IV KK 466/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanej A.B. od wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Częstochowie. Kasacja skupiała się na części orzeczenia dotyczącej środków karnych, a konkretnie na dożywotnim zakazie zbliżania się i kontaktowania z pokrzywdzonym P.W. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu, uznał kasację za oczywiście zasadną. Stwierdzono rażące naruszenie prawa materialnego, polegające na niewłaściwym zastosowaniu art. 41a § 3 k.k. Przepis ten dopuszcza orzeczenie dożywotnich zakazów jedynie w ściśle określonych sytuacjach, np. przy ponownym skazaniu za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego, czego skazana A.B. nie spełniała. Ponadto, przypisane jej czyny (nękanie i uszkodzenie mienia) nie należą do katalogu przestępstw, za które można orzec środki karne dożywotnio. Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd odwoławczy miał obowiązek z urzędu rozważyć, czy utrzymanie w mocy wadliwego orzeczenia nie będzie rażąco niesprawiedliwe, zgodnie z art. 440 k.p.k. Zignorowanie tego obowiązku przez Sąd Okręgowy stanowiło podstawę do uchylenia wyroku w zaskarżonej części i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących środków karnych (art. 41a k.k.) oraz obowiązków sądu odwoławczego w zakresie kontroli orzeczeń z urzędu (art. 440 k.p.k.).
Dotyczy specyficznych okoliczności związanych z orzekaniem dożywotnich środków karnych w sprawach karnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd może orzec dożywotni zakaz zbliżania się i kontaktowania na podstawie art. 41a § 3 k.k., jeśli sprawca nie został skazany za przestępstwa z katalogu określonego w tym przepisie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może orzec dożywotniego zakazu zbliżania się i kontaktowania, jeśli sprawca nie spełnia warunków określonych w art. 41a § 3 k.k., w szczególności nie został skazany za przestępstwa z katalogu tam wymienionego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 41a § 3 k.k. stanowi wyjątek od reguły określonej w art. 43 § 1 k.k. i pozwala na dożywotnie orzeczenie zakazów tylko w ściśle określonych przypadkach, które nie zostały spełnione przez skazaną A.B. Przypisane jej czyny nie należą do katalogu przestępstw, za które można orzec środki karne dożywotnio.
Czy sąd odwoławczy ma obowiązek z urzędu badać rażącą niesprawiedliwość orzeczenia, nawet jeśli zarzuty apelacji nie obejmują tej kwestii?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy jest zobowiązany badać z urzędu, czy utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia nie będzie rażąco naruszać poczucia sprawiedliwości, zgodnie z art. 440 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 440 k.p.k. nakłada na sąd odwoławczy obowiązek kontroli zaskarżonego orzeczenia nie tylko w granicach środka odwoławczego, ale także szerzej, niezależnie od tych granic, w celu stwierdzenia, czy utrzymanie w mocy orzeczenia nie będzie rażąco naruszać poczucia sprawiedliwości. Zignorowanie tego obowiązku przez sąd II instancji stanowi podstawę do uchylenia wyroku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.B. | osoba_fizyczna | skazana |
| P.W. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony/oskarżyciel posiłkowy |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
Przepisy (27)
Główne
k.k. art. 190a § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 244
Kodeks karny
k.k. art. 190 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 288 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 12 § § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 31 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 85 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 86 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 62
Kodeks karny
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 39 § pkt 2b
Kodeks karny
k.k. art. 41a § § 1, § 3 i § 4
Kodeks karny
k.k. art. 93a § § 1 pkt 4
Kodeks karny
k.k. art. 93b § § 1, § 3 i § 5
Kodeks karny
k.k. art. 93c § pkt 2
Kodeks karny
k.k. art. 93g § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 63 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 435
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 455
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 43 § § 1
Kodeks karny
Określa, że zakazy wymienione w art. 39 pkt 2b k.k. orzeka się w latach od roku do 15 lat, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe zastosowanie art. 41a § 3 k.k. przez sąd I instancji, polegające na orzeczeniu dożywotnich środków karnych, podczas gdy skazana nie spełniała warunków określonych w tym przepisie. • Obowiązek sądu odwoławczego zbadania z urzędu rażącej niesprawiedliwości orzeczenia, nawet jeśli nie było to przedmiotem zarzutów apelacji.
Godne uwagi sformułowania
rażące i mające istotny wpływ na jego treść obrazą przepisów prawa • rażące naruszenie prawa materialnego • utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia nie będzie rażąco naruszać poczucia sprawiedliwości • czyni to orzeczenie niesprawiedliwym w stopniu rażącym
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
przewodniczący
Antoni Bojańczyk
członek
Igor Zgoliński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących środków karnych (art. 41a k.k.) oraz obowiązków sądu odwoławczego w zakresie kontroli orzeczeń z urzędu (art. 440 k.p.k.)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności związanych z orzekaniem dożywotnich środków karnych w sprawach karnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest prawidłowe stosowanie przepisów prawa materialnego, nawet w kwestii środków karnych, oraz jak ważne są obowiązki sądu odwoławczego w zapewnieniu sprawiedliwości. Jest to przykład, gdzie Sąd Najwyższy koryguje błąd sądu niższej instancji.
“Dożywotni zakaz zbliżania się? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy jest to możliwe.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.