IV KK 553/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w J., który skazał W. T. za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 4 k.k.), uwzględniając wcześniejsze prawomocne skazania za podobne przestępstwa i orzeczone zakazy prowadzenia pojazdów. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując, że wcześniejsze skazania uległy zatarciu z mocy prawa przed datą popełnienia nowego czynu, a zakazy prowadzenia pojazdów nie obowiązywały. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną. Analiza wykazała, że skazania z lat 2008 i 2009, dotyczące prowadzenia pojazdów w stanie nietrzeźwości, uległy zatarciu z mocy prawa odpowiednio w 2014 i 2016 roku, zgodnie z przepisami Kodeksu karnego i przepisami intertemporalnymi. Ponadto, zakazy prowadzenia pojazdów orzeczone tymi wyrokami (5 lat i 7 lat) również wygasły przed datą popełnienia czynu w 2018 roku. Sąd Rejonowy błędnie przyjął, że zakazy te sumują się i nadal obowiązują. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy stwierdził, że przypisanie W. T. przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. stanowiło obrazę tego przepisu, a uchybienie to miało istotny wpływ na treść wyroku. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w J., obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zatarcia skazań (art. 107, 76 k.k.) w kontekście przestępstw drogowych, zasady stosowania przepisów intertemporalnych oraz zasady wykonywania środków karnych (art. 43 § 2 k.k.).
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z zatraciem skazań i wygaśnięciem zakazów prowadzenia pojazdów w momencie popełnienia nowego czynu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skazanie za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, popełnione po upływie okresu wymaganego do zatarcia wcześniejszych skazań za podobne przestępstwa, może być podstawą do zastosowania kwalifikowanej postaci przestępstwa z art. 178a § 4 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wcześniejsze skazania uległy zatarciu z mocy prawa przed datą popełnienia nowego czynu, nie można stosować kwalifikowanej postaci przestępstwa z art. 178a § 4 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że kluczową przesłanką dla zastosowania art. 178a § 4 k.k. jest fakt, że wcześniejsze skazanie nie uległo zatarciu w dacie wyrokowania. W analizowanej sprawie, skazania z lat 2008 i 2009 uległy zatarciu z mocy prawa przed datą popełnienia czynu w 2018 roku, co wyklucza zastosowanie surowszej kwalifikacji prawnej.
Czy zakazy prowadzenia pojazdów orzeczone odrębnymi wyrokami podlegają kumulacji poprzez zsumowanie okresów ich stosowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, środki karne tego samego rodzaju, niepodlegające łączeniu według szczególnych reguł, nie są wykonywane kumulatywnie poprzez sumowanie okresów ich stosowania, lecz według reguł określonych w art. 43 § 2 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd Rejonowy błędnie przyjął, iż zakazy prowadzenia pojazdów orzeczone w dwóch odrębnych sprawach sumują się, tworząc jeden, dłuższy okres zakazu. Zastosowanie art. 43 § 2 k.k. oznacza, że zakazy te nie są wykonywane kumulatywnie, a ich okresy nie są sumowane.
Jakie przepisy intertemporalne należy stosować do zatarcia skazań, gdy nastąpiły zmiany w Kodeksie karnym dotyczące okresów zatarcia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku skazań prawomocnymi wyrokami wydanymi przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej (np. z 20 lutego 2015 r.), stosuje się przepisy ustawy nowej, chyba że okres zatarcia skazania upłynął przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej. Przepis art. 21 ustawy nowelizującej stanowi lex specialis w stosunku do art. 4 § 1 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy szczegółowo omówił zmiany w przepisach dotyczących zatarcia skazań (art. 107 § 4 k.k., art. 76 k.k.) i zastosował przepisy intertemporalne, wskazując, że zatarcie skazania z wyroku z 2008 roku nastąpiło w 2014 roku, a z wyroku z 2009 roku w 2016 roku, zgodnie z przepisami obowiązującymi w odpowiednich momentach.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. T. | osoba_fizyczna | skazany |
| Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (14)
Główne
k.k. art. 178a § 4
Kodeks karny
Przepis ten stanowi podstawę surowszej kwalifikacji prawnej czynu prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości, jeśli sprawca był wcześniej prawomocnie skazany za podobne przestępstwo, a skazanie to nie uległo zatarciu.
k.k. art. 107 § 4
Kodeks karny
Dotyczy zatarcia skazania kary grzywny, określając okresy, po których następuje zatarcie z mocy prawa.
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks karny i niektórych innych ustaw art. 21
Określa zasady stosowania przepisów o zatarciu skazań po zmianach w Kodeksie karnym, stanowiąc lex specialis.
k.k. art. 76
Kodeks karny
Reguluje zasady zatarcia skazania, w tym skazania z warunkowym zawieszeniem wykonania kary.
k.k. art. 108
Kodeks karny
Dotyczy jednoczesnego zatarcia skazań za kilka niepozostających w zbiegu przestępstw lub popełnionych po rozpoczęciu okresu wymaganego do zatarcia.
k.k. art. 43 § 2
Kodeks karny
Określa zasady wykonywania środków karnych tego samego rodzaju, orzeczonych w różnych wyrokach, wskazując, że nie podlegają one kumulacji poprzez sumowanie okresów.
k.k. art. 178a § 1
Kodeks karny
Podstawowa postać przestępstwa prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości.
Pomocnicze
k.k. art. 37a
Kodeks karny
k.k. art. 33 § 1 i 3
Kodeks karny
k.p.k. art. 535 § 5
Kodeks postępowania karnego
Reguluje tryb rozpoznawania kasacji na posiedzeniu.
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks karny i niektórych innych ustaw art. 20
Reguluje przepisy intertemporalne dotyczące zatarcia skazań.
k.k. art. 244
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 638
Kodeks postępowania karnego
Reguluje kwestie kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zatarcie skazań z lat 2008 i 2009 z mocy prawa przed datą popełnienia czynu w 2018 roku. • Wygasnięcie zakazów prowadzenia pojazdów orzeczonych w sprawach XII K (...) i XII K (...) przed datą popełnienia czynu. • Błędne przyjęcie przez Sąd Rejonowy kumulacji zakazów prowadzenia pojazdów.
Godne uwagi sformułowania
przesłanką surowszej kwalifikacji prawnej czynu z art. 178a § 4 k.k. jest stwierdzenie, że prawomocne skazanie sprawcy za opisane przestępstwo nie uległo zatarciu w dacie wyrokowania • Sąd Rejonowy nie dokonał prawidłowej analizy tych skutków, bowiem nie dostrzegł, że skazania wyżej wymienionymi wyrokami uległy zatarciu już przed datą popełnienia czynu objętego zaskarżonym wyrokiem. • środki karne tego samego rodzaju, nie podlegające łączeniu według reguł z art. 90 § 2 k.k., nie są wykonywane kumulatywnie poprzez zsumowanie okresów ich stosowania, lecz według reguł określonych w art. 43 § 2 k.k.
Skład orzekający
Michał Laskowski
przewodniczący
Jerzy Grubba
członek
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zatarcia skazań (art. 107, 76 k.k.) w kontekście przestępstw drogowych, zasady stosowania przepisów intertemporalnych oraz zasady wykonywania środków karnych (art. 43 § 2 k.k.)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z zatraciem skazań i wygaśnięciem zakazów prowadzenia pojazdów w momencie popełnienia nowego czynu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest dokładne badanie dat zatarcia skazań i okresów obowiązywania zakazów, aby uniknąć błędnego stosowania surowszych przepisów karnych. Jest to ważna lekcja dla praktyków prawa karnego.
“Czy można skazać za jazdę po pijanemu, jeśli stare wyroki już się zatarły? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.