KIO 145/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuKrajowa Izba Odwoławcza rozpoznała dwa odwołania dotyczące postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na budowę drogi ekspresowej. W sprawie KIO 145/18, Przedsiębiorstwo Budowy Kopalń PeBeKa S.A. zarzuciło zamawiającemu (Skarb Państwa - GDDKiA) nadmierne i nieproporcjonalne warunki udziału w postępowaniu, dotyczące doświadczenia w budowie tuneli. Izba uznała, że wymagane doświadczenie w budowie tuneli drogowych o łącznej długości ok. 3670m, w tym dwóch o długościach 834m i 1000m, wraz z rozbudowanymi systemami technicznymi, jest uzasadnione i proporcjonalne do przedmiotu zamówienia. Argumenty PeBeKa o równoważności doświadczenia w budowie innych konstrukcji podziemnych nie zostały uznane za wystarczające. W sprawie KIO 173/18, Strabag Infrastruktura Południe Sp. z o.o. zakwestionowała postanowienie w projekcie umowy, które wyłączało stosowanie przepisów art. 357¹ KC, art. 358¹ § 3 KC i art. 632 § 2 KC, dotyczących możliwości sądowej zmiany umowy w przypadku nadzwyczajnej zmiany stosunków lub siły nabywczej pieniądza. Izba uznała, że zamawiający, wyłączając te przepisy, nadużył swojej pozycji, pozbawiając wykonawców możliwości obiektywnego uregulowania przez sąd stosunków w przypadku wystąpienia nieprzewidywalnych, wyjątkowych sytuacji. Nakazano wykreślenie tego postanowienia. W konsekwencji, Izba oddaliła odwołanie PeBeKa i uwzględniła odwołanie Strabag, nakazując zmianę postanowień umowy. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Pzp dotyczących warunków udziału w postępowaniu oraz klauzul umownych wyłączających stosowanie przepisów KC o zmianie umowy w przypadku nadzwyczajnych zdarzeń.
Orzeczenie dotyczy specyfiki zamówień publicznych i interpretacji przepisów Pzp w kontekście KC.
Zagadnienia prawne (2)
Czy warunki udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego dotyczące doświadczenia w budowie tuneli są nadmierne i nieproporcjonalne do przedmiotu zamówienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, warunki te są uzasadnione i proporcjonalne, biorąc pod uwagę zakres i skomplikowanie budowy tuneli drogowych oraz wymagane systemy techniczne.
Uzasadnienie
Izba uznała, że wymagane doświadczenie w budowie tuneli drogowych o znaczącej długości i skomplikowaniu, wraz z systemami technicznymi, jest adekwatne do przedmiotu zamówienia. Argumenty o równoważności doświadczenia w budowie innych konstrukcji podziemnych nie zostały uznane za wystarczające.
Czy zamawiający może w projekcie umowy wyłączyć stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących sądowej zmiany umowy w przypadku nadzwyczajnej zmiany stosunków lub siły nabywczej pieniądza?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zamawiający nie może jednostronnie wyłączyć stosowania tych przepisów, gdyż stanowi to nadużycie jego pozycji i narusza zasady uczciwej konkurencji oraz możliwość obiektywnego uregulowania stosunków przez sąd.
Uzasadnienie
Izba stwierdziła, że wyłączenie przepisów o klauzulach rebus sic stantibus pozbawia strony możliwości sądowego uregulowania stosunków w wyjątkowych, nieprzewidywalnych sytuacjach. Nakłada to na wykonawców obowiązek skalkulowania ryzyk niemożliwych do przewidzenia, co narusza zasady uczciwej konkurencji i prawidłowego opisu przedmiotu zamówienia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Przedsiębiorstwo Budowy Kopalń PeBeKa S.A. | spółka | odwołujący |
| Strabag Infrastruktura Południe Sp. z o.o. | spółka | odwołujący |
| Skarb Państwa - Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad | organ_państwowy | zamawiający |
| Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Katowicach | organ_państwowy | zamawiający (działający w imieniu) |
| BUDIMEX S.A. | spółka | uczestnik postępowania |
| SALINI POLSKA Sp. z o.o. | spółka | uczestnik postępowania |
| Polski Związek Pracodawców Budownictwa | instytucja | uczestnik postępowania |
| PORR S.A. | spółka | uczestnik postępowania |
Przepisy (12)
Główne
Pzp art. 22 § 1
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
Zamawiający powinien formułować warunki udziału w postępowaniu w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia.
Pzp art. 22 § 1a
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
Zamawiający powinien formułować warunki udziału w postępowaniu w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia, w szczególności wyrażając je jako minimalne poziomy zdolności.
Pzp art. 7 § 1
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
Zamawiający ma obowiązek prowadzenia postępowania w sposób zapewniający uczciwą konkurencję i równe traktowanie wykonawców.
Pzp art. 29 § 1
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
Zamawiający ma obowiązek opisać przedmiot zamówienia w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, uwzględniając wszystkie okoliczności mające wpływ na sporządzenie oferty.
Pzp art. 29 § 2
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
Opis przedmiotu zamówienia nie może powodować nieuzasadnionych przeszkód w otwarciu zamówień publicznych na konkurencję.
Pomocnicze
KC art. 357¹
Kodeks cywilny
Reguluje możliwość sądowej zmiany umowy w przypadku nadzwyczajnej zmiany stosunków.
KC art. 358¹ § 3
Kodeks cywilny
Reguluje możliwość sądowej zmiany świadczenia pieniężnego w przypadku istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza.
KC art. 632 § 2
Kodeks cywilny
Reguluje możliwość podwyższenia ryczałtu lub rozwiązania umowy w przypadku rażącej straty wskutek zmiany stosunków.
KC art. 5
Kodeks cywilny
Zakazuje czynienia ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego.
KC art. 58
Kodeks cywilny
Określa skutki nieważności czynności prawnej.
KC art. 353¹
Kodeks cywilny
Określa granice swobody umów.
t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2126 art. 2 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 09 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze
Określa zakres stosowania ustawy do wykonywania tuneli metodami górniczymi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyłączenie stosowania przepisów KC o zmianie umowy w przypadku nadzwyczajnych zdarzeń stanowi nadużycie pozycji zamawiającego i narusza zasady uczciwej konkurencji. • Wykonawcy nie mogą być obciążani ryzykami niemożliwymi do zidentyfikowania i skalkulowania w ofercie.
Odrzucone argumenty
Warunki udziału w postępowaniu dotyczące doświadczenia w budowie tuneli są nadmierne i nieproporcjonalne.
Godne uwagi sformułowania
nadzwyczajna zmiana stosunków • nadmierna trudność • rażąca strata • zasady współżycia społecznego • nadużycie prawa • uczciwa konkurencja • proporcjonalność warunków do przedmiotu zamówienia
Skład orzekający
Luiza Łamejko
przewodniczący
Magdalena Grabarczyk
członek
Monika Kawa-Ogorzałek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Pzp dotyczących warunków udziału w postępowaniu oraz klauzul umownych wyłączających stosowanie przepisów KC o zmianie umowy w przypadku nadzwyczajnych zdarzeń."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki zamówień publicznych i interpretacji przepisów Pzp w kontekście KC.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii w zamówieniach publicznych: proporcjonalności wymagań przetargowych oraz dopuszczalności wyłączania przez zamawiającego przepisów prawa cywilnego dotyczących ryzyka kontraktowego.
“Czy zamawiający może wyłączyć przepisy o zmianie umowy w przetargu? KIO odpowiada!”
Dane finansowe
koszty postępowania: 24 428 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.