Orzeczenie · 2021-07-22

IV U 358/21Zwrot renty socjalnej stypendium przychody ZUS

Sąd
Sąd Okręgowy w Rzeszowie
Miejsce
Rzeszów
Data
2021-07-22
SAOSUbezpieczenia społecznerentyŚredniaokręgowy
renta socjalnaZUSprzychódzawieszenie świadczeniastypendium stażoweumowa o pracętermin wypłatyzwrot nienależnego świadczenia

Sprawa dotyczyła odwołania B. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nakazującej zwrot nienależnie pobranej renty socjalnej za okres od 1 listopada 2020 r. do 30 listopada 2020 r. w kwocie 1.200 zł. ZUS uznał, że wnioskodawczyni uzyskała w listopadzie 2020 r. przychód z tytułu umowy o pracę (2.600 zł) oraz stypendium stażowego (1.170,14 zł), który przekroczył 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (3.517,20 zł), co uzasadniało zawieszenie renty socjalnej. Kluczowym elementem sporu było to, czy stypendium za październik 2020 r., które zostało wypłacone w listopadzie 2020 r., powinno być uwzględnione jako przychód z listopada. Wnioskodawczyni argumentowała, że przychód należy przypisywać do miesiąca, za który faktycznie został wypracowany, a nie do miesiąca wypłaty, na którą nie miała wpływu. Sąd Okręgowy w Rzeszowie przychylił się do stanowiska wnioskodawczyni. Sąd zważył, że ustawa o rencie socjalnej nie definiuje przychodu, ale należy go rozumieć zgodnie z przepisami o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdzie przychód powstaje w momencie otrzymania lub postawienia do dyspozycji. Jednakże, w kontekście świadczeń rentowych i wynagrodzenia za pracę, sąd uznał, że przychód powinien być przypisany do miesiąca, w którym został faktycznie wypracowany, a nie do miesiąca wypłaty. Sąd podkreślił, że stypendium stażowe finansowane ze środków PFRON, służące nabywaniu umiejętności, nie jest działalnością zarobkową podlegającą obowiązkowi ubezpieczenia społecznego w rozumieniu ustawy o rencie socjalnej. Ponadto, stypendium to było zwolnione z podatku dochodowego. Sąd uznał, że intencją ustawodawcy nie było pozbawienie prawa do renty socjalnej z powodu opóźnionej wypłaty stypendium, na którą wnioskodawczyni nie miała wpływu. Sąd powołał się na orzecznictwo, które również wskazuje na konieczność przypisywania przychodu do miesiąca, za który przysługuje, a nie do miesiąca wypłaty. W konsekwencji, sąd zmienił zaskarżoną decyzję ZUS, ustalając, że po stronie wnioskodawczyni nie istnieje obowiązek zwrotu pobranej renty socjalnej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zawieszania renty socjalnej w przypadku uzyskania przychodu, w szczególności w kontekście daty wypłaty stypendium stażowego i wynagrodzenia za pracę.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji stypendium stażowego finansowanego ze środków PFRON i jego rozliczenia w kontekście renty socjalnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy stypendium stażowe za październik 2020 r., wypłacone w listopadzie 2020 r., powinno być uwzględnione jako przychód z listopada 2020 r. przy ustalaniu prawa do renty socjalnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, stypendium stażowe za październik 2020 r., wypłacone w listopadzie 2020 r., nie powinno być uwzględnione jako przychód z listopada 2020 r. Przychód należy przypisywać do miesiąca, za który faktycznie przysługuje, a nie do miesiąca wypłaty.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przychód z tytułu stypendium stażowego powinien być przypisany do miesiąca, za który faktycznie przysługuje (październik), a nie do miesiąca wypłaty (listopad), zwłaszcza gdy wnioskodawczyni nie miała wpływu na termin wypłaty. Stypendium to nie stanowiło działalności zarobkowej podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego i było zwolnione z podatku.

Czy przychód z tytułu stypendium stażowego finansowanego ze środków PFRON, służącego nabywaniu umiejętności, stanowi przychód podlegający obowiązkowi ubezpieczenia społecznego w rozumieniu ustawy o rencie socjalnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, stypendium stażowe finansowane ze środków PFRON, służące nabywaniu umiejętności, nie stanowi działalności zarobkowej podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego w rozumieniu ustawy o rencie socjalnej.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że celem stażu jest nabywanie umiejętności, a stypendium z tego tytułu, finansowane ze środków publicznych i zwolnione z podatku, nie jest traktowane jako przychód z działalności zarobkowej podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Zmiana decyzji ZUS
Strona wygrywająca
B. D.

Strony

NazwaTypRola
B. D.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (12)

Główne

u.r.s. art. 10 § 6

Ustawa o rencie socjalnej

Prawo do renty socjalnej zawiesza się za miesiąc, w którym zostały osiągnięte przychody, w łącznej kwocie wyższej niż 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego do celów emerytalnych. Sąd interpretuje, że przychód należy przypisywać do miesiąca, za który faktycznie przysługuje, a nie do miesiąca wypłaty.

Pomocnicze

u.r.s. art. 6

Ustawa o rencie socjalnej

u.e.r.f.u.s. art. 138

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa zasady zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.

u.e.r.f.u.s. art. 15

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

u.s.u.s. art. 4 § 9

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Definicja przychodu na potrzeby ubezpieczeń społecznych.

u.p.d.o.f. art. 11 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Definicja przychodu podatkowego (metoda kasowa).

u.p.d.o.f. art. 21 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zwolnienie stypendium stażowego finansowanego ze środków PFRON z podatku dochodowego.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 7a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

u.r.z.s.i.z.o.n. art. 11 § 2

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

u.p.z.i.i.r.p. art. 2 § 1

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przychód z tytułu stypendium stażowego za październik, wypłacony w listopadzie, powinien być przypisany do października, a nie listopada. • Stypendium stażowe finansowane ze środków PFRON nie jest przychodem z działalności zarobkowej podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. • Wnioskodawczyni nie miała wpływu na termin wypłaty stypendium.

Odrzucone argumenty

Łączny przychód z wynagrodzenia za pracę i stypendium stażowego (wypłaconego w listopadzie za październik) przekroczył dopuszczalny próg, co uzasadniało zawieszenie renty socjalnej.

Godne uwagi sformułowania

Przychód pozostawiony został do dyspozycji w miesiącu listopadzie, kiedy doszło do jego wypłaty. • Organ rentowy błędnie uznaje, że otrzymane stypendium stażowe za miesiąc październik 2020 r., a wypłacone w listopadzie 2020 r., stanowi przychód za miesiąc listopad 2020 r., podczas, gdy jest to przychód za październik 2020 r. • Istotne jest zatem powiązanie przychodu osiąganego z tytułu odbycia stażu / ze stosunku pracy z danym miesiącem odbycia stażu / świadczenia pracy względnie z pozostawaniem pracownika w gotowości do świadczenia pracy, a nie z datą faktycznej wypłaty świadczenia. • Nie wydaje się, aby intencją ustawodawcy w stosunku do osoby mającej ustalone prawo do minimalnej renty socjalnej było pozbawienie prawa do tego świadczenia i wstrzymanie jego realizacji tylko dlatego, że stypendium nie zostało wypłacone w miesiącu, w którym powstało do niego prawo, na co uprawniona nie miała wpływu.

Skład orzekający

Beata Bury

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszania renty socjalnej w przypadku uzyskania przychodu, w szczególności w kontekście daty wypłaty stypendium stażowego i wynagrodzenia za pracę."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji stypendium stażowego finansowanego ze środków PFRON i jego rozliczenia w kontekście renty socjalnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne rozliczanie przychodów i dat wypłat w kontekście świadczeń socjalnych, a także jak sąd może interpretować przepisy na korzyść obywatela, gdy ten nie ma wpływu na pewne okoliczności.

“Czy stypendium wypłacone z opóźnieniem może pozbawić Cię renty? Sąd wyjaśnia.”

Dane finansowe

WPS: 1200 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst