IX CA 168/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawczyni E. D. domagała się rozgraniczenia nieruchomości stanowiącej jej własność z nieruchomością należącą do uczestnika R. G., wskazując, że postępowanie administracyjne nie rozwiązało sporu dotyczącego przebiegu granic, zwłaszcza na poddaszu budynku. Sąd Rejonowy w Kętrzynie, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym opinii biegłego geodety, ustalił przebieg granicy między działkami nr (...) i (...) zgodnie ze stanem prawnym, opierając się na dokumentacji geodezyjnej i historycznej, która wskazywała, że granica przebiega środkiem ściany dzielącej budynek na parterze. Sąd nakazał uczestnikowi wydanie zajętej części nieruchomości na poddaszu oraz zasądził koszty postępowania. Uczestnik R. G. złożył apelację, zarzucając Sądowi Rejonowemu błędy w ustaleniu stanu prawnego, pominięcie istotnych dokumentów historycznych oraz niewłaściwą interpretację opinii biegłego. Sąd Okręgowy w Olsztynie, rozpoznając apelację, uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ nie zbadał kwestii ewentualnego zasiedzenia przygranicznych pasów gruntu, które mogło nastąpić w wyniku długotrwałego posiadania nieruchomości niezgodnie z pierwotnym stanem prawnym. Sąd Okręgowy podkreślił, że zasiedzenie powinno być brane pod uwagę z urzędu w postępowaniu rozgraniczeniowym, jeśli wynika z zebranego materiału dowodowego. Ponadto, Sąd Okręgowy uznał za nieuprawnione nakazanie wydania części poddasza bez wcześniejszego rozstrzygnięcia kwestii granicy prawnej i ewentualnego zasiedzenia. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania z zaleceniem rozważenia możliwości zasiedzenia przygranicznych pasów gruntu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie granic nieruchomości w przypadku budynków stanowiących części składowe sąsiadujących działek, badanie zasiedzenia przygranicznych pasów gruntu w postępowaniu rozgraniczeniowym.
Dotyczy specyficznej sytuacji podziału budynku mieszkalnego i potencjalnego zasiedzenia przygranicznych pasów gruntu.
Zagadnienia prawne (3)
Jaki jest prawidłowy przebieg granicy między sąsiadującymi nieruchomościami, które są częścią jednego budynku mieszkalnego, zwłaszcza w kontekście podziału na poziomie poddasza?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Granica nieruchomości powinna przebiegać w jednej płaszczyźnie pionowej od fundamentów po dach, zgodnie ze stanem prawnym wynikającym z dokumentacji geodezyjnej i historycznej, a nie inaczej na parterze i inaczej na poddaszu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego, ponieważ nie rozstrzygnięto kwestii zasiedzenia przygranicznych pasów gruntu, które mogło zmienić stan prawny nieruchomości.
Czy w postępowaniu o rozgraniczenie nieruchomości sąd powinien z urzędu badać możliwość zasiedzenia przygranicznych pasów gruntu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd obowiązany jest uwzględnić zasiedzenie przygranicznych pasów gruntu w ramach pierwszej podstawy z art. 153 k.c., o ile jego wystąpienie wynika z twierdzeń o faktach i dowodów, którymi dysponuje sąd.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał, że zasiedzenie powinno być brane pod uwagę w sprawach o rozgraniczenie, nawet jeśli nie zostało jednoznacznie podniesione przez strony, a sąd powinien je badać z urzędu na podstawie zebranego materiału dowodowego.
Czy postanowienie o nakazaniu wydania części poddasza budynku mieszkalnego jest prawidłowe bez wcześniejszego rozstrzygnięcia kwestii granicy prawnej i ewentualnego zasiedzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie postanowienie jest nieuprawnione, ponieważ dotyczy części składowej nieruchomości, która dzieli los prawny gruntu, a jej granica musi być zgodna z granicą nieruchomości wynikającą z przebiegu ściany na parterze.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że granica poddasza nie może być inna niż granica nieruchomości wynikająca z przebiegu ściany na parterze, a nakazanie wydania części poddasza bez rozstrzygnięcia kwestii granicy prawnej i zasiedzenia pozbawia strony prawa do kontroli instancyjnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. D. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| R. G. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 153
Kodeks cywilny
Przepis ten określa trzy materialnoprawne kryteria rozgraniczenia nieruchomości: stan prawny, ostatni stan spokojnego posiadania oraz wszelkie inne okoliczności, stosowane w tej kolejności.
Pomocnicze
k.p.c. art. 518
Kodeks postępowania cywilnego
Od postanowień sądu pierwszej instancji orzekających co do istoty sprawy w postępowaniu nieprocesowym przysługuje apelacja.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania w razie nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy.
k.c. art. 48
Kodeks cywilny
Do części składowych gruntu należą budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane.
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący zasiedzenia nieruchomości.
k.p.c. art. 520 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygania o kosztach w sprawach, w których strony mają różne interesy.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Dotyczy obowiązku ponoszenia nieuiszczonych kosztów sądowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nierozpoznanie istoty sprawy przez Sąd Rejonowy w zakresie zasiedzenia przygranicznych pasów gruntu. • Potrzeba zbadania możliwości zasiedzenia przygranicznych pasów gruntu z urzędu. • Nieuprawnione nakazanie wydania części poddasza bez rozstrzygnięcia kwestii granicy prawnej.
Odrzucone argumenty
Ustalenie przebiegu granicy przez Sąd Rejonowy było prawidłowe i oparte na stanie prawnym. • Dokumentacja geodezyjna i historyczna jednoznacznie wskazuje na przyjęty przebieg granicy. • Uczestnik nie wykazał, aby doszło do zmiany stanu prawnego nieruchomości poprzez zasiedzenie.
Godne uwagi sformułowania
Granica nieruchomości sąsiednich, nie może bowiem przebiegać w inny sposób na gruncie, a w inny sposób w wewnątrz budynku mieszkalnego oraz w inny sposób na poddaszu tego budynku. • Zatem istota niniejszej sprawy, polegała na ustaleniu granic nieruchomości o numerach działek (...) , co w konsekwencji zobrazowałoby, czy ścianka położona na poddaszu budynku została wybudowana w odpowiednim miejscu. • Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 20 kwietnia 2017 r. wskazał, że w wypadku gdy uczestnik niekorzystający w toku postępowania pierwszoinstancyjnego z pomocy fachowego pełnomocnika powołuje się na okoliczności świadczące o długotrwałym posiadaniu przygranicznego pasa gruntu niezgodnie z pierwotnie wyznaczoną granicą i okoliczności te mogły wskazywać na zmianę stanu własności (stanu prawnego) gruntów, to wymagają one oceny w świetle przesłanek z art. 172 k.c.
Skład orzekający
Agnieszka Żegarska
przewodniczący-sprawozdawca
Beata Grzybek
sędzia
Jacek Barczewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie granic nieruchomości w przypadku budynków stanowiących części składowe sąsiadujących działek, badanie zasiedzenia przygranicznych pasów gruntu w postępowaniu rozgraniczeniowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału budynku mieszkalnego i potencjalnego zasiedzenia przygranicznych pasów gruntu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność prawną rozgraniczenia nieruchomości, zwłaszcza gdy dotyczy wspólnego budynku, a także podkreśla znaczenie badania zasiedzenia z urzędu, co jest istotne dla praktyki prawniczej.
“Granica nieruchomości biegnie przez środek budynku? Sąd Okręgowy uchyla decyzję i każe zbadać zasiedzenie.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.