IV KK 557/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez prokuratora na niekorzyść oskarżonych B.B. i B.S., oskarżonych o przestępstwa skarbowe z art. 56 § 1 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 k.k.s. Sąd Rejonowy skazał obie oskarżone na karę roku pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelacje, uchylił wyroki i umorzył postępowanie, uznając, że wyrok Sądu I instancji obarczony był bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. (przedawnienie). Prokurator w kasacji zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania (art. 29 § 1 k.p.k. – wadliwy skład sądu odwoławczego) oraz prawa materialnego (art. 44 § 5 k.k.s. – błędna wykładnia dotycząca przedłużenia terminu przedawnienia). Sąd Najwyższy uznał pierwszy zarzut za zasadny, wskazując na naruszenie art. 29 § 1 k.p.k. poprzez orzekanie w jednoosobowym składzie sądu odwoławczego, podczas gdy postępowanie przygotowawcze zakończono śledztwem, a przepis art. 14fa ustawy COVID-19 nie ma zastosowania do przestępstw skarbowych. Niemniej jednak, Sąd Najwyższy stwierdził, że pogląd Sądu Okręgowego o przedawnieniu karalności jest trafny. Kluczową kwestią było wadliwe przedstawienie zarzutów oskarżonym w fazie zawieszonego postępowania przygotowawczego (postanowienie o zawieszeniu śledztwa z 12.03.2014 r., postanowienia o przedstawieniu zarzutów z 29.03.2018 r. bez wcześniejszego podjęcia zawieszonego postępowania). Sąd Najwyższy podkreślił, że przedstawienie zarzutów jest czynnością fazy in personam i nie mieści się w katalogu czynności dopuszczalnych w czasie zawieszenia postępowania (art. 22 § 3 k.p.k.). W związku z tym, czynność ta nie wywołała skutków procesowych ani materialnoprawnych, w tym przedłużenia terminu przedawnienia na podstawie art. 44 § 5 k.k.s. W konsekwencji, z uwagi na czas popełnienia czynów, doszło do przedawnienia przestępstw skarbowych. Sąd Najwyższy, stosując art. 537 § 2 k.p.k., uchylił wyrok Sądu Okręgowego oraz wyrok Sądu Rejonowego i umorzył postępowanie wobec oskarżonych na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. i art. 44 § 1 pkt 2 k.k.s.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących składu sądu odwoławczego w sprawach karnych skarbowych oraz skutków wadliwego przedstawienia zarzutów w zawieszonym postępowaniu przygotowawczym, w tym wpływu na przedawnienie.
Dotyczy specyficznych okoliczności związanych z zawieszeniem postępowania i przedstawieniem zarzutów w sprawach karnych skarbowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przedstawienie zarzutów oskarżonemu w fazie zawieszonego postępowania przygotowawczego wywołuje skutki procesowe i materialnoprawne, w tym przedłużenie terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedstawienie zarzutów w fazie zawieszonego postępowania przygotowawczego jest niedopuszczalne i nie wywołuje skutków procesowych ani materialnoprawnych, w szczególności nie przedłuża terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że czynność przedstawienia zarzutów jest czynnością fazy in personam i nie mieści się w katalogu czynności dopuszczalnych w czasie zawieszenia postępowania (art. 22 § 3 k.p.k.). W związku z tym, taka czynność nie wywołuje skutków prawnych, a w konsekwencji prowadzi do przedawnienia karalności czynu.
Czy sąd odwoławczy w sprawie o przestępstwo skarbowe, w której postępowanie przygotowawcze zakończono śledztwem, powinien orzekać w składzie trzech sędziów, czy też zastosowanie ma przepis art. 14fa ustawy COVID-19 przewidujący jednoosobowy skład?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd odwoławczy powinien orzekać w składzie trzech sędziów, ponieważ przepis art. 14fa ustawy COVID-19 nie ma zastosowania do przestępstw skarbowych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 14fa ustawy COVID-19, który przewiduje jednoosobowy skład sądu odwoławczego w sprawach o przestępstwa zagrożone karą do 5 lat pozbawienia wolności, nie odnosi się do przestępstw skarbowych. Rozróżnienie między przestępstwami a przestępstwami skarbowymi oraz brak wyraźnego wskazania w ustawie COVID-19 na stosowanie tego przepisu do spraw skarbowych, potwierdzają tę interpretację.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. B. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| B. S. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | prokurator |
| Sąd Okręgowy w Sosnowcu | instytucja | sąd niższej instancji |
| Sąd Rejonowy w Sosnowcu | instytucja | sąd niższej instancji |
| M.S. - Kancelaria Adwokacka w W. | inne | obrońca z urzędu |
| A. S. - Kancelaria Adwokacka w W. | inne | obrońca z urzędu |
Przepisy (19)
Główne
k.k.s. art. 56 § 1
Kodeks karny skarbowy
Przepis określający czyn zabroniony (podanie nieprawdy w zeznaniu podatkowym skutkujące zaniżeniem dochodu).
k.k.s. art. 37 § 1
Kodeks karny skarbowy
Przepis określający kwalifikację czynu (w warunkach z art. 37 § 1 pkt 1 k.k.s.).
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis określający przesłanki umorzenia postępowania (w tym przedawnienie).
k.p.k. art. 537 § 2
Kodeks postępowania karnego
Przepis umożliwiający uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w przypadku uwzględnienia kasacji.
k.k.s. art. 44 § 1
Kodeks karny skarbowy
Przepis określający termin przedawnienia karalności przestępstw skarbowych (10 lat dla czynu zagrożonego karą do 5 lat pozbawienia wolności).
k.k.s. art. 44 § 5
Kodeks karny skarbowy
Przepis określający przedłużenie terminu przedawnienia w przypadku wszczęcia postępowania przeciwko sprawcy.
k.p.k. art. 29 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis określający skład sądu odwoławczego (co do zasady trzech sędziów).
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis określający bezwzględne przyczyny odwoławcze (w tym nienależyty skład sądu).
k.p.k. art. 22 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis określający podstawy zawieszenia postępowania.
k.p.k. art. 22 § 3
Kodeks postępowania karnego
Przepis określający czynności dopuszczalne w czasie zawieszenia postępowania.
Pomocnicze
k.k.s. art. 113 § 1
Kodeks karny skarbowy
Przepis wskazujący na stosowanie przepisów k.p.k. do postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe.
ustawa COVID-19 art. 14fa § 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19
Przepis dotyczący jednoosobowego składu sądu odwoławczego w okresie stanu zagrożenia epidemicznego, który nie ma zastosowania do przestępstw skarbowych.
u.p.d.o.f. art. 9 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis dotyczący obowiązku podatkowego.
u.p.d.o.f. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis dotyczący źródeł przychodów.
u.p.d.o.f. art. 14
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis dotyczący kosztów uzyskania przychodów.
u.p.d.o.f. art. 26
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis dotyczący kosztów uzyskania przychodów.
u.p.d.o.f. art. 27
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis dotyczący sposobu obliczania zaliczek na podatek.
u.p.d.o.f. art. 45 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis dotyczący obowiązku składania zeznań podatkowych.
u.p.d.o.f. art. 45 § 6
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis dotyczący terminu składania zeznań podatkowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nienależyty skład sądu odwoławczego (jednoosobowy zamiast trzyosobowego). • Przedawnienie karalności czynów z powodu wadliwego przedstawienia zarzutów w fazie zawieszonego postępowania przygotowawczego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja prokuratora kwestionująca przedawnienie karalności i prawidłowość umorzenia postępowania przez Sąd Okręgowy.
Godne uwagi sformułowania
przedstawienie zarzutów w czasie trwania zawieszenia postępowania karnego skarbowego jest niedopuszczalne • nie wywołuje skutków procesowych oraz materialnoprawnych, w szczególności w postaci przedłużenia terminu przedawnienia • rozpoznanie sprawy przez sąd, który był nienależycie obsadzony stanowi bezwzględną [...] przyczynę uchylenia wyroku
Skład orzekający
Waldemar Płóciennik
przewodniczący-sprawozdawca
Jacek Błaszczyk
członek
Jerzy Grubba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących składu sądu odwoławczego w sprawach karnych skarbowych oraz skutków wadliwego przedstawienia zarzutów w zawieszonym postępowaniu przygotowawczym, w tym wpływu na przedawnienie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności związanych z zawieszeniem postępowania i przedstawieniem zarzutów w sprawach karnych skarbowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych, takich jak skład sądu i przedawnienie, które mają istotne znaczenie praktyczne dla prawników procesowych. Wyjaśnia, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do umorzenia postępowania.
“Błąd proceduralny w zawieszonym postępowaniu doprowadził do umorzenia sprawy karnej skarbowej z powodu przedawnienia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.