KIO 1139/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuKrajowa Izba Odwoławcza rozpoznała odwołanie złożone przez Budimex S.A. wobec postanowień Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ) Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w m. st. Warszawie S.A. Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych (Pzp) i Kodeksu cywilnego (k.c.) poprzez wprowadzenie do SIWZ klauzuli 4.4 Warunków Szczególnych Kontraktu, która nakładała na wykonawców obowiązek ustanowienia dodatkowego zabezpieczenia płatności dla podwykonawców w wysokości 70% ich wynagrodzenia. Odwołujący argumentował, że takie zabezpieczenie przekracza ustawowe limity i ingeruje w swobodę umów. Zamawiający bronił swojego stanowiska, twierdząc, że klauzula ta ma na celu zabezpieczenie interesu publicznego i nie narusza przepisów Pzp ani k.c., a także że nie jest to zabezpieczenie w rozumieniu art. 147 Pzp. Krajowa Izba Odwoławcza, po analizie przepisów Pzp i k.c. oraz uwzględnieniu stanowisk stron, uznała odwołanie za zasadne. Izba stwierdziła, że wprowadzone przez zamawiającego dodatkowe zabezpieczenie jest sprzeczne z bezwzględnie obowiązującymi przepisami Pzp (art. 147, 150) oraz k.c. (art. 647¹), a także narusza zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. W konsekwencji, Izba nakazała zamawiającemu wykreślenie spornych punktów z Warunków Szczególnych Kontraktu i obciążyła go kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa zamówień publicznych i Kodeksu cywilnego dotyczących zabezpieczeń płatności dla podwykonawców oraz zakresu dopuszczalnej ingerencji zamawiającego w warunki umów podwykonawczych.
Dotyczy specyficznej sytuacji w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego na roboty budowlane.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienia specyfikacji istotnych warunków zamówienia (SIWZ) mogą nakładać na wykonawcę obowiązek ustanowienia dodatkowego zabezpieczenia płatności dla podwykonawców, wykraczającego poza ustawowe regulacje Prawa zamówień publicznych i Kodeksu cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie postanowienia są sprzeczne z przepisami Prawa zamówień publicznych (art. 147, 150) i Kodeksu cywilnego (art. 647¹), a także naruszają zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.
Uzasadnienie
Izba uznała, że dodatkowe zabezpieczenie płatności dla podwykonawców, wymagane przez zamawiającego w SIWZ, narusza bezwzględnie obowiązujące przepisy Pzp i k.c. dotyczące zabezpieczenia należytego wykonania umowy oraz odpowiedzialności solidarnej inwestora. Wprowadzenie takiego zabezpieczenia stanowi niedozwoloną wykładnię rozszerzającą i utrudnia dostęp do zamówień publicznych, co jest sprzeczne z zasadami uczciwej konkurencji.
Czy terminowa zapłata wynagrodzenia podwykonawcy stanowi przesłankę należytego wykonania umowy o roboty budowlane w rozumieniu art. 147 Pzp?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, terminowa zapłata wynagrodzenia podwykonawcy jest przesłanką należytego wykonania umowy w rozumieniu art. 147 Pzp.
Uzasadnienie
Izba podzieliła pogląd, że terminowa zapłata wynagrodzenia podwykonawcy jest elementem należytego wykonania umowy, co oznacza, że zabezpieczenie należytego wykonania umowy, o którym mowa w art. 147 Pzp, obejmuje również obowiązek terminowej zapłaty wynagrodzenia podwykonawcom.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Budimex S.A. | spółka | odwołujący |
| Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w m. st. Warszawie S.A. | spółka | zamawiający |
| Skanska S.A. | spółka | przystępujący po stronie odwołującego |
| Mostostal Warszawa S.A. | spółka | przystępujący po stronie odwołującego |
Przepisy (8)
Główne
Pzp art. 147
Prawo zamówień publicznych
Zabezpieczenie należytego wykonania umowy stanowi rodzaj kaucji przekazywanej przez wykonawcę zamawiającemu celem zabezpieczenia ewentualnych roszczeń, które mogą powstać w związku z zawartą umową o zamówienie publiczne. Terminowa zapłata wynagrodzenia podwykonawcy jest przesłanką należytego wykonania umowy.
Pzp art. 150 § 2
Prawo zamówień publicznych
Określa dopuszczalną wysokość kwoty zabezpieczenia, tj. od 2 do 10% ceny całkowitej podanej w ofercie albo nominalnej zobowiązania zamawiającego wynikającego z umowy. Przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący.
k.c. art. 647¹
Kodeks cywilny
Reguluje odpowiedzialność inwestora i wykonawcy za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy. § 6 stanowi, że odmienne postanowienia umów są nieważne, co wyłącza możliwość innej regulacji kwestii tym przepisem regulowanych.
Pomocnicze
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, która doznaje ograniczeń, gdy treść lub cel stosunku prawnego nie sprzeciwia się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności możliwość unieważnienia czynności.
Pzp art. 36 § 2
Prawo zamówień publicznych
Określa wymagania dotyczące umów o podwykonawstwo w specyfikacji istotnych warunków zamówienia.
Pzp art. 143d § 1
Prawo zamówień publicznych
Określa katalog postanowień, jakie powinna zawierać umowa o roboty budowlane, w tym dotyczące podwykonawstwa i kar umownych.
Pzp art. 139 § 1
Prawo zamówień publicznych
Do umów w sprawach zamówień publicznych stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli przepisy Pzp nie stanowią inaczej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dodatkowe zabezpieczenie płatności dla podwykonawców, wymagane przez zamawiającego w SIWZ, narusza przepisy Pzp (art. 147, 150) i k.c. (art. 647¹). • Takie zabezpieczenie stanowi niedozwoloną wykładnię rozszerzającą i narusza zasadę swobody umów. • Wymaganie dodatkowego zabezpieczenia utrudnia dostęp do zamówień publicznych i narusza zasadę uczciwej konkurencji. • Terminowa zapłata wynagrodzenia podwykonawcy jest przesłanką należytego wykonania umowy w rozumieniu art. 147 Pzp.
Odrzucone argumenty
Zamawiający argumentował, że dodatkowe zabezpieczenie ma na celu ochronę interesu publicznego i nie narusza przepisów Pzp ani k.c. • Zamawiający twierdził, że nie jest to zabezpieczenie w rozumieniu art. 147 Pzp, a zatem limit 10% nie ma zastosowania. • Zamawiający powoływał się na orzecznictwo KIO potwierdzające jego prawo do wprowadzania dodatkowych zabezpieczeń.
Godne uwagi sformułowania
Zasada swobody umów napotyka na ograniczenie, gdzie treść lub cel stosunku prawnego nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. • Przepis art. 647¹ k. c. ma charakter regulacji bezwzględnie obowiązującej... • Odpowiedzialność solidarna zamawiającego za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy oparta jest na zasadzie gwarancyjnej i nie może być ograniczona w umowie pomiędzy zamawiającym i wykonawcą.
Skład orzekający
Jolanta Markowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa zamówień publicznych i Kodeksu cywilnego dotyczących zabezpieczeń płatności dla podwykonawców oraz zakresu dopuszczalnej ingerencji zamawiającego w warunki umów podwykonawczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego na roboty budowlane.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia w zamówieniach publicznych – ochrony podwykonawców i zakresu swobody umów między zamawiającym a wykonawcą. Interpretacja przepisów Pzp i k.c. ma praktyczne znaczenie dla wielu firm.
“Czy zamawiający może żądać od wykonawcy dodatkowego zabezpieczenia dla podwykonawców? KIO: Nie, jeśli narusza to prawo!”
Dane finansowe
koszty postępowania: 20 000 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.