Orzeczenie · 2025-11-27

IV SAB/Wr 861/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2025-11-27
NSAAdministracyjneWysokawsa
cudzoziemcyzezwolenie na pobytbezczynność organuprawo administracyjnepostępowanie administracyjneWojewodaustawa o cudzoziemcachustawa o pomocy obywatelom Ukrainyprawo do sądu

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę Y. O. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku, orzeczenie o rażącym naruszeniu prawa, nałożenie grzywny oraz przyznanie sumy pieniężnej. Sąd stwierdził bezczynność organu, ponieważ wniosek złożony w styczniu 2025 r. nie został rozpatrzony w terminie 60 dni, a organ podjął pierwsze czynności dopiero po złożeniu skargi. Jednakże, sąd nie uznał tej bezczynności za rażące naruszenie prawa. Kluczowe dla tej oceny było zastosowanie art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, który zawieszał bieg terminów w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt. Sąd, powołując się na orzecznictwo NSA, uznał, że wielokrotne przedłużanie tego przepisu, mimo jego epizodycznego charakteru, stało się nieproporcjonalne i narusza prawo do sądu. W związku z tym, sąd odmówił zastosowania przepisu w zakresie przekraczającym określony termin, uznając, że od tego momentu bezczynność organu nie była usprawiedliwiona nadzwyczajnymi okolicznościami. Mimo to, sąd nie orzekł o rażącym naruszeniu prawa, ponieważ organ stosował się do obowiązującego przepisu, a ocena jego konstytucyjności należy do sądów administracyjnych w ramach rozproszonej kontroli. Ostatecznie, sąd zobowiązał Wojewodę do załatwienia wniosku w terminie 60 dni, stwierdził bezczynność, ale oddalił dalej idące żądania skarżącej i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów zawieszających bieg terminów w sprawach cudzoziemców w kontekście prawa do sądu i proporcjonalności ograniczeń wprowadzanych w sytuacjach nadzwyczajnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej przedłużeniami. Ocena proporcjonalności może ewoluować w zależności od zmieniających się okoliczności.

Zagadnienia prawne (3)

Czy bezczynność organu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, spowodowana stosowaniem przepisów zawieszających bieg terminów w związku z kryzysem migracyjnym, może być uznana za rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bezczynność organu nie została uznana za rażące naruszenie prawa, mimo że sąd odmówił zastosowania przepisu zawieszającego bieg terminów po upływie określonego czasu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ stosował się do obowiązującego przepisu, a ocena jego konstytucyjności należy do sądów administracyjnych. Choć przedłużanie przepisu zawieszającego bieg terminów stało się nieproporcjonalne, samo stosowanie się do niego przez organ nie jest rażącym naruszeniem prawa.

Czy przepisy zawieszające bieg terminów w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców, wprowadzane w związku z sytuacją nadzwyczajną, mogą być stosowane w nieskończoność i wyłączać prawo do sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wielokrotne przedłużanie takich przepisów, które miały charakter epizodyczny, staje się nieproporcjonalne i narusza konstytucyjne prawo do sądu.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, wskazując, że czasowe ograniczenie prawa do sądu jest uzasadnione tylko w sytuacji kryzysowej. Długotrwałe stosowanie przepisów epizodycznych prowadzi do sytuacji, w której stają się one stałym ograniczeniem praw, co jest krytycznie oceniane z punktu widzenia Konstytucji RP.

Jaki jest termin załatwienia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy przez Wojewodę?

Odpowiedź sądu

Zgodnie z art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, decyzję wydaje się w terminie 60 dni.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na konkretny przepis ustawy o cudzoziemcach określający termin załatwienia sprawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Wojewoda Dolnośląski został zobowiązany do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 21 stycznia 2025 r. w terminie 60 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Stwierdzono bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Dalej idąca skarga została oddalona.

Przepisy (14)

Główne

u.o.c. art. 112a § 1

Ustawa o cudzoziemcach

Decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni.

u.o.p. art. 100d § 1

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

W okresie do dnia 4 marca 2026 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących zezwolenia na pobyt czasowy prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu.

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność.

p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zobowiązuje organ do wydania aktu, postanowienia lub innego aktu, albo do podjęcia czynności materialnej.

u.o.p. art. 100d § 1

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Zawieszenie biegu terminów w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt.

Pomocnicze

u.o.c. art. 112 § 2

Ustawa o cudzoziemcach

Termin biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z określonych zdarzeń (np. złożenie wniosku, uzupełnienie braków).

u.o.p. art. 100d

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Sąd odmówił zastosowania przepisu w zakresie przekraczającym 30 czerwca 2024 r. jako niezgodnego z Konstytucją RP.

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 149 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może orzec o wymierzeniu grzywny lub przyznaniu sumy pieniężnej.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada działania organów administracji publicznej.

k.p.a. art. 12 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada szybkości postępowania.

k.p.a. art. 35 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Terminy załatwiania spraw.

k.p.a. art. 36 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przedłużanie terminów.

k.p.a. art. 37 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ dopuścił się bezczynności, nie załatwiając sprawy w ustawowym terminie. • Przepis zawieszający bieg terminów w sprawach dotyczących cudzoziemców, mimo że stosowany przez organ, stał się nieproporcjonalny i narusza prawo do sądu po upływie określonego czasu.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował oddalenie skargi z uwagi na zawieszenie biegu terminów i wzrost wpływu spraw oraz braki kadrowe. • Żądanie stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, nałożenia grzywny i przyznania sumy pieniężnej.

Godne uwagi sformułowania

czasowe ograniczenie prawa do sądu uznawane jest za uzasadnione sytuacją kryzysową • wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów epizodycznych może prowadzić do sytuacji, w której stanowią one nie tylko 'szczególne', dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności, lecz stałe ograniczenie praw • rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d u.o.p. jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą prawa do sądu.

Skład orzekający

Ewa Kamieniecka

przewodniczący sprawozdawca

Aneta Brzezińska

członek

Marta Pająkiewicz-Kremis

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów zawieszających bieg terminów w sprawach cudzoziemców w kontekście prawa do sądu i proporcjonalności ograniczeń wprowadzanych w sytuacjach nadzwyczajnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej przedłużeniami. Ocena proporcjonalności może ewoluować w zależności od zmieniających się okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy konfliktu między potrzebą szybkiego załatwiania spraw przez administrację a ograniczeniami wynikającymi z przepisów nadzwyczajnych, a także fundamentalnym prawem do sądu. Pokazuje, jak sądy oceniają proporcjonalność działań ustawodawcy w sytuacjach kryzysowych.

Prawo do sądu kontra przepisy kryzysowe: Wojewoda bezczynny, ale czy z rażącym naruszeniem prawa?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst