IX C 457/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód M. J. wniósł o zasądzenie od Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego (UFG) kwoty 40.000 zł zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w związku ze śmiercią matki I. S. w wypadku komunikacyjnym z dnia 27.04.2003r. Powód podkreślał szczególnie głęboką więź emocjonalną z matką. Odpowiedzialność UFG wynikała z faktu, że sprawca wypadku nie posiadał ważnego ubezpieczenia OC. Pozwany UFG wniósł o oddalenie powództwa, zarzucając 50% przyczynienie się poszkodowanej do wypadku (jazda z osobą spożywającą alkohol i nieposiadającą uprawnień) oraz kwestionując istnienie silnej więzi rodzinnej w kontekście dysfunkcyjności rodziny (problem alkoholowy, przemoc ze strony ojca). Sąd ustalił, że wypadek miał miejsce w dniu 27.04.2003r., a sprawca, będąc nietrzeźwy i bez uprawnień, spowodował śmierć pasażerki I. S. Pojazd sprawcy nie był ubezpieczony. Powód, mający wówczas 9 lat, przeżył żałobę, izolując się od rówieśników i tracąc zainteresowanie nauką. Sąd uznał, że więź między powodem a matką była silna i stanowiła dobro osobiste podlegające ochronie, mimo problemów w rodzinie. Powództwo zostało oparte na art. 448 k.c. w związku z art. 24 § 1 k.c., zgodnie z linią orzeczniczą Sądu Najwyższego dla zdarzeń sprzed 3 sierpnia 2008r. Sąd przyjął 50% przyczynienie się poszkodowanej do powstania szkody, co zgodnie z art. 362 k.c. skutkowało odpowiednim zmniejszeniem obowiązku naprawienia szkody. Sąd uznał, że adekwatną kwotą zadośćuczynienia byłoby 150.000 zł, co przy 50% przyczynieniu daje 75.000 zł. Ponieważ UFG wypłacił już 35.000 zł, Sąd zasądził pozostałą kwotę 40.000 zł. O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 817 § 1 i 2 k.c. oraz art. 14 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Koszty postępowania zasądzono od pozwanego na rzecz powoda na podstawie art. 98 § 1 kpc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie linii orzeczniczej dotyczącej zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej na podstawie art. 448 k.c. dla zdarzeń sprzed nowelizacji, a także kwestii odpowiedzialności UFG i uwzględniania przyczynienia się poszkodowanego.
Dotyczy zdarzeń sprzed 3 sierpnia 2008r. w zakresie podstawy prawnej z art. 448 k.c. dla zadośćuczynienia za zerwanie więzi rodzinnej. Kwestia przyczynienia się jest zawsze oceniana indywidualnie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy syn zmarłej w wypadku komunikacyjnym może dochodzić zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych w postaci zerwanej więzi emocjonalnej, jeśli wypadek miał miejsce przed wejściem w życie art. 446 § 4 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, syn zmarłej może dochodzić zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. w związku z art. 24 § 1 k.c., jeśli udowodni istnienie szczególnej więzi emocjonalnej z matką.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na ugruntowanej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, która dopuszcza dochodzenie zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. dla najbliższych członków rodziny zmarłego w przypadku deliktów sprzed 3 sierpnia 2008r., uznając więź emocjonalną za dobro osobiste podlegające ochronie.
Czy w przypadku śmierci matki w wypadku komunikacyjnym, w którym poszkodowana przyczyniła się do jego powstania w 50%, syn może dochodzić pełnego zadośćuczynienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie o zadośćuczynienie ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do stopnia przyczynienia się poszkodowanej do powstania szkody.
Uzasadnienie
Sąd zastosował art. 362 k.c., uwzględniając 50% przyczynienie się poszkodowanej do wypadku (jazda z nietrzeźwym kierowcą bez uprawnień) i odpowiednio zmniejszył należne zadośćuczynienie.
Czy Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny ponosi odpowiedzialność za zadośćuczynienie z tytułu śmierci osoby bliskiej w wypadku komunikacyjnym, gdy sprawca nie posiadał ubezpieczenia OC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, UFG ponosi odpowiedzialność w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego lub kierującego pojazdem.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na przepisy ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, wskazując, że UFG przejmuje odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez nieubezpieczonych sprawców, w tym za krzywdę wynikającą ze śmierci osoby bliskiej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. J. | osoba_fizyczna | powód |
| Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny w W. | instytucja | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Podstawa do dochodzenia zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, w tym zerwanie więzi rodzinnej na skutek śmierci osoby bliskiej w wypadku.
k.c. art. 24 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis ogólny dotyczący ochrony dóbr osobistych.
u.u.o. art. 98 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych
Określa zadania Funduszu, w tym zaspokajanie roszczeń za szkody wyrządzone przez nieubezpieczonych sprawców.
u.u.o. art. 34 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych
Określa przesłanki przyznania odszkodowania z ubezpieczenia OC, w tym za szkody na osobie.
Pomocnicze
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
Reguluje zmniejszenie obowiązku naprawienia szkody w przypadku przyczynienia się poszkodowanego.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za koszty procesu.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.c. art. 817
Kodeks cywilny
Terminy spełnienia świadczenia przez ubezpieczyciela.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie szczególnej więzi emocjonalnej między synem a zmarłą matką, stanowiącej dobro osobiste podlegające ochronie prawnej. • Odpowiedzialność UFG za wypłatę zadośćuczynienia w przypadku braku ubezpieczenia OC sprawcy. • Możliwość dochodzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. dla zdarzeń sprzed 3 sierpnia 2008r.
Odrzucone argumenty
Brak silnej więzi rodzinnej z powodu dysfunkcyjności rodziny. • Wysokość dochodzonego roszczenia jest wygórowana. • Brak podstaw do zasądzenia odsetek od wskazanej daty.
Godne uwagi sformułowania
Powód przeżywał żałobę po matce stosownie do wieku, wyrażając żal i tęsknotę. Załamał się. • Matka nie biła dzieci, była opiekuńcza, dbała o nie. • Wobec podnoszonych przez pozwanego zarzutów dotyczących braku wykazania istnienia szczególnie silnej więzi emocjonalnej pomiędzy powodem a jego zmarłą matką - Sąd zobowiązany był ustalić, czy owa szczególna więź zaistniała. • Krzywda ta była tym bardziej dotkliwa, że śmierć nastąpiła nagle i nieoczekiwanie, w wypadku komunikacyjnym, zawinionym przez sprawcę i dotknęła osoby w pełni sił, stanowiącej w zasadzie jedyne oparcie dla rodziny.
Skład orzekający
Ewa Reginia-Jurkiewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie linii orzeczniczej dotyczącej zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej na podstawie art. 448 k.c. dla zdarzeń sprzed nowelizacji, a także kwestii odpowiedzialności UFG i uwzględniania przyczynienia się poszkodowanego."
Ograniczenia: Dotyczy zdarzeń sprzed 3 sierpnia 2008r. w zakresie podstawy prawnej z art. 448 k.c. dla zadośćuczynienia za zerwanie więzi rodzinnej. Kwestia przyczynienia się jest zawsze oceniana indywidualnie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy emocjonalnie trudnego tematu śmierci matki w wypadku i dochodzenia zadośćuczynienia przez syna, co rezonuje z szeroką publicznością. Pokazuje też złożoność prawną związaną z wypadkami sprzed lat i rolą UFG.
“Czy można dostać zadośćuczynienie za śmierć mamy, jeśli wypadek zdarzył się 15 lat temu? Sąd rozstrzyga.”
Dane finansowe
WPS: 40 000 PLN
zadośćuczynienie: 40 000 PLN
zwrot kosztów postępowania: 4417 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.