Orzeczenie · 2015-03-30

IV SA/Gl 116/15Uchylenie decyzji o stypendium socjalnym dla niepełnosprawnych

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2015-03-30
NSAAdministracyjneWysokawsa
stypendiumniepełnosprawnośćprawo o szkolnictwie wyższymdotacjedecyzja administracyjnaretroakcjaKPAsąd administracyjny

Sprawa dotyczy skargi studenta J.Z. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej obniżającą wysokość przyznanego mu stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych. Student domagał się przyznania stypendium w dotychczasowej wysokości 400 zł miesięcznie, podczas gdy uczelnia przyznała mu jedynie 50 zł miesięcznie, argumentując zmniejszeniem dotacji z Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz wzrostem liczby uprawnionych studentów. Sąd pierwszej instancji pierwotnie oddalił skargę, uznając decyzje uczelni za prawidłowe. Jednakże Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną studenta, uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. NSA uznał za zasadne zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, w szczególności art. 186 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, poprzez ustalenie wysokości świadczenia z mocą wsteczną, co narusza konstytucyjną zasadę zakazu retroakcji. Ponadto, NSA wskazał na naruszenie przepisów postępowania (art. 7 i 77 K.p.a.) w zakresie braku ustalenia konkretnej kwoty dotacji i liczby wnioskodawców, co uniemożliwiło sądowi administracyjnemu przeprowadzenie pełnej kontroli legalności decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA, w ponownym rozpoznaniu sprawy uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komisji Stypendialnej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasady zakazu retroakcji w kontekście przyznawania świadczeń stypendialnych oraz obowiązki organów w zakresie gromadzenia materiału dowodowego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prawem o szkolnictwie wyższym i regulacjami uczelnianymi.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wysokość świadczenia z tytułu stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych może być ustalona z mocą wsteczną, tj. za okres, w którym nie obowiązywało jeszcze zarządzenie określające wysokość tego świadczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ustalenie wysokości świadczenia z mocą wsteczną narusza konstytucyjną zasadę zakazu retroakcji przepisów prawa.

Uzasadnienie

NSA uznał, że ustalenie wysokości świadczenia stypendialnego na podstawie zarządzenia wydanego po rozpoczęciu okresu, za który świadczenie jest przyznawane, narusza zasadę niedziałania prawa wstecz.

Czy organ administracji publicznej prawidłowo zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy w zakresie ustalenia wysokości dotacji i liczby wnioskodawców przy przyznawaniu stypendium?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak ustalenia konkretnej kwoty dotacji i liczby wnioskodawców stanowi naruszenie przepisów postępowania (art. 7 i 77 K.p.a.) i uniemożliwia kontrolę legalności decyzji.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny musi mieć możliwość kontroli podstaw ustalenia wysokości świadczenia, co wymaga od organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w tym danych finansowych i liczbowych dotyczących wnioskodawców.

Czy uczelnia jest uprawniona do ustalania wysokości świadczeń stypendialnych z uwzględnieniem "możliwości finansowych uczelni"?

Odpowiedź sądu

Nie, taka przesłanka jest sprzeczna z ustawą i nie może stanowić podstawy do ustalenia wysokości świadczenia.

Uzasadnienie

Regulamin przyznawania stypendiów powinien być zgodny z ustawą, a odwołanie się do "możliwości finansowych uczelni" jako kryterium ustalania wysokości świadczenia wykracza poza ramy prawne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej oraz poprzedzającą ją decyzję Komisji Stypendialnej.

Przepisy (17)

Główne

u.p.s.w. art. 186 § 1

Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym

Regulamin ma charakter wykonawczy i powinien respektować podstawowe zasady porządku prawnego, w tym zakaz retroakcji.

Pomocnicze

u.p.s.w. art. 173 § 1 pkt 2

Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym

u.p.s.w. art. 174 § 1 i 2

Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym

u.p.s.w. art. 175 § 1

Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym

u.p.s.w. art. 180

Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym

u.p.s.w. art. 184 § 2

Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 1 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 190

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada zakazu retroakcji przepisów prawa.

Konstytucja RP art. 70 § 1 zd. 1 i 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustalenie wysokości stypendium z mocą wsteczną narusza zasadę zakazu retroakcji. • Brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przez organ administracji (kwota dotacji, liczba wnioskodawców).

Odrzucone argumenty

Uczelnia była uprawniona do ustalenia wysokości świadczenia z uwzględnieniem "możliwości finansowych uczelni".

Godne uwagi sformułowania

Działanie takie godzi w konstytucyjną zasadę zakazu retroakcji przepisów prawa (art. 7 Konstytucji RP). • Uchybienie wskazanym przepisom postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uniemożliwia sądowi administracyjnemu przeprowadzenie kontroli w przedmiocie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.

Skład orzekający

Andrzej Matan

przewodniczący-sprawozdawca

Tadeusz Michalik

sędzia

Szczepan Prax

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady zakazu retroakcji w kontekście przyznawania świadczeń stypendialnych oraz obowiązki organów w zakresie gromadzenia materiału dowodowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prawem o szkolnictwie wyższym i regulacjami uczelnianymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są zasady prawne, takie jak zakaz retroakcji, nawet w kontekście świadczeń socjalnych dla studentów, oraz jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji.

“Student wygrał z uczelnią: Sąd uznał, że stypendium nie może być przyznawane "wstecz".”

Dane finansowe

WPS: 50 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst