IX P 341/20

Powódka Ż. J. domagała się od Skarbu Państwa zasądzenia odprawy w kwocie 21 415,83 zł z odsetkami, związanej ze zwolnieniem ze służby w związku z reorganizacją Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) i wejściem w życie ustawy o KAS. Po reformie otrzymała propozycję zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, którą przyjęła, co skutkowało wygaśnięciem dotychczasowego stosunku służbowego od 1 czerwca 2017 r. Pozwany Skarb Państwa wnosił o oddalenie powództwa, argumentując, że nie doszło do definitywnego zwolnienia ze służby, a jedynie do jej przekształcenia w stosunek pracy, co nie rodzi prawa do odprawy. Podkreślano, że odprawa jest świadczeniem należnym w przypadku definitywnego zakończenia zatrudnienia. Sąd, analizując stan faktyczny i orzecznictwo Sądu Najwyższego, w szczególności uchwałę III PZP 7/19 i wyrok I PK 245/17, ustalił, że wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza w związku z przyjęciem propozycji zatrudnienia na umowę o pracę jest traktowane jako zwolnienie ze służby. Sąd Najwyższy w wyroku z 27 kwietnia 2022 r. (sygn. I (...) 64/21), mimo uchylenia orzeczenia z powodu niewłaściwego oznaczenia strony pozwanej, zasugerował możliwość wypełnienia luki prawnej poprzez analogię i wykładnię funkcjonalną. Sąd uznał, że funkcjonariuszowi, którego stosunek służbowy wygasł i został zastąpiony stosunkiem pracy, przysługuje odprawa na podstawie art. 163 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej w związku z art. 170 ust. 3 i 4 przepisów wprowadzających KAS. Podkreślono, że taka wykładnia jest zgodna z zasadą równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP), ponieważ funkcjonariusz „ucywilniony” ponosi szereg niekorzystnych konsekwencji (np. utrata możliwości nabycia emerytury na zasadach funkcjonariuszy, utrata dodatkowego urlopu, awansów), a odprawa z art. 250 ustawy o KAS jest wyższa niż odprawa pracownicza. Sąd oddalił powództwo w zakresie odsetek od daty wcześniejszej niż dzień wygaśnięcia stosunku służby. O kosztach postępowania orzeczono na zasadach ogólnych.

Zagadnienia prawne (2)