Orzeczenie · 2019-01-24

IV KK 459/17

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2019-01-24
SNKarneprzestępstwa przeciwko zdrowiu i życiuWysokanajwyższy
ustawa o przeciwdziałaniu narkomaniiposiadanie narkotykówuzależnienieśrodki karnepostępowanie karnekasacjaSąd Najwyższygranice zaskarżeniaśrodki zabezpieczające

Sprawa dotyczy kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego M.N. od wyroku Sądu Okręgowego w K., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. skazujący M.N. za posiadanie znacznej ilości środków odurzających (konopi innych niż włókniste). Apelacja prokuratora skierowana przeciwko wyrokowi sądu pierwszej instancji dotyczyła rozstrzygnięcia o karze i podnosiła zarzut obrazy przepisów postępowania (art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k.) przez dowolną ocenę dowodu z kwestionariusza wywiadu specjalisty terapii uzależnień, co skutkowało niezasadnym przyjęciem, że oskarżony nie jest osobą uzależnioną. W konsekwencji sąd pierwszej instancji zaniechał orzeczenia o obowiązku poddania się leczeniu uzależnienia na podstawie art. 71 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Sąd Okręgowy w K. utrzymał wyrok w mocy, uznając, że zarzut dotyczący uzależnienia wykracza poza granice zaskarżenia. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając rażącą obrazę art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 447 § 2 k.p.k. przez nierozpoznanie przez sąd odwoławczy istoty zarzutu apelacji prokuratora. Sąd Najwyższy podkreślił, że kwestia uzależnienia od środków odurzających jest istotna dla zastosowania środka z art. 71 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i mieści się w granicach zaskarżenia, nawet jeśli apelacja dotyczyła formalnie jedynie kary. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K., który ma dokonać wnikliwej weryfikacji oceny dowodów w zakresie uzależnienia oskarżonego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja granic zaskarżenia i zakresu rozpoznania apelacji przez sąd odwoławczy, zwłaszcza w kontekście środków postpenalnych i kwestii uzależnienia od narkotyków.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zastosowania przepisów ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zarzut dotyczący błędnych ustaleń faktycznych w przedmiocie uzależnienia oskarżonego od środków odurzających, podniesiony w apelacji prokuratora, mieści się w granicach zaskarżenia wyroku sądu pierwszej instancji, który został zaskarżony jedynie w części dotyczącej orzeczenia o karze?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zarzut ten mieści się w granicach zaskarżenia, ponieważ kwestia uzależnienia jest istotna dla zastosowania środka zabezpieczającego (art. 71 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii) i stanowi "inną konsekwencję prawną czynu", a sąd odwoławczy nie może uchylić się od merytorycznego rozpoznania istoty zarzutu, nawet jeśli formalnie apelacja dotyczyła jedynie kary.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sąd okręgowy błędnie zinterpretował granice zaskarżenia i zarzutów apelacji. Choć apelacja dotyczyła formalnie kary, zarzut obrazy przepisów postępowania prowadzący do błędnych ustaleń faktycznych w kwestii uzależnienia od narkotyków był istotny dla zastosowania środków postpenalnych (art. 71 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii) i jako taki powinien zostać merytorycznie rozpoznany.

Jaki jest charakter środka orzekanego na podstawie art. 71 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (obowiązek poddania się leczeniu lub rehabilitacji)?

Odpowiedź sądu

Środek ten, choć nie jest karą w ścisłym tego słowa znaczeniu, stanowi środek reakcji prawnokarnej związany z konsekwencjami prawnymi czynu sprawcy i stwierdzonym uzależnieniem, służący jego leczeniu lub rehabilitacji. Może być interpretowany jako środek zabezpieczający.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy analizuje charakter środka z art. 71 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, wskazując na jego związek z konsekwencjami prawnymi czynu i uzależnieniem sprawcy, a także odwołując się do orzecznictwa i literatury przedmiotu, które często określają go jako środek zabezpieczający.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
M. N.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (18)

Główne

u.p.n. art. 62 § 2

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

Przepis określający przestępstwo posiadania znacznej ilości środków odurzających.

k.k. art. 71 § 1

Kodeks karny

Podstawa orzeczenia obowiązku poddania się leczeniu lub rehabilitacji w podmiocie leczniczym oraz oddania pod dozór.

u.p.n. art. 71 § 1

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

Przepis dotyczący obowiązku poddania się leczeniu lub rehabilitacji przez osobę uzależnioną skazaną za przestępstwo związane z używaniem środków odurzających, z warunkowo zawieszoną karą pozbawienia wolności.

k.p.k. art. 433 § 1

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek rozpoznania sprawy w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów.

k.p.k. art. 447 § 2

Kodeks postępowania karnego

Zakres zaskarżenia wyroku w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze i środkach karnych.

Pomocnicze

k.k. art. 73 § 1

Kodeks karny

Podstawa orzeczenia dozoru kuratora sądowego.

k.k. art. 116

Kodeks karny

Zastosowany w zw. z art. 73 § 1 k.k. w kontekście dozoru kuratora.

k.k. art. 72 § 1

Kodeks karny

Podstawa zobowiązania do powstrzymania się od używania środków odurzających.

u.dz.l. art. 4 § 1

Ustawa o działalności leczniczej

Definicja podmiotu leczniczego.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek uwzględnienia wszystkich dowodów przy ustalaniu stanu faktycznego.

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sądu odwoławczego do rozpoznania zarzutów apelacji.

k.k. art. 31 § 1

Kodeks karny

Okoliczności wyłączające lub ograniczające poczytalność.

k.k. art. 31 § 2

Kodeks karny

Okoliczności wyłączające lub ograniczające poczytalność.

k.k. art. 343

Kodeks karny

Porozumienie oskarżonego z prokuratorem.

k.k. art. 343a

Kodeks karny

Porozumienie oskarżonego z prokuratorem.

k.k. art. 387

Kodeks karny

Dobrowolne poddanie się karze.

k.k. art. 69 § 1

Kodeks karny

Warunkowe zawieszenie wykonania kary.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd okręgowy rażąco naruszył przepisy postępowania (art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 447 § 2 k.p.k.), odstępując od merytorycznego rozpoznania apelacji prokuratora w kwestii uzależnienia oskarżonego od środków odurzających, co miało wpływ na zastosowanie środków postpenalnych. • Kwestia uzależnienia od środków odurzających, mimo formalnego zaskarżenia jedynie kary, mieści się w granicach zaskarżenia jako "inna konsekwencja prawna czynu" i powinna być rozpoznana przez sąd odwoławczy.

Odrzucone argumenty

Zarzut dotyczący uzależnienia od środków odurzających wykracza poza granice zaskarżenia wyznaczone wnioskiem o pisemne uzasadnienie wyroku oraz zakresem apelacji ograniczonym co do kary (stanowisko sądu okręgowego).

Godne uwagi sformułowania

"Sąd Okręgowy w K. dopuścił się rażącej obrazy art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 447 § 2 k.p.k., skutkującej bezzasadnym nierozpoznaniem zarzutu podniesionego w apelacji prokuratora." • "Mylne bowiem oznaczenie zakresu zaskarżenia (w omawianym przypadku, formalnie – „w części dotyczącej orzeczenia o karze”) nie oznacza jeszcze, że Sąd odwoławczy nie powinien rozpoznawać istoty zarzutu, który daje się łatwo zidentyfikować i który jednoznacznie wskazuje na konkretne uchybienie." • "Nie stwierdzenie „objawów uzależnienia” nie jest przy tym równoznaczne z „brakiem uzależnienia". Przepis art. 71 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomani odnosi się do „osoby uzależnionej", a nie osoby, która „wykazuje objawy uzależnienia"."

Skład orzekający

Dariusz Świecki

przewodniczący

Kazimierz Klugiewicz

sprawozdawca

Andrzej Stępka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja granic zaskarżenia i zakresu rozpoznania apelacji przez sąd odwoławczy, zwłaszcza w kontekście środków postpenalnych i kwestii uzależnienia od narkotyków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zastosowania przepisów ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z zakresem rozpoznania apelacji przez sąd odwoławczy, co ma praktyczne znaczenie dla prawników. Dodatkowo, porusza temat uzależnienia od narkotyków i środków postpenalnych.

Sąd Najwyższy: Sąd odwoławczy nie może ignorować zarzutów, nawet jeśli apelacja dotyczy tylko kary!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst