Orzeczenie · 2026-04-22

IV KK 35/26Uchylenie wyroku brak środka karnego fundusz

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-04-22
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiŚrednianajwyższy
art. 178b k.k.kasacjaśrodek karnyświadczenie pieniężneFundusz Pomocy PokrzywdzonymSąd Najwyższyobligatoryjnośćprawo karne materialne

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego K. K. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Siemianowicach Śląskich. Sąd Rejonowy uznał oskarżonego za winnego popełnienia występku z art. 178b k.k. (niezatrzymanie pojazdu na polecenie funkcjonariusza policji) i skazał go na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności oraz orzekł zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 2 lat. Kasacja dotyczyła braku orzeczenia o obligatoryjnym środku karnym w postaci świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, o którym mowa w art. 43a § 2 k.k. Sąd Najwyższy stwierdził, że zgodnie z nowelizacją Kodeksu karnego, która weszła w życie 1 stycznia 2023 r., w przypadku skazania za przestępstwo z art. 178b k.k. sąd jest zobligowany do orzeczenia tego świadczenia w wysokości co najmniej 5000 zł. Zaniechanie orzeczenia tego środka karnego stanowiło rażącą obrazę prawa materialnego, mającą istotny wpływ na treść wyroku. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej braku orzeczenia o środku karnym i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w celu wydania orzeczenia o tym świadczeniu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja i stosowanie art. 43a § 2 k.k. w kontekście przestępstw drogowych, w szczególności obligatoryjność orzekania świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnego przepisu i rodzaju przestępstwa, ale stanowi ważny przykład stosowania przepisów o środkach karnych.

Zagadnienia prawne (1)

Czy zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, o którym mowa w art. 43a § 2 k.k., stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, mimo skazania za przestępstwo z art. 178b k.k., stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 43a § 2 k.k. (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2023 r.), w razie skazania za przestępstwa wymienione w tym przepisie, w tym za art. 178b k.k., sąd jest zobligowany do orzeczenia świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 5000 zł. Orzeczenie tego świadczenia jest obligatoryjne i nie przewiduje się od niego wyjątków. Zaniechanie jego orzeczenia jest rażącą obrazą prawa materialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylenie wyroku w części i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny (w zakresie zarzutu)

Strony

NazwaTypRola
K. K.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji

Przepisy (5)

Główne

k.k. art. 178b

Kodeks karny

Przestępstwo niezatrzymania pojazdu na polecenie funkcjonariusza.

k.k. art. 43a § § 2

Kodeks karny

Obligatoryjne orzeczenie świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 5000 zł w przypadku skazania za określone przestępstwa, w tym z art. 178b k.k.

Pomocnicze

k.k. art. 37a § § 1

Kodeks karny

Podstawa skazania na karę ograniczenia wolności.

k.k. art. 42 § § 1a pkt 2

Kodeks karny

Podstawa orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Podstawa rozpoznania kasacji na posiedzeniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego środka karnego z art. 43a § 2 k.k. stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku.

Godne uwagi sformułowania

orzeczenie tego świadczenia jest obligatoryjne • Kodeks karny nie przewiduje od tego obowiązku żadnego wyjątku • rażąca obrazę art. 43a § 2 k.k., która – co oczywiste – miała istotny wpływ na treść wyroku

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Jacek Błaszczyk

członek

Tomasz Artymiuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 43a § 2 k.k. w kontekście przestępstw drogowych, w szczególności obligatoryjność orzekania świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu i rodzaju przestępstwa, ale stanowi ważny przykład stosowania przepisów o środkach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego środka karnego, którego obligatoryjność jest kluczowa dla bezpieczeństwa ruchu drogowego i wsparcia ofiar. Pokazuje, jak istotne jest dokładne stosowanie przepisów prawa.

“Sąd Najwyższy przypomina: za ucieczkę przed policją grozi nie tylko zakaz jazdy, ale i obowiązkowa wpłata na fundusz pokrzywdzonych!”

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst