 § ust. 1 pkt 1, 3 i 8
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Źródła przychodów Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
u.s.u.s. art. 51 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Dysponent Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
u.s.u.s. art. 66 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Status prawny Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Konstytucja art. 218
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis dotyczący organizacji Skarbu Państwa i zarządzania jego majątkiem, pominięty przez sąd pytający.
Konstytucja art. 193
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa prawna przedstawienia pytania prawnego przez sąd.
k.p. art. 63 § 1 § 2
Kodeks pracy
Określenie kręgu osób uprawnionych do podjęcia wynagrodzenia lub dochodu ubezpieczonego po jego śmierci.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieadekwatność wskazanych przez sąd pytający wzorców kontroli (art. 67, 64 i 21 ust. 1 Konstytucji). • Niewystarczające uzasadnienie zarzutów przez sąd pytający, w szczególności brak odniesienia do funkcji własności Skarbu Państwa oraz przepisów o finansach publicznych.
Godne uwagi sformułowania
odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy • nie można uznać, że z art. 67 ust. 1 Konstytucji wynika zakaz przyznawania niepodjętego przez ubezpieczonego zasiłku osobom uprawnionym • art. 64 Konstytucji jako przepis nieodnoszący się do własności Skarbu Państwa, jest nieadekwatnym wzorcem kontroli • zasoby FUS stanowią własność przysługującą Skarbowi Państwa • powyższe uzasadnienie, nie spełnia wymogów określonych w art. 52 ust. 2 pkt 4 u.o.t.p.TK
Skład orzekający
Michał Warciński
przewodniczący
Krystyna Pawłowicz
członek
Stanisław Piotrowicz
członek
Julia Przyłębska
sprawozdawca
Bartłomiej Sochański
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych pytań prawnych kierowanych do Trybunału Konstytucyjnego, w szczególności dotyczących adekwatności wzorców kontroli i uzasadnienia zarzutów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i proceduralnej, nie rozstrzyga merytorycznie kwestii zasiłku chorobowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii społecznej wypłaty świadczeń po śmierci ubezpieczonego oraz interpretacji przepisów Konstytucji przez Trybunał Konstytucyjny, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych i konstytucyjnym.
“Trybunał Konstytucyjny umarza sprawę: Czy zasiłek chorobowy zmarłego należy się rodzinie? Kluczowe wymogi formalne pytań prawnych.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.