IV KK 534/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego R.L. od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Bytomiu skazujący R.L. na karę 4 miesięcy ograniczenia wolności za występek z art. 234 k.k. Obrońca zarzucił m.in. rażące naruszenie prawa procesowego, w tym art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez brak wyłączenia asesora sądowego z postępowania, co miało stanowić bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd Najwyższy, podzielając stanowisko prokuratora, uznał kasację za niedopuszczalną z mocy prawa. Kluczowe znaczenie miało to, że skazanie nastąpiło na karę ograniczenia wolności, a nie bezwzględnego pozbawienia wolności, co stanowi podstawowe ograniczenie dopuszczalności kasacji na korzyść strony (art. 523 § 2 k.p.k.). Sąd Najwyższy szczegółowo rozważył kwestię, czy zarzuty dotyczące rzekomej nienależytej obsady sądu (udział asesora) mogą być traktowane jako bezwzględna przyczyna odwoławcza. Po analizie orzecznictwa i stanowiska Trybunału Konstytucyjnego, Sąd Najwyższy przyjął, że takie uchybienie nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a jedynie inne rażące naruszenie prawa, które w kontekście ograniczeń art. 523 § 2 k.p.k. skutkuje niedopuszczalnością kasacji. W konsekwencji kasacja została pozostawiona bez rozpoznania. Sąd Najwyższy zasądził również koszty nieopłaconej pomocy prawnej dla obrońcy z urzędu, uznając, że mimo niedopuszczalności kasacji, obrońca wykonał swoje obowiązki starannie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja dopuszczalności kasacji w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście kary ograniczenia wolności oraz kwalifikacji zarzutów jako bezwzględnych przyczyn odwoławczych (nienależyta obsada sądu).
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów k.p.k. w kontekście orzecznictwa dotyczącego statusu sędziów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zarzut dotyczący udziału asesora sądowego w składzie orzekającym sądu pierwszej instancji, powiązanego z naruszeniem standardu niezawisłości i bezstronności, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki zarzut nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej, a jedynie inne rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że kwestia niezawisłości i bezstronności sądu, w tym w kontekście sposobu powołania sędziego/asesora, powinna być rozpatrywana w ramach względnych przyczyn odwoławczych, a nie bezwzględnych. Interpretacja art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. powinna być ścisła, a próba włączenia do niej kwestii proceduralnych związanych z nominacjami sędziowskimi prowadziłaby do relatywizacji bezwzględnych przyczyn odwoławczych i nieprzewidywalnych konsekwencji.
Czy kasacja na korzyść strony wniesiona od wyroku skazującego na karę ograniczenia wolności jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jest niedopuszczalna z mocy prawa, chyba że zachodzi jedna z przyczyn wymienionych w art. 439 k.p.k. lub wniesiona przez podmiot szczególny.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 523 § 2 k.p.k., kasacja na korzyść strony jest dopuszczalna jedynie w razie skazania na karę bezwzględnego pozbawienia wolności. Kara ograniczenia wolności nie spełnia tego warunku, a podniesione w tej sprawie zarzuty nie stanowiły bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R.L. | osoba_fizyczna | skazany |
| obrońca skazanego R.L. - adw. M.S. | osoba_fizyczna | obrońca z urzędu |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | strona kosztów |
Przepisy (16)
Główne
k.p.k. art. 531 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 530 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 429 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 523 § 2
Kodeks postępowania karnego
Kasacja na korzyść strony jest dopuszczalna jedynie w razie skazania na karę bezwzględnego pozbawienia wolności. Kara ograniczenia wolności nie spełnia tego warunku.
k.p.k. art. 523 § 4
Kodeks postępowania karnego
Ograniczenie z art. 523 § 2 k.p.k. nie dotyczy kasacji wniesionej z powodu uchybień określonych w art. 439 k.p.k. lub przez tzw. podmiot szczególny.
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymienia bezwzględne przyczyny odwoławcze, które obligują sąd do orzekania poza granicami zaskarżenia i podniesionych zarzutów.
k.p.k. art. 41 § 1
Kodeks postępowania karnego
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.u.s. art. 47a § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
k.p.k. art. 433 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 234
Kodeks karny
k.p.k. art. 624 § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja wniesiona od wyroku skazującego na karę ograniczenia wolności jest niedopuszczalna z mocy prawa, gdyż nie spełnia warunku skazania na karę bezwzględnego pozbawienia wolności. • Zarzuty dotyczące rzekomej nienależytej obsady sądu (udział asesora) nie stanowią bezwzględnej przyczyny odwoławczej w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Odrzucone argumenty
Zarzuty obrońcy dotyczące naruszenia prawa procesowego, w tym art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, stanowią bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
kasacja jest niedopuszczalna z mocy prawa • dyspozycją tego przepisu nie są objęte przypadki prawomocnego skazania, jeżeli takiemu skazaniu nie towarzyszy jednocześnie prawomocne orzeczenie o wymierzeniu kary bezwzględnej pozbawienia wolności • nie budzi więc wątpliwości, że zgodnie z zasadą exceptiones non sunt extendendae przepis ten nie może być interpretowany rozszerzająco • takie rozumienie bezwzględnych przyczyn odwoławczych, które sąd ma obowiązek badać z urzędu niezależnie od podniesionych zarzutów, może prowadzić do naruszenia konstytucyjnej gwarancji równości wobec prawa • sporządzenie i wniesienie niedopuszczalnego nadzwyczajnego środka zaskarżenia, co do zasady, nie daje podstawy do przyznania podmiotowi fachowemu wynagrodzenia
Skład orzekający
Paweł Kołodziejski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności kasacji w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście kary ograniczenia wolności oraz kwalifikacji zarzutów jako bezwzględnych przyczyn odwoławczych (nienależyta obsada sądu)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów k.p.k. w kontekście orzecznictwa dotyczącego statusu sędziów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie karnym - dopuszczalności kasacji i interpretacji bezwzględnych przyczyn odwoławczych, co jest kluczowe dla praktyków. Pokazuje też złożoność problemów związanych z nominacjami sędziowskimi.
“Kasacja odrzucona: Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy można skarżyć wyrok na ostatnią deskę ratunku.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.