IV SA/Wa 203/20Uchylenie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania stwierdzenie nieważności decyzji natura
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty dotyczącej odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w związku z ustanowieniem programu Natura 2000. Starosta wydał decyzję o umorzeniu postępowania w części i odmowie ustalenia odszkodowania, powołując się na art. 131 Prawa ochrony środowiska (P.o.ś.), który stanowi, że decyzja ta jest niezaskarżalna, a strona niezadowolona może wnieść powództwo do sądu powszechnego. SKO odmówiło wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności, interpretując pojęcie 'niezaskarżalności' jako wyłączające również tryb stwierdzenia nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał tę interpretację za błędną. Sąd wskazał, że choć decyzja Starosty jest jednoinstancyjna i niezaskarżalna w trybie zwyczajnym (nie przysługuje od niej odwołanie ani skarga do WSA), to nie wyłącza to możliwości wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 kpa. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym sformułowanie 'decyzja jest niezaskarżalna' w kontekście art. 131 P.o.ś. odnosi się do braku możliwości skorzystania ze zwykłych środków zaskarżenia i wniesienia powództwa do sądu powszechnego, ale nie wyłącza trybu stwierdzenia nieważności. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie SKO i zasądził zwrot kosztów postępowania, nakazując SKO ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie dopuszczalności wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, mimo jej formalnej niezaskarżalności w trybie zwyczajnym, w szczególności w kontekście przepisów Prawa ochrony środowiska dotyczących odszkodowań za ograniczenie korzystania z nieruchomości.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej uregulowanej w art. 131 P.o.ś., ale zasada interpretacji pojęcia 'niezaskarżalności' może mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (1)
Czy niezaskarżalność decyzji wydanej na podstawie art. 131 Prawa ochrony środowiska wyłącza możliwość wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 kpa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niezaskarżalność decyzji wydanej na podstawie art. 131 P.o.ś. nie wyłącza możliwości wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pojęcie 'niezaskarżalności' decyzji w art. 131 P.o.ś. odnosi się do braku możliwości skorzystania ze zwykłych środków zaskarżenia (odwołanie, skarga do WSA) i wniesienia powództwa do sądu powszechnego, ale nie wyłącza trybu stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Przyjęcie przeciwnego stanowiska prowadziłoby do sytuacji, w której decyzje dotknięte wadami uzasadniającymi nieważność nie mogłyby zostać wzruszone.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (7)
Główne
P.o.ś. art. 131 § 1
Prawo ochrony środowiska
Decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest niezaskarżalna w trybie zwyczajnym, a strona niezadowolona może wnieść powództwo do sądu powszechnego. Jednakże, niezaskarżalność ta nie wyłącza możliwości wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
k.p.a. art. 61a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten stanowi podstawę do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Sąd uznał, że odmowa wszczęcia postępowania w tej sprawie była nieprawidłowa.
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Sąd wskazał, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej na podstawie art. 131 P.o.ś. jest dopuszczalne.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 119 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 120
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skład sądu w trybie uproszczonym (trzech sędziów).
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezaskarżalność decyzji Starosty na podstawie art. 131 P.o.ś. nie wyłącza możliwości wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności. • Odmowa wszczęcia postępowania przez SKO była oparta na błędnej wykładni przepisów.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie niezaskarżalności decyzji dotyczy wszystkich przewidzianych w art. 16 kpa środków zaskarżenia decyzji • wolą ustawodawcy posługującego się szerszym niż odwołanie pojęciem 'niezaskarżalności decyzji', było wyłączenie w stosunku do ww. decyzji wszelkich przewidzianych w kpa środków zaskarżenia decyzji starosty • odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 kpa 'z innych uzasadnionych przyczyn' może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, nie wymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów • skierowanie wolą ustawodawcy sprawy do postępowania przed sądem powszechnym, nie oznacza jednak że wyłączony jest tryb weryfikacji takiej decyzji w nadzwyczajnym trybie administracyjnym, jeżeli jest ona dotknięta wadą wymienioną w art. 156 kpa • przyjęcie w tej sytuacji, że zwrot 'decyzja jest niezaskarżalna' oznacza jednocześnie brak dopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, doprowadziłoby do tego, że nie byłoby możliwe skasowanie decyzji dotkniętych istotnymi wadami, uzasadniającymi w myśl art. 156 § 1 kpa, nieważność decyzji administracyjnej.
Skład orzekający
Anna Sękowska
przewodniczący-sprawozdawca
Tomasz Wykowski
sędzia
Anna Sidorowska-Ciesielska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie dopuszczalności wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, mimo jej formalnej niezaskarżalności w trybie zwyczajnym, w szczególności w kontekście przepisów Prawa ochrony środowiska dotyczących odszkodowań za ograniczenie korzystania z nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej uregulowanej w art. 131 P.o.ś., ale zasada interpretacji pojęcia 'niezaskarżalności' może mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego dotyczącego możliwości kwestionowania decyzji administracyjnych, które są formalnie niezaskarżalne. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy, aby zapewnić możliwość ochrony praw obywateli przed wadliwymi decyzjami.
“Niezaskarżalna decyzja? Sąd: można żądać stwierdzenia jej nieważności!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.