Orzeczenie · 2025-10-08

IV SA/Po 746/25

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu

Miejsce

Poznań

Data

2025-10-08

NSAbudowlaneWysokawsa

prawo budowlanesamowola budowlanatymczasowy obiekt budowlanydomek holenderskilegalizacjarozbiórkanadzór budowlanyrodzinne ogrody działkowepozwolenie na budowę

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę Stowarzyszenia na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę tymczasowego obiektu budowlanego (domku holenderskiego). Obiekt ten, o wymiarach 368 cm x 970 cm i wysokości 260 cm, znajdował się na działce nr ewidencyjny [...] i został zrealizowany w 2020 roku przez I. M. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Sąd, powołując się na wcześniejszy prawomocny wyrok WSA w Poznaniu (sygn. akt: IV SA/Po 779/24), stwierdził, że obiekt ten, ze względu na swoje wymiary i czas użytkowania (od 2020 roku), nie spełniał definicji altany działkowej ani nie mógł być legalizowany w trybie uproszczonym. Inwestor nie skorzystał z możliwości legalizacji w trybie art. 48 Prawa budowlanego, co skutkowało obowiązkiem wydania decyzji o rozbiórce na podstawie art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały procedurę legalizacyjną i nie dopuściły się naruszeń prawa procesowego ani materialnego, oddalając tym samym skargę Stowarzyszenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Kwalifikacja tymczasowych obiektów budowlanych, procedura legalizacji samowoli budowlanej, skutki braku wniosku o legalizację, znaczenie prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji obiektu budowlanego istniejącego od dłuższego czasu bez pozwolenia i braku wniosku o legalizację.

Zagadnienia prawne (3)

Czy domek holenderski o określonych wymiarach i sposobie posadowienia, istniejący od 2020 roku, stanowi tymczasowy obiekt budowlany podlegający procedurze legalizacyjnej, czy też wymaga pozwolenia na budowę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Domek holenderski o wymiarach 368 cm x 970 cm i wysokości 260 cm, posadowiony na bloczkach betonowych i posiadający koła, istniejący od 2020 roku, został zakwalifikowany jako tymczasowy obiekt budowlany, którego budowa wymagała pozwolenia na budowę ze względu na przekroczenie okresu 180 dni od rozpoczęcia budowy bez zgłoszenia lub pozwolenia.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wcześniejszym prawomocnym wyroku, który uznał obiekt za tymczasowy obiekt budowlany, którego budowa wymagała pozwolenia na budowę, gdyż istniał od 2020 roku. Brak złożenia wniosku o legalizację w terminie skutkował obowiązkiem wydania decyzji o rozbiórce.

Czy brak złożenia wniosku o legalizację samowoli budowlanej w terminie obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o rozbiórce obiektu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, niezłożenie wniosku o legalizację w wymaganym terminie stanowi przesłankę do wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego na podstawie art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że postępowanie legalizacyjne jest uprawnieniem inwestora, a jego brak inicjatywy w złożeniu wniosku o legalizację skutkuje koniecznością orzeczenia rozbiórki.

Czy organ nadzoru budowlanego w pierwszym etapie postępowania legalizacyjnego analizuje zgodność obiektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?

Odpowiedź sądu

Nie, organ nadzoru budowlanego w pierwszym etapie postępowania legalizacyjnego nie analizuje zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ nie ma takiej możliwości, dopóki inwestor nie przystąpi do legalizacji obiektu.

Uzasadnienie

Ocena zgodności z planem miejscowym następuje na dalszym etapie postępowania legalizacyjnego, po złożeniu wniosku o legalizację. W tej sprawie inwestor nie złożył wniosku, więc ten etap nie został osiągnięty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę Stowarzyszenia na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę tymczasowego obiektu budowlanego.

Przepisy (18)

Główne

p.b. art. 28 § 1

Prawo budowlane

Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.

p.b. art. 48

Prawo budowlane

Procedura legalizacji samowoli budowlanej.

p.b. art. 49e § 1

Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie.

Pomocnicze

p.b. art. 29 § 2

Prawo budowlane

Nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia budowa altan działkowych i obiektów gospodarczych, o których mowa w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych.

p.b. art. 29 § 1

Prawo budowlane

Nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu.

p.b. art. 3 § 5

Prawo budowlane

Definicja tymczasowego obiektu budowlanego.

ustawa ROD art. 2 § 9a

Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych

Definicja altany działkowej.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena materiału dowodowego.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 3 § 1