IV U 46/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDecyzją z dnia 12.11.2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. stwierdził, że A. S. jako pracownik płatnika składek „E. Usługi (...) S. , K. (...) spółka cywilna” w M. nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od dnia 26.06.2014 r. ZUS uznał umowę o pracę za pozorną, wskazując na zaawansowaną ciążę pracownicy, krótki okres planowanej pracy, pokrewieństwo z pracodawcą oraz brak doświadczenia zawodowego, co sugerowało celowe objęcie ubezpieczeniem i uzyskanie świadczeń. Płatnik składek wniósł odwołanie, tłumacząc opóźnienie w zatrudnieniu formalnościami związanymi z refundacją z Funduszu Pracy. Sąd Okręgowy w Siedlcach oddalił odwołanie. Sąd ustalił, że spółka cywilna prowadzona przez E. S. i K. S. (teściową i siostrę A. S.) zatrudniała kierowców, w tym mężów tych pań. A. S., po wcześniejszym zatrudnieniu i urlopie macierzyńskim, zarejestrowała się jako bezrobotna. Spółka uzyskała refundację z Funduszu Pracy na utworzenie stanowiska pracownika biurowego. Umowa o pracę z A. S. została zawarta 26.06.2014 r., gdy była ona w zaawansowanej ciąży, a wkrótce potem urodziła dziecko. Sąd uznał umowę za pozorną, wskazując na brak wiarygodnych dowodów na rzeczywiste świadczenie pracy, brak normowanego czasu pracy, zamieszkiwanie stron w tym samym budynku oraz brak ekonomicznej potrzeby zatrudnienia, gdyż czynności te wcześniej wykonywała K. S. bez wzrostu obrotów. Sąd podkreślił, że umowa pozorna jest nieważna na mocy art. 83 § 1 kc w zw. z art. 300 kp, co skutkuje brakiem podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUznawanie umów o pracę za pozorne w kontekście ubezpieczeń społecznych, szczególnie w przypadkach zatrudniania osób spokrewnionych lub w specyficznych sytuacjach życiowych (np. ciąża).
Każda sprawa oceniana jest indywidualnie na podstawie całokształtu okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa o pracę zawarta z osobą w zaawansowanej ciąży, spokrewnioną z pracodawcą, która nie świadczyła faktycznie pracy, może być uznana za pozorną i nieważną w kontekście podlegania ubezpieczeniom społecznym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa o pracę zawarta dla pozoru, której celem jest obejście prawa i uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego, jest nieważna i nie wywołuje skutków prawnych w postaci objęcia obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi.
Uzasadnienie
Sąd uznał umowę za pozorną z powodu braku dowodów na faktyczne świadczenie pracy, braku normowanego czasu pracy, zamieszkiwania stron w tym samym budynku oraz braku ekonomicznej potrzeby zatrudnienia, co wskazuje na celowe stworzenie pozorów zatrudnienia w celu uzyskania świadczeń.
Czy istnieją przesłanki do uznania umowy o pracę za czynność prawną przedsięwziętą w celu objęcia ubezpieczeniem społecznym i uzyskania świadczeń, co skutkuje jej nieważnością?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli umowa o pracę nie odzwierciedla rzeczywistej woli stron co do nawiązania stosunku pracy, a jej celem jest uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego, może być uznana za nieważną na podstawie przepisów o czynnościach prawnych dla pozoru.
Uzasadnienie
Analiza okoliczności zawarcia umowy, takich jak zaawansowana ciąża pracownicy, jej pokrewieństwo z pracodawcą, brak faktycznego wykonywania pracy i wątpliwa potrzeba zatrudnienia, prowadzi do wniosku, że umowa została zawarta dla pozoru, a nie w celu rzeczywistego nawiązania stosunku pracy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. S. | osoba_fizyczna | odwołująca się |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | organ rentowy |
| (...) Usługi (...) , (...) S.C. | spółka | zainteresowany |
Przepisy (13)
Główne
u.s.u.s. art. 6 § 1 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 13 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej dokonanej dla pozoru.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego do stosunków prawnych z zakresu prawa pracy.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 83 § 1 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 68 § 1 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 8 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 11 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 12 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.p. art. 22 § 1
Kodeks pracy
Definicja stosunku pracy.
k.p.c. art. 98 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa o pracę zawarta dla pozoru jest nieważna. • Brak dowodów na faktyczne świadczenie pracy przez A. S. • Brak racjonalnej potrzeby zatrudnienia pracownika biurowego. • Pokrewieństwo stron i zaawansowana ciąża pracownicy jako okoliczności wskazujące na pozorność umowy. • Niespełnienie cech stosunku pracy (kierownictwo, czas pracy).
Odrzucone argumenty
Zatrudnienie było związane z formalnościami refundacji z Funduszu Pracy. • Praca miała być świadczona po urlopie macierzyńskim. • Wcześniejsze czynności wykonywała inna osoba, ale teraz była potrzeba zatrudnienia. • Złożenie podpisów na umowie i listach obecności, zgłoszenie do ubezpieczenia.
Godne uwagi sformułowania
umowa o pracę została zawarta dla pozoru • czynność prawna przedsięwzięta w celu objęcia prawa i uzyskania świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia społecznego • nie wywołuje skutków prawnych i postaci objęcia A. S. obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi • nie zasługują one, zdaniem Sądu, na walor wiarygodności • nie sposób uznać, by istniała ekonomiczna potrzeba podjęcia pracy przez A. S.
Skład orzekający
Jacek Witkowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uznawanie umów o pracę za pozorne w kontekście ubezpieczeń społecznych, szczególnie w przypadkach zatrudniania osób spokrewnionych lub w specyficznych sytuacjach życiowych (np. ciąża)."
Ograniczenia: Każda sprawa oceniana jest indywidualnie na podstawie całokształtu okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia pozorności umowy o pracę i jej wpływu na ubezpieczenia społeczne, z elementem ludzkim (ciąża, rodzina) oraz potencjalnym nadużyciem systemu.
“Czy umowa o pracę zawarta w ciąży z rodziną to sposób na obejście prawa i wyłudzenie świadczeń ZUS?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.