Orzeczenie · 2021-01-11

IX CA 904/20

Sąd
Sąd Okręgowy w Olsztynie
Miejsce
Olsztyn
Data
2021-01-11
SAOSnieruchomościsłużebnościWysokaokręgowy
służebność przesyłunieruchomościprawo rzeczowedecyzja administracyjnazasiedzeniewywłaszczenieprzedsiębiorca przesyłowywartość nieruchomości

Sprawa dotyczyła wniosku I. B. i R. B. o ustanowienie służebności przesyłu na ich nieruchomości na rzecz (...) Spółki Akcyjnej, obejmującej prawo do utrzymania i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych oraz prawo okresowego przejścia, za coroczną opłatą. Wnioskodawcy argumentowali, że nie udzielili zgody na korzystanie z ich gruntów, a posadowienie słupa i przebieg linii utrudniają im korzystanie z nieruchomości. Uczestnik postępowania, (...) S.A., wniósł o odrzucenie wniosku, a następnie o jego oddalenie, powołując się na posiadanie tytułu prawnego w postaci decyzji Naczelnika Gminy z 1982 r. wydanej na podstawie ustawy o wywłaszczaniu nieruchomości, a także podnosząc zarzut zasiedzenia służebności przesyłu. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, uznając, że decyzja administracyjna stanowiła skuteczny tytuł prawny, a niezależnie od tego, zasiedzenie również nastąpiło. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację wnioskodawczyni, uznał ją za bezzasadną. Sąd odwoławczy potwierdził, że decyzja z 1982 r. ograniczyła prawo własności w sposób trwały i stanowiła tytuł prawny dla przedsiębiorcy, co czyniło ustanowienie służebności przesyłu zbędnym. Sąd Okręgowy podkreślił, że nawet gdyby decyzja nie była wystarczającym tytułem, przesłanki do stwierdzenia zasiedzenia służebności przesyłu zostały spełnione, a zarzuty apelacji dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego uznał za niezasadne. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania również zostało utrzymane w mocy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska, że decyzja administracyjna wydana na podstawie art. 35 ustawy z 1958 r. stanowi tytuł prawny wyłączający możliwość ustanowienia służebności przesyłu, a także potwierdzenie możliwości zasiedzenia służebności przesyłu z uwzględnieniem okresów posiadania sprzed 1989 r.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami o wywłaszczaniu nieruchomości z lat 50. XX wieku oraz specyfiki zasiedzenia służebności.

Zagadnienia prawne (3)

Czy decyzja administracyjna wydana na podstawie art. 35 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości stanowi tytuł prawny do korzystania z nieruchomości przez przedsiębiorcę przesyłowego, wyłączający możliwość ustanowienia służebności przesyłu na wniosek właściciela?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja administracyjna stanowi tytuł prawny, który ogranicza prawo własności właściciela nieruchomości w sposób trwały i czyni zbędnym ustanowienie służebności przesyłu.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do uchwał Sądu Najwyższego (III CZP 87/13, III CZP 107/13), zgodnie z którymi decyzja wydana na podstawie art. 35 ustawy z 1958 r. kreuje trwałe ograniczenie prawa własności i stanowi tytuł do wykonywania uprawnień związanych z urządzeniami przesyłowymi, co wyklucza potrzebę ustanowienia służebności przesyłu na podstawie art. 305(2) § 2 k.c.

Czy przedsiębiorca przesyłowy może nabyć służebność przesyłu (lub służebność gruntową o treści odpowiadającej służebności przesyłu) przez zasiedzenie, uwzględniając okres posiadania sprzed wejścia w życie przepisów o służebności przesyłu oraz posiadanie przez poprzedników prawnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zasiedzenie jest możliwe, a okres posiadania sprzed 1989 r. oraz posiadanie przez poprzedników prawnych podlega doliczeniu do okresu wymaganego do zasiedzenia.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, które dopuszcza doliczanie okresów posiadania sprzed 1989 r. do zasiedzenia służebności gruntowych i przesyłu. Podkreślono, że do zasiedzenia służebności stosuje się przepisy o zasiedzeniu nieruchomości, ale odpowiednio, co oznacza brak wymogu posiadania samoistnego, a wystarczające jest posiadanie w zakresie odpowiadającym treści służebności.

Czy właściciel nieruchomości, przez którą przebiega linia energetyczna, może żądać ustanowienia służebności przesyłu, jeśli przedsiębiorca posiada tytuł prawny w postaci decyzji administracyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, właściciel nie może żądać ustanowienia służebności przesyłu, jeśli przedsiębiorca posiada skuteczny tytuł prawny, w tym decyzję administracyjną.

Uzasadnienie

Ustanowienie służebności przesyłu jest możliwe tylko wtedy, gdy przedsiębiorca nie posiada tytułu prawnego niezbędnego do wykonywania swoich obowiązków. Posiadanie decyzji administracyjnej wyklucza potrzebę ustanowienia dodatkowego tytułu prawnego w postaci służebności przesyłu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalić apelację
Strona wygrywająca
uczestnik (...) Spółki Akcyjnej

Strony

NazwaTypRola
I. B.osoba_fizycznawnioskodawczyni
R. B.osoba_fizycznawnioskodawca
(...) Spółka Akcyjna z siedzibą w G.spółkauczestnik

Przepisy (13)

Główne

k.c. art. 305(1)

Kodeks cywilny

k.c. art. 305(2) § § 2

Kodeks cywilny

ustawa wywłaszczeniowa z 1958 roku art. 35

Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości

Decyzja wydana na podstawie art. 35 tej ustawy stanowi tytuł prawny do korzystania z nieruchomości przez przedsiębiorcę przesyłowego, ograniczając trwałe prawo własności i czyniąc zbędnym ustanowienie służebności przesyłu.

Pomocnicze

k.c. art. 49 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 172

Kodeks cywilny

k.c. art. 292

Kodeks cywilny

k.c. art. 305(4)

Kodeks cywilny

k.c. art. 441

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 328 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 520 § § 1-3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja administracyjna z 1982 r. stanowi tytuł prawny do korzystania z nieruchomości przez przedsiębiorcę przesyłowego, co wyklucza potrzebę ustanowienia służebności przesyłu. • Przedsiębiorca przesyłowy nabył służebność przesyłu przez zasiedzenie, uwzględniając okres posiadania sprzed 1989 r. i posiadanie przez poprzedników prawnych.

Odrzucone argumenty

Istnieją przesłanki faktyczne i prawne do ustanowienia służebności przesyłu na nieruchomości wnioskodawców za stosownym wynagrodzeniem. • Nie zostały spełnione przesłanki nabycia przez zasiedzenie prawa służebności gruntowej odpowiadającej służebności przesyłu. • Sąd I instancji dokonał dowolnej oceny materiału dowodowego z naruszeniem logiki i doświadczenia życiowego. • Sąd I instancji zastosował art. 520 § 2 i 3 k.p.c. w sytuacji, gdy nie wystąpiły okoliczności przemawiające za odstąpieniem od ogólnej zasady rozkładu kosztów postępowania nieprocesowego.

Godne uwagi sformułowania

decyzja administracyjna z dnia 6 czerwca 1982 r., wydana na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości , stanowi tytuł prawny uczestnika postępowania do władania gruntem wnioskodawcy w zakresie służebności przesyłu • nie ma potrzeby ustanawiania służebności przesyłu i wniosek zasadnie został oddalony • zasiedzenie służebności gruntowej nie wymaga posiadania samoistnego • okres występowania na nieruchomości stanu faktycznego odpowiadającego treści służebności przesyłu przed wejściem w życie art. 305-305 4 k.c. podlega bowiem doliczeniu do czasu posiadania wymaganego do zasiedzenia tej służebności

Skład orzekający

Ewa Dobrzyńska-Murawka

przewodniczący-sprawozdawca

Jacek Barczewski

sędzia

Aneta Dawidziuk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że decyzja administracyjna wydana na podstawie art. 35 ustawy z 1958 r. stanowi tytuł prawny wyłączający możliwość ustanowienia służebności przesyłu, a także potwierdzenie możliwości zasiedzenia służebności przesyłu z uwzględnieniem okresów posiadania sprzed 1989 r."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami o wywłaszczaniu nieruchomości z lat 50. XX wieku oraz specyfiki zasiedzenia służebności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego służebności przesyłu i tytułów prawnych do korzystania z nieruchomości przez przedsiębiorstwa energetyczne, z uwzględnieniem historycznych przepisów i instytucji zasiedzenia.

Decyzja z PRL-u ważniejsza niż prawo własności? Sąd Okręgowy rozstrzyga o służebności przesyłu.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst