Orzeczenie · 2026-06-03

IV SA/Wr 675/25Uchylenie świadczenia pielęgnacyjnego bledy organów 5

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2026-06-03
NSAAdministracyjneWysokawsa
świadczenie pielęgnacyjnenienależnie pobrane świadczeniezwrot świadczeniaKodeks postępowania administracyjnegoart. 154 KPAart. 155 KPAsłuszny interes stronybłąd organuopieka nad dzieckiemniepełnosprawność

Skarżąca K. M. wniosła o uchylenie decyzji ustalającej nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne. Organy administracji, w tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odmówiły uchylenia, opierając się na art. 154 KPA, który dotyczy uchylania lub zmiany decyzji ostatecznych, gdy strona nabyła prawo. Skarżąca argumentowała, że powinny być zastosowane przepisy dotyczące słusznego interesu strony (art. 155 KPA), a błąd w przyznaniu świadczenia leżał po stronie organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów KPA. Sąd wskazał, że organy miały obowiązek wyjaśnić wątpliwości strony co do żądania i zastosować właściwy tryb postępowania (art. 155 KPA zamiast art. 154 KPA). Podkreślono zasadę informowania stron oraz obowiązek organów do dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego i prawnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów KPA dotyczących trybu uchylania lub zmiany decyzji ostatecznych (art. 154 i 155 KPA) oraz obowiązków organów w zakresie wyjaśniania żądań stron.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw administracyjnych, w których organy błędnie stosują przepisy KPA dotyczące weryfikacji decyzji ostatecznych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wniosek o uchylenie decyzji ustalającej nienależnie pobrane świadczenie pielęgnacyjne powinien być rozpatrywany w trybie art. 154 KPA czy art. 155 KPA?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wniosek powinien być rozpatrywany w trybie art. 155 KPA, a nie art. 154 KPA, ponieważ dotyczył sytuacji, w której strona nabyła prawo (choć później zakwestionowane) i istniały przesłanki słusznego interesu strony.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy błędnie zastosowały art. 154 KPA, który nie ma zastosowania do decyzji, na mocy których strona nabyła prawo. Wątpliwości co do żądania strony powinny być wyjaśnione, a nie arbitralnie kwalifikowane przez organ.

Czy organ administracji ma obowiązek wyjaśniać wątpliwości strony co do żądania, czy może samodzielnie je sprecyzować?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organ administracji ma obowiązek wyjaśniać wątpliwości strony co do żądania, zwracając się do niej o doprecyzowanie, a nie samodzielnie je sprecyzować.

Uzasadnienie

Zasada informowania stron (art. 9 KPA) oraz zasada prawdy obiektywnej (art. 7 KPA) nakładają na organ obowiązek udzielania wyjaśnień i wskazówek, a nie wyręczania strony w formułowaniu jej żądań. Samodzielne sprecyzowanie żądania przez organ jest niedopuszczalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Przepisy (10)

Główne

u.ś.r. art. 17 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

k.p.a. art. 154

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

u.ś.r. art. 30 § ust. 2 pkt 4

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

k.p.a. art. 154 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Tryb z art. 154 KPA nie może być traktowany jako służący do ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, zwłaszcza gdy strona nabyła prawo na jej podstawie.

k.p.a. art. 155

Kodeks postępowania administracyjnego

Tryb z art. 155 KPA może mieć zastosowanie do decyzji, na podstawie których strona nabyła prawo, jeśli przemawia za tym słuszny interes strony lub interes społeczny.

k.p.a. art. 63 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podanie powinno zawierać żądanie, a jego treść decyduje o przedmiocie postępowania.

k.p.a. art. 64 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

W przypadku braków formalnych podania, organ wzywa stronę do ich usunięcia.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy obowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych oraz udzielania niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

k.p.a. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie uczestników do władzy publicznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy błędnie zastosowały art. 154 KPA zamiast art. 155 KPA. • Organy miały obowiązek wyjaśnić wątpliwości strony co do żądania, a nie je samodzielnie sprecyzować. • Słuszny interes strony i interes społeczny przemawiają za uchyleniem decyzji. • Błąd w przyznaniu świadczenia leżał po stronie organu.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów oparta na art. 154 KPA. • Stanowisko SKO o braku możliwości zmiany decyzji w trybie art. 154 KPA, gdy strona nabyła prawo.

Godne uwagi sformułowania

Organy nie były natomiast uprawnione do przyjęcia jako podstawy prawnej decyzji trybu z art. 154 k.p.a., zwłaszcza przez Kolegium, które słusznie wyjaśniało, że tryb ten nie ma zastosowania do decyzji na podstawie, których strona nabyła prawo lub obciążono ją obowiązkiem. • W przypadku wątpliwości co do zakresu żądania i trybu procedowania, organy zobowiązane były zwrócić się do strony o sprecyzowanie żądania. • O tym, jaki charakter i zakres żądania posiada pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym decyduje ostatecznie wyłącznie strona.

Skład orzekający

Ewa Kamieniecka

przewodniczący-sprawozdawca

Anetta Makowska-Hrycyk

członek

Andrzej Nikiforów

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących trybu uchylania lub zmiany decyzji ostatecznych (art. 154 i 155 KPA) oraz obowiązków organów w zakresie wyjaśniania żądań stron."

Ograniczenia: Dotyczy spraw administracyjnych, w których organy błędnie stosują przepisy KPA dotyczące weryfikacji decyzji ostatecznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organów administracji mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli dotyczy to kwestii finansowych. Podkreśla znaczenie prawidłowego stosowania przepisów KPA i obowiązków informacyjnych organów.

Błąd organu kosztował ponad 36 tys. zł: WSA uchyla decyzję o zwrocie świadczenia pielęgnacyjnego.

Dane finansowe

WPS: 36 002 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst