Orzeczenie · 2025-10-23

IV SA/Wa 1383/25Oddalenie skargi zwrot wywłaszczenia

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2025-10-23
NSANieruchomościŚredniawsa
nieruchomościwywłaszczeniezwrotodszkodowanieKodeks postępowania administracyjnegoustawa o gospodarce nieruchomościamiksięga wieczystaprawo użytkowania wieczystegostwierdzenie nieważności decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A.P. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 26 marca 2025 r., która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 1998 r. Decyzja ta dotyczyła zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] oraz zobowiązania do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji zwrotowej, podnosząc, że w dacie jej wydania jego poprzednik prawny posiadał prawo użytkowania wieczystego, co zgodnie z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami (ugn) miało uniemożliwiać realizację roszczenia zwrotowego. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że choć prawo użytkowania wieczystego zostało ustanowione, to nie zostało ono ujawnione w księdze wieczystej przed dniem wejścia w życie przepisów ugn, co stanowiło warunek wyłączający roszczenie zwrotowe zgodnie z art. 229 ugn. Sąd podkreślił, że naruszenie prawa musi być oczywiste i rażące, a w tym przypadku brak ujawnienia prawa w księdze wieczystej wykluczał taką kwalifikację.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście obowiązku ujawnienia praw w księdze wieczystej jako warunku wyłączenia roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy prawo użytkowania wieczystego nie zostało ujawnione w księdze wieczystej przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Zagadnienia prawne (2)

Czy prawo użytkowania wieczystego, które nie zostało ujawnione w księdze wieczystej, uniemożliwia realizację roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości na podstawie art. 136 ust. 3 w związku z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, prawo użytkowania wieczystego nieujawnione w księdze wieczystej nie uniemożliwia realizacji roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, jeśli warunek ujawnienia praw nabywcy w księdze wieczystej nie został spełniony przed dniem wejścia w życie ustawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami wymaga łącznego spełnienia dwóch warunków: sprzedaży lub oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste przed dniem wejścia w życie ustawy OGN oraz ujawnienia praw nabywcy w księdze wieczystej. Ponieważ księga wieczysta dla przedmiotowej nieruchomości została założona dopiero w 2004 r., warunek ujawnienia praw nie został spełniony, co oznacza, że roszczenie zwrotowe mogło być realizowane.

Czy decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, wydana pomimo istnienia nieujawnionego w księdze wieczystej prawa użytkowania wieczystego, jest dotknięta rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wydanie decyzji o zwrocie nieruchomości w takiej sytuacji nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że brak ujawnienia prawa użytkowania wieczystego w księdze wieczystej przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami wyklucza zastosowanie art. 229 ugn jako podstawy do odmowy zwrotu nieruchomości. W związku z tym, decyzja zwrotowa nie naruszyła rażąco prawa, a tym samym nie zachodziły przesłanki do stwierdzenia jej nieważności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 26 marca 2025 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości.

Przepisy (11)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa wymaga oczywistości naruszenia, charakteru naruszonego przepisu oraz skutków ekonomicznych lub gospodarczych.

u.g.n. art. 136 § ust. 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Podstawa materialnoprawna decyzji zwrotowej, stanowiąca, że poprzedni właściciel lub jego następca prawny mogli żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

u.g.n. art. 229

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Wyłączenie roszczenia o zwrot nieruchomości, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy nieruchomość została sprzedana albo oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej, a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 157 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 123 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

u.g.n. art. 137

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Definicja nieruchomości zbędnej na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 157 § 1 i 2 kpa. • Naruszenie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez wydanie decyzji o zwrocie nieruchomości, mimo że poprzednik prawny skarżącego posiadał prawo użytkowania wieczystego. • Powstanie prawa użytkowania wieczystego nie wymagało wpisu do księgi wieczystej, a nieruchomość nie posiadała urządzonej księgi wieczystej w dacie wydania decyzji zwrotowej.

Godne uwagi sformułowania

Oczywistość naruszenia prawa polega na niebudzącej wątpliwości sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. • Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa.

Skład orzekający

Joanna Borkowska

przewodniczący

Jarosław Łuczaj

sprawozdawca

Anna Sękowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście obowiązku ujawnienia praw w księdze wieczystej jako warunku wyłączenia roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy prawo użytkowania wieczystego nie zostało ujawnione w księdze wieczystej przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii związanych z wywłaszczeniem i zwrotem nieruchomości, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym. Kluczowe jest rozstrzygnięcie dotyczące interpretacji przepisów o ujawnianiu praw w księgach wieczystych.

“Czy nieujawnione prawo użytkowania wieczystego chroni przed zwrotem wywłaszczonej nieruchomości? Sąd wyjaśnia.”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst