Orzeczenie · 2025-04-03

P 8/21

Sąd

Trybunał Konstytucyjny

Data

2025-04-03

tkAdministracyjneprawo energetyczneWysokakonstytucyjny

odnawialne źródła energiikary pieniężnesprawozdawczośćKonstytucjazasada proporcjonalnościdemokratyczne państwo prawneprawo do sąduTrybunał Konstytucyjny

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Apelacyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę dotyczącą nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę za niezłożenie w terminie sprawozdania kwartalnego dotyczącego produkcji energii z odnawialnych źródeł energii, wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym. Sąd kwestionował zgodność z Konstytucją art. 170 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy o odnawialnych źródłach energii (u.o.z.e.) w brzmieniu obowiązującym do i po 14 lipca 2018 r., w związku z art. 168 pkt 11 tej ustawy, z art. 2, art. 10 w zw. z art. 175 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 w zw. z art. 178 ust. 1 Konstytucji. Główny zarzut dotyczył sztywnego określenia wysokości kary pieniężnej (10 000 zł lub 1000 zł), które uniemożliwiało sądowi indywidualizację sankcji i ocenę jej proporcjonalności do konkretnego przypadku naruszenia prawa. Sąd argumentował, że takie rozwiązanie narusza zasadę demokratycznego państwa prawnego, zasadę proporcjonalności oraz prawo do sądu. Marszałek Sejmu w swoim stanowisku poparł zarzuty sądu w zakresie niezgodności z zasadą proporcjonalności i prawem do sądu, wskazując na potrzebę uwzględnienia winy sprawcy. Trybunał Konstytucyjny, po sprecyzowaniu przez sąd podstawy prawnej rozstrzygnięcia (art. 170 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 168 pkt 11 u.o.z.e.), orzekł, że ten przepis jest niezgodny z art. 2 Konstytucji. Trybunał uznał, że sztywne ustalenie wysokości kary, bez możliwości jej miarkowania lub odstąpienia od jej wymierzenia, narusza zasadę proporcjonalności i demokratycznego państwa prawnego. Postępowanie w zakresie dotyczącym art. 170 ust. 4 pkt 1 u.o.z.e. umorzono ze względu na utratę mocy obowiązującej tego przepisu w kontekście sprawy. Wyrok Trybunału podkreśla potrzebę dostosowania przepisów dotyczących kar administracyjnych do wymogów konstytucyjnych, w tym umożliwienia indywidualizacji sankcji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja zasady proporcjonalności i prawa do sądu w kontekście kar administracyjnych, zwłaszcza w prawie energetycznym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej regulacji kar pieniężnych w ustawie o odnawialnych źródłach energii; ogólne zasady dotyczące kar administracyjnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy art. 170 ust. 4 pkt 2 w związku z art. 168 pkt 11 ustawy o odnawialnych źródłach energii, w brzmieniu obowiązującym obecnie, jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP (zasada demokratycznego państwa prawnego)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepis ten jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP.

Uzasadnienie

Przepis ten, ustalając sztywną wysokość kary pieniężnej za nieprzedłożenie w terminie sprawozdania, bez możliwości jej miarkowania lub uwzględnienia okoliczności sprawy, narusza zasadę proporcjonalności i demokratycznego państwa prawnego.

Czy art. 170 ust. 4 pkt 2 w związku z art. 168 pkt 11 ustawy o odnawialnych źródłach energii jest zgodny z art. 10 w związku z art. 175 ust. 1 Konstytucji (zasada trójpodziału władzy i kompetencje sądów)?

Odpowiedź sądu

Niebadane ze względu na stwierdzenie niezgodności z art. 2 Konstytucji.

Czy art. 170 ust. 4 pkt 2 w związku z art. 168 pkt 11 ustawy o odnawialnych źródłach energii jest zgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 178 ust. 1 Konstytucji (prawo do sądu i niezawisłość sędziowska)?

Odpowiedź sądu

Niebadane ze względu na stwierdzenie niezgodności z art. 2 Konstytucji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Art. 170 ust. 4 pkt 2 w związku z art. 168 pkt 11 ustawy o odnawialnych źródłach energii jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Strona wygrywająca

Konstytucja RP

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Sąd Apelacyjny w Warszawie	instytucja	wnioskodawca pytania prawnego
S.Z.	osoba_fizyczna	powód
Prezes Urzędu Regulacji Energetyki	organ_państwowy	organ administracji
Marszałek Sejmu	organ_państwowy	uczestnik postępowania
Prokurator Generalny	organ_państwowy	uczestnik postępowania
Rzecznik Praw Obywatelskich	organ_państwowy	uczestnik postępowania

Przepisy (11)

Główne

u.o.z.e. art. 170 § 4

Ustawa o odnawialnych źródłach energii

Przepis w brzmieniu obowiązującym do 14 lipca 2018 r. (pkt 1) oraz w brzmieniu obowiązującym obecnie (pkt 2) w związku z art. 168 pkt 11 tej ustawy, określający sztywną wysokość kary pieniężnej za brak terminowego sprawozdania, został uznany za niezgodny z Konstytucją.

u.o.z.e. art. 168

Ustawa o odnawialnych źródłach energii

Określa obowiązek przedłożenia sprawozdania Prezesowi URE, którego naruszenie skutkuje karą pieniężną.

Konstytucja art. 2