IV SA/Wa 2561/18Uchylenie kary administracyjnej przewoźnikowi za brak dokumentów cudzoziemca
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi przewoźnika P. C. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej, która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej nakładającą na przewoźnika karę administracyjną w wysokości 3000 euro. Kara została nałożona za przewóz obywatela Ukrainy, K.B., który nie posiadał ważnych dokumentów uprawniających do wjazdu i pobytu na terytorium Polski. Przewoźnik kwestionował zasadność decyzji, podnosząc zarzuty niezgodności art. 462 ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach z Konstytucją RP (zasada proporcjonalności sankcji) oraz z art. 26 Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen i art. 4 dyrektywy Rady 2001/51/WE (zasada proporcjonalności kar) oraz z art. 6 dyrektywy (prawo do obrony). Skarżący wniósł o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek o skierowanie pytania prawnego, nie dopatrując się wątpliwości co do zgodności przepisów z Konstytucją RP i prawem UE. Sąd uznał jednak, że organy obu instancji naruszyły prawo, nie stosując przepisów działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczącego postępowań w sprawach administracyjnych kar pieniężnych. Brak zastosowania tych przepisów, w szczególności dotyczących możliwości odstąpienia od nałożenia kary, spowodował, że wymierzenie kary było przedwczesne. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych uchybień proceduralnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących kar administracyjnych dla przewoźników oraz stosowania przepisów KPA w sprawach kar pieniężnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji i błędów proceduralnych organów, a nie samej zasadności nałożenia kary w przypadku braku dokumentów.
Zagadnienia prawne (5)
Czy art. 462 ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach, przewidujący nałożenie kary administracyjnej na przewoźnika za przewóz cudzoziemca bez wymaganych dokumentów, jest zgodny z zasadą proporcjonalności sankcji wynikającą z art. 2 Konstytucji RP?
Odpowiedź sądu
Sąd nie powziął wątpliwości co do zgodności przepisu z Konstytucją RP, uznając, że kara jest odstraszająca, skuteczna i proporcjonalna, zgodnie z celami dyrektywy UE.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kara administracyjna nałożona na przewoźnika za przewóz cudzoziemca bez wymaganych dokumentów jest zgodna z prawem, ponieważ służy skutecznemu zwalczaniu nielegalnej migracji i jest zgodna z dyrektywą UE, która określa jej odstraszający, skuteczny i proporcjonalny charakter.
Czy art. 462 ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach jest zgodny z art. 26 Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen i art. 4 dyrektywy Rady 2001/51/WE w zakresie zasady proporcjonalności kar?
Odpowiedź sądu
Sąd nie powziął wątpliwości co do zgodności przepisu z prawem UE, uznając, że wysokość kar określona w ustawie odpowiada karom określonym w dyrektywie, która uwzględnia proporcjonalność.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że polska ustawa o cudzoziemcach implementuje przepisy dyrektywy UE dotyczące kar dla przewoźników, a wysokość tych kar jest zgodna z wytycznymi dyrektywy, która sama w sobie uwzględnia zasadę proporcjonalności.
Czy art. 462 ustawy o cudzoziemcach jest zgodny z art. 6 dyrektywy Rady 2001/51/WE w zakresie prawa do obrony przewoźnika?
Odpowiedź sądu
Sąd uznał, że złożenie skargi przez przewoźnika dowodzi wypełnienia przez Polskę zobowiązania do zapewnienia prawa do obrony, a dyrektywa nie nakazuje zapewnienia udziału przewoźnika w postępowaniu dotyczącym odmowy wjazdu cudzoziemcowi.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że możliwość wniesienia skargi przez przewoźnika na decyzję o karze administracyjnej spełnia wymóg prawa do obrony wynikający z dyrektywy, a sama dyrektywa nie wymaga, aby przewoźnik był stroną postępowania w sprawie odmowy wjazdu cudzoziemcowi.
Czy organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące nakładania kar administracyjnych, w szczególności czy uwzględniły przepisy działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy nie zastosowały przepisów działu IVa KPA, co skutkowało przedwczesnym wymierzeniem kary i naruszeniem przepisów proceduralnych.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy obu instancji uchybiły przepisom proceduralnym, nie stosując działu IVa KPA dotyczącego postępowań w sprawach administracyjnych kar pieniężnych, co uniemożliwiło wszechstronną ocenę materiału dowodowego i rozważenie przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary.
Czy przewoźnik dopełnił wszelkich niezbędnych środków w celu zapewnienia, że cudzoziemiec posiadał wymagane dokumenty do wjazdu do Polski?
Odpowiedź sądu
Organy prawidłowo uznały, że przewoźnik nie dopełnił tego obowiązku, gdyż cudzoziemiec nie posiadał fizycznie karty pobytu w momencie kontroli granicznej.
Uzasadnienie
Sąd potwierdził ustalenia organów, że cudzoziemiec nie posiadał fizycznie karty pobytu w dniu kontroli granicznej, a sama decyzja o zezwoleniu na pobyt nie uprawnia do wjazdu bez okazania fizycznego dokumentu (karty pobytu).
Rozstrzygnięcie
Przepisy (21)
Główne
u.c. art. 462 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Nakłada karę administracyjną na przewoźnika, który przywiózł do granicy cudzoziemca nieposiadającego ważnych dokumentów uprawniających do wjazdu i pobytu.
u.c. art. 462 § 2
Ustawa o cudzoziemcach
Rozszerza zastosowanie ust. 1 na przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub postępowania.
Pomocnicze
u.c. art. 459 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Określa obowiązek przewoźnika do podjęcia wszelkich niezbędnych środków w celu zapewnienia, aby cudzoziemiec miał ważne dokumenty uprawniające do wjazdu i pobytu.
Kodeks graniczny Schengen art. 6 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/399
Określa warunki wjazdu na terytorium państw członkowskich.
Kodeks graniczny Schengen art. 6 § 5
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/399
Wymienia kategorie osób, które mogą wjechać na terytorium państw członkowskich.
Kodeks graniczny Schengen art. 14 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/399
Stanowi o odmowie wjazdu obywatelowi państwa trzeciego, który nie spełnia warunków wjazdu.
Rozporządzenie Rady (WE) nr 539/2001
Wymienia państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych, oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu.
Dyrektywa Rady 2001/51/WE art. 4 § 1
Określa, że kary nakładane na przewoźników mają być odstraszające, skuteczne i proporcjonalne.
Dyrektywa Rady 2001/51/WE art. 6
Wymaga zapewnienia przewoźnikom prawa do obrony i odwołania w postępowaniu o nałożenie kar.
k.p.a. art. 189a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada stosowania przepisów działu IVa KPA w sprawach administracyjnych kar pieniężnych.
k.p.a. art. 189a § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Wyjątki od stosowania przepisów działu IVa KPA, gdy przepisy odrębne regulują określone kwestie.
k.p.a. art. 189f
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu oceny przesłanek do odstąpienia od wymierzenia kary administracyjnej.
P.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych do kontroli działalności administracji publicznej.
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych do kontroli działalności administracji publicznej.
P.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądów administracyjnych.
P.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
P.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego, w tym zasada proporcjonalności.
Konstytucja RP art. 193
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Możliwość wystąpienia przez sąd z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe zastosowanie przepisów proceduralnych KPA dotyczących kar administracyjnych.
Odrzucone argumenty
Niezgodność art. 462 u.c. z Konstytucją RP (zasada proporcjonalności sankcji). • Niezgodność art. 462 u.c. z prawem UE (zasada proporcjonalności kar, prawo do obrony).
Godne uwagi sformułowania
organy administracji publicznej nie mają kompetencji do orzekania o niekonstytucyjności przepisu ustawy i odmowy jego stosowania • Sąd na rozprawie 18 lutego 2018 r. wniosek powyższy oddalił • na sądach nie spoczywa bezwzględny obowiązek wystąpienia z pytaniem prawnym • Sąd nie dopatrzył się w ustanowionej w art. 462 u.o.c. wysokości kary elementu nadmierności tej kary • w kontrolowanej sprawie wystąpiły przesłanki przewidziane w art. 462 ust. 1 u.c. jest prawidłowe • Osoba dokonująca z ramienia przewoźnika kontroli dokumentów nie może opierać się na subiektywnym odczuciu osoby przewożonej • decyzja wojewody w przedmiocie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę sama w sobie nie daje uprawnień wjazdowych na terytorium RP • organy obydwu instancji nie wypełniły obowiązków wynikających z treści art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
Skład orzekający
Joanna Borkowska
przewodniczący
Aneta Dąbrowska
sprawozdawca
Marzena Milewska-Karczewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar administracyjnych dla przewoźników oraz stosowania przepisów KPA w sprawach kar pieniężnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji i błędów proceduralnych organów, a nie samej zasadności nałożenia kary w przypadku braku dokumentów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organów mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytorycznie sprawa wydaje się jasna. Podkreśla znaczenie prawidłowego stosowania przepisów KPA.
“Kara 3000 euro uchylona przez sąd! Kluczowy błąd proceduralny organów.”
Dane finansowe
WPS: 12 672 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.