IV SA/Wr 615/25Odmowa zasiłku celowego uchylona przez WSA
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi K.K. była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania zasiłku celowego na dopłatę do czynszu i opłacenie faktury za gaz. Organy uznały, że skarżący, mimo spełnienia kryterium dochodowego, nie spełnia przesłanki z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej (u.p.s.), ponieważ nie wykazuje aktywności w celu poprawy swojej sytuacji zawodowej i materialnej. Skarżący jest 51-letnim bezrobotnym, samotnie gospodarującym, z lekkim stopniem niepełnosprawności, od 24 lat korzystającym z pomocy społecznej. Organy argumentowały, że lekki stopień niepełnosprawności nie wyklucza podjęcia pracy, a pomoc społeczna ma charakter subsydiarny. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a., Konstytucji RP oraz u.p.s., kwestionując ustalenia organów i ich ocenę prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że organy nie wykazały, w oparciu o dowody, zmiany sytuacji skarżącego uzasadniającej odmowę przyznania zasiłku, zwłaszcza w kontekście jego wieloletniego korzystania z pomocy społecznej i orzeczonej niepełnosprawności. Sąd uznał, że organy naruszyły zasady postępowania administracyjnego, nie wyjaśniając wszechstronnie stanu faktycznego i nie uzasadniając w sposób przekonujący zmiany swojej dotychczasowej oceny. Sąd podkreślił, że organy nie mogą przejmować odpowiedzialności za wszystkie koszty utrzymania beneficjenta, ale odmowa pomocy musi być poparta konkretnymi ustaleniami faktycznymi i dowodami, a nie jedynie ogólnymi stwierdzeniami o możliwości podjęcia pracy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady pomocniczości w pomocy społecznej, obowiązki organów w zakresie ustalania stanu faktycznego i dowodzenia przy odmowie przyznania świadczeń, znaczenie niepełnosprawności i długotrwałego bezrobocia przy ocenie możliwości zarobkowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji osoby długotrwale bezrobotnej z niepełnosprawnością, ubiegającej się o zasiłek celowy. Interpretacja uznania administracyjnego w kontekście pomocy społecznej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego z powodu niespełnienia przesłanki z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej jest uzasadniona, jeśli skarżący od lat korzysta z pomocy, jest długotrwale bezrobotny z lekkim stopniem niepełnosprawności, a organy nie wykazały zmiany jego sytuacji życiowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa nie jest uzasadniona, jeśli organy nie wykazały zmiany sytuacji skarżącego i nie poparły swojej oceny dowodami, zwłaszcza w kontekście jego wieloletniego korzystania z pomocy i orzeczonej niepełnosprawności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie wykazały, w oparciu o dowody, zmiany sytuacji skarżącego uzasadniającej odmowę przyznania zasiłku celowego, mimo jego długotrwałego bezrobocia i niepełnosprawności. Organy naruszyły zasady postępowania administracyjnego, nie wyjaśniając wszechstronnie stanu faktycznego i nie uzasadniając w sposób przekonujący zmiany swojej dotychczasowej oceny.
Czy organ pomocy społecznej może odmówić przyznania zasiłku celowego, mimo spełnienia kryterium dochodowego, powołując się na zasadę pomocniczości (art. 2 ust. 1 u.p.s.) bez wykazania konkretnych możliwości zarobkowych lub poprawy sytuacji życiowej strony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa musi być poparta konkretnymi ustaleniami faktycznymi i dowodami wskazującymi na możliwość samodzielnego przezwyciężenia trudności przez stronę, a nie jedynie ogólnymi stwierdzeniami.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zasada pomocniczości wymaga od strony wykorzystania własnych zasobów, ale odmowa przyznania pomocy z tego powodu musi być oparta na dowodach, a nie na domniemaniach czy ogólnych ocenach, zwłaszcza gdy strona od lat korzysta z pomocy.
Czy lekki stopień niepełnosprawności stanowi przeszkodę do podjęcia zatrudnienia, która powinna być uwzględniona przy ocenie możliwości samodzielnego przezwyciężenia trudności życiowych przez osobę ubiegającą się o zasiłek celowy?
Odpowiedź sądu
Tak, lekki stopień niepełnosprawności, podobnie jak przewlekła choroba, ma znaczenie dla oceny rzeczywistych i nieograniczonych możliwości podjęcia pracy i powinien być uwzględniony.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że niepełnosprawność, nawet lekka, oraz choroba mają znaczenie dla oceny możliwości podjęcia zatrudnienia i nie mogą być ignorowane przy odmowie przyznania pomocy społecznej.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (39)
Główne
u.p.s. art. 2 § ust. 1
Ustawa o pomocy społecznej
Realizuje konstytucyjną zasadę pomocniczości (subsydiarności); wymaga od jednostki pełnego wykorzystania własnych zasobów, możliwości oraz uprawnień w celu pokonania trudnej sytuacji życiowej. Brak spełnienia tej powinności stanowi podstawę do odmowy wsparcia.
u.p.s. art. 39 § ust. 1
Ustawa o pomocy społecznej
Umożliwia przyznanie zasiłku celowego w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej.
u.p.s. art. 8 § ust. 1
Ustawa o pomocy społecznej
Określa kryterium dochodowe dla przyznania świadczeń z pomocy społecznej.
u.p.s. art. 7 § pkt 4
Ustawa o pomocy społecznej
Definiuje zasiłek celowy jako świadczenie przyznawane w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej.
Pomocnicze
u.p.s. art. 3 § ust. 1
Ustawa o pomocy społecznej
Określa cel pomocy społecznej, w tym zasadę pomocniczości.
u.p.s. art. 3 § ust. 2
Ustawa o pomocy społecznej
Określa cel pomocy społecznej, w tym zasadę pomocniczości.
u.p.s. art. 3 § ust. 4
Ustawa o pomocy społecznej
Określa cel pomocy społecznej, w tym zasadę pomocniczości.
u.p.s. art. 4
Ustawa o pomocy społecznej
Określa cel pomocy społecznej.
u.p.s. art. 11 § ust. 3
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 17 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 17 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 119 § ust. 2 pkt 3
Ustawa o pomocy społecznej
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 7a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu.
k.p.a. art. 11 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
k.p.a. art. 11 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji z powodu naruszenia prawa procesowego.
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość nieuwzględnienia wniosków dowodowych z dokumentów powstałych po wydaniu zaskarżonej decyzji.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 68 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 69
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.k.w. art. 41
Kodeks karny wykonawczy
RODO art. 16
Rozporządzenie o ochronie danych osobowych
u.r.p. art. 2 § pkt 4
Ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia
Definicja osoby bezrobotnej.
u.r.p.
Ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia
Dział VII, rozdział 8 - przepisy dotyczące zatrudnienia socjalnego i aktywizacji zawodowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie wykazały zmiany sytuacji skarżącego uzasadniającej odmowę przyznania zasiłku celowego. • Ocena organów nie została poparta dowodami i jest sprzeczna z dotychczasową praktyką. • Lekki stopień niepełnosprawności i choroba mają znaczenie dla oceny możliwości podjęcia pracy. • Organy naruszyły zasady postępowania administracyjnego, nie wyjaśniając wszechstronnie stanu faktycznego i nie uzasadniając w sposób przekonujący zmiany swojej dotychczasowej oceny.
Odrzucone argumenty
Skarżący nie spełnia przesłanki z art. 2 ust. 1 u.p.s. z powodu braku aktywności w celu poprawy swojej sytuacji zawodowej i materialnej. • Lekki stopień niepełnosprawności nie stanowi przeszkody do podjęcia zatrudnienia. • Pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i nie może być stałym źródłem utrzymania.
Godne uwagi sformułowania
pomoc społeczna jest przyznawana na zasadzie pomocniczości, odwołuje się do samodzielności obywateli • nie można uznać za uzasadnione i dopuszczalne prawnie przejęcia przez państwo wszystkich kosztów utrzymania beneficjenta pomocy społecznej w sytuacji, gdy ma możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych • organ pomocy społecznej nie ma obowiązku zaspokajania wszystkich potrzeb beneficjenta w oczekiwanych przez niego kwotach i zakresie • nie wiadomo więc, co spowodowało, że nagle organy obu instancji uznały, że skarżący ma możliwości zaspokojenia zgłoszonych we wniosku potrzeb samodzielnie • Argumentacja, że lekki stopień niepełnosprawności nie stoi na przeszkodzie podjęciu dorywczej pracy przez skarżącego nie może być akceptowana jako uzasadnienie odstąpienia od przyznania pomocy społecznej • Ani z decyzji organu pierwszej instancji, ani z decyzji SKO nie wynika, jakie okoliczności zdecydowały o uznaniu, że sytuacja życiowa skarżącego uległa zmianie i może on obecnie samodzielnie zaspokoić niezbędne potrzeby objęte wnioskiem.
Skład orzekający
Tomasz Świetlikowski
przewodniczący
Anetta Makowska-Hrycyk
sprawozdawca
Andrzej Nikiforów
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady pomocniczości w pomocy społecznej, obowiązki organów w zakresie ustalania stanu faktycznego i dowodzenia przy odmowie przyznania świadczeń, znaczenie niepełnosprawności i długotrwałego bezrobocia przy ocenie możliwości zarobkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby długotrwale bezrobotnej z niepełnosprawnością, ubiegającej się o zasiłek celowy. Interpretacja uznania administracyjnego w kontekście pomocy społecznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie zmiany sytuacji życiowej przez organy przy odmowie pomocy społecznej, nawet jeśli osoba jest długotrwale bezrobotna i ma niepełnosprawność. Podkreśla znaczenie dowodów i rzetelnego uzasadnienia decyzji.
“Czy długotrwałe bezrobocie i niepełnosprawność to za mało, by dostać zasiłek? WSA wyjaśnia, kiedy odmowa pomocy społecznej jest niezgodna z prawem.”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.