Orzeczenie · 2026-01-14

IV KK 334/25Uchylenie wyroku sądu okręgowego w sprawie karnej

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-01-14
SNKarneprzestępstwa przeciwko funkcjonariuszom publicznymWysokanajwyższy
czynna napaśćfunkcjonariusz policjisąd najwyższykasacjakontrola odwoławczakwalifikacja prawnaart. 223 k.k.samochód jako niebezpieczny przedmiot

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację obrońcy skazanego W.I. od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 6 listopada 2024 r., który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w Gliwicach. Sąd pierwszej instancji uznał oskarżonego za winnego popełnienia czterech czynów, w tym czynnej napaści na funkcjonariusza Policji przy użyciu pojazdu mechanicznego (art. 223 § 1 k.k.). Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, istotnie zmienił kwalifikację prawną niektórych czynów, ale w zakresie czynu z art. 223 § 1 k.k. utrzymał wyrok Sądu Rejonowego. Obrońca w kasacji zarzucił m.in. nienależyte obsadzenie sądu, rażące naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczącego zatarcia skazania oraz rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. poprzez niedokonanie wszechstronnej kontroli instancyjnej w zakresie czynnej napaści. Sąd Najwyższy uznał za zasadny wyłącznie zarzut dotyczący naruszenia standardu kontroli odwoławczej w zakresie czynu z pkt 3 wyroku. Sąd Okręgowy nie odniósł się w sposób należyty do argumentacji obrońcy dotyczącej błędnej kwalifikacji prawnej czynu z art. 223 § 1 k.k., stosując wykładnię sprzeczną z utrwaloną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego, która zawęża pojęcie "innego podobnie niebezpiecznego przedmiotu" do broni palnej i noża. Sąd Najwyższy podkreślił, że najeżdżanie samochodem na funkcjonariusza, choć niebezpieczne, nie wypełnia znamion tego przepisu, jeśli nie użyto go w sposób stanowiący poważne zagrożenie dla życia lub zdrowia, porównywalne z użyciem broni palnej lub noża. Wobec tego Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części utrzymującej w mocy wyrok Sądu I instancji w zakresie czynu z pkt 3 i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Pozostałe zarzuty kasacji, w tym dotyczące wadliwości nominacji sędziego (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.) oraz zatarcia skazania (art. 106, 107 k.k.), zostały uznane za bezzasadne. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że brak jest podstaw do a priori uznania sądu za nienależycie obsadzony z powodu sposobu nominacji sędziego, a kwestia zatarcia skazań jest regulowana przez art. 108 k.k., który uniemożliwia zatarcie jednostkowego skazania w sytuacji popełnienia kolejnych przestępstw.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia "innego podobnie niebezpiecznego przedmiotu" w kontekście art. 223 § 1 k.k. oraz standardy kontroli odwoławczej sądu drugiej instancji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji użycia pojazdu w kontekście czynnej napaści na funkcjonariusza. Wykładnia art. 108 k.k. w kontekście zatarcia skazań.

Zagadnienia prawne (4)

Czy użycie samochodu w sposób stanowiący poważne zagrożenie dla życia lub zdrowia funkcjonariusza publicznego wypełnia znamiona przestępstwa z art. 223 § 1 k.k. (czynna napaść przy użyciu "innego podobnie niebezpiecznego przedmiotu")?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie jest to przedmiot, który ze względu na swoje właściwości (kształt, masę, powierzchnię tnącą) zwyczajowo użyty zagraża bezpośrednim niebezpieczeństwem spowodowania śmierci lub ciężkiego uszkodzenia ciała, a punktem odniesienia są broń palna i nóż. Niebezpieczeństwo wynikające ze sposobu użycia pojazdu, a nie z jego właściwości, nie jest wystarczające do kwalifikacji z art. 223 § 1 k.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zmiana sformułowania "inne niebezpieczne narzędzie" na "inny podobnie niebezpieczny przedmiot" w obecnym kodeksie karnym miała na celu zawężenie kręgu takich przedmiotów. Samochód jako środek transportu nie posiada cech broni palnej ani noża. Jego niebezpieczeństwo wynika ze sposobu użycia, a nie z właściwości przedmiotu. Brak analogicznego zapisu w art. 223 k.k. do art. 280 § 2 k.k. (działanie w inny sposób bezpośrednio zagrażający życiu) świadczy o świadomym zabiegu legislacyjnym. Najeżdżanie samochodem na funkcjonariusza, choć niebezpieczne, nie może być kwalifikowane jako użycie przedmiotu podobnie niebezpiecznego jak broń palna lub nóż.

Czy sąd odwoławczy, rozpoznając apelację, należycie odniósł się do zarzutów dotyczących błędnej kwalifikacji prawnej czynu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli poprzestał na lakonicznym stwierdzeniu i nie odniósł się merytorycznie do argumentacji skarżącego, która była zgodna z utrwaloną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Okręgowy naruszył standard kontroli odwoławczej (art. 433 § 2 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k.), ponieważ nie odniósł się w sposób wszechstronny i rzetelny do argumentacji obrońcy dotyczącej błędnej kwalifikacji prawnej czynu z art. 223 § 1 k.k. Sąd Okręgowy nie przedstawił merytorycznych argumentów uzasadniających odrzucenie ugruntowanego stanowiska Sądu Najwyższego w tej kwestii.

Czy skazanie z 1993 roku uległo zatarciu, jeśli sprawca popełniał kolejne przestępstwa przed upływem terminu wymaganego do zatarcia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zgodnie z art. 108 k.k., w sytuacji popełnienia kolejnego przestępstwa przed upływem terminu wymaganego do zatarcia poprzedniego skazania, dopuszczalne jest tylko jednoczesne zatarcie wszystkich skazań, a termin biegnie od najpóźniej upływającego terminu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 108 k.k. stanowi barierę dla zatarcia jednostkowego skazania, gdy sprawca popełnia kolejne przestępstwo. Termin zatarcia wszystkich wyroków biegnie wspólnie i kończy się z upływem okresu przewidzianego dla skazania, którego termin zatarcia upływa najpóźniej. W analizowanej sprawie, ze względu na wielokrotne skazania oskarżonego, instytucja zatarcia skazania z 1993 roku nie mogła znaleźć zastosowania.

Czy sędzia powołany na stanowisko w następstwie procedury z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. automatycznie powoduje nienależyte obsadzenie sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak jest podstaw do przyjęcia a priori, że każdy taki sędzia nie spełnia minimalnego standardu bezstronności. Należy wykazać in concreto, że istnieją wątpliwości co do bezstronności danego sędziego, wynikające z konkretnych okoliczności jego powołania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę I KZP 2/22, stwierdzając, że nie można a priori zakładać nienależytego obsadzenia sądu. Należy wykazać konkretne wady związane z powołaniem sędziego, które prowadziłyby do wątpliwości co do jego bezstronności. W analizowanej sprawie skarżący nie przedstawił takich okoliczności, pozostając na ogólnych twierdzeniach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
oskarżony (w części dotyczącej zarzutu)

Strony

NazwaTypRola
W.I.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (27)

Główne

k.k. art. 291 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 294 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 223 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 178b

Kodeks karny

k.k. art. 306c § 2

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 3

Kodeks karny

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 106

Kodeks karny

k.k. art. 107 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 223 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 108

Kodeks karny

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 523 § 1

Kodeks postępowania karnego

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

EKPC art. 6 § 3

Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

KPP UE art. 47

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

TUE art. 19 § 1

Traktat o Unii Europejskiej

k.p.k. art. 41 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 222 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 224

Kodeks karny

k.k. art. 280 § 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie standardów kontroli odwoławczej przez Sąd Okręgowy w zakresie kwalifikacji prawnej czynu z art. 223 § 1 k.k. z powodu błędnej wykładni pojęcia "innego podobnie niebezpiecznego przedmiotu".

Odrzucone argumenty

Nienależyte obsadzenie Sądu II instancji z powodu sposobu powołania sędziego. • Rażące naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczącego zatarcia skazania z 1993 r. • Błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący czynnej napaści na funkcjonariusza.

Godne uwagi sformułowania

"inny podobnie niebezpieczny przedmiot", dla którego punktem odniesienia jest wyłącznie broń palna oraz nóż • "samochód, będący ze swej istoty środkiem transportu, nie posiada takich cech, a jego niebezpieczeństwo w sytuacji opisanej przez Sąd Okręgowy wynikało wyłącznie ze sposobu jego użycia, a nie z właściwości samego przedmiotu" • "naruszenie standardu kontroli odwoławczej przez Sąd Okręgowy polegało na tym, że przyjmując określoną interpretację, sprzeczną z wypracowanym w orzecznictwie poglądem, Sąd ten nie wskazał żadnych merytorycznych argumentów, które uzasadniałyby odrzucenie ugruntowanego stanowiska Sądu Najwyższego." • "brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności"

Skład orzekający

Piotr Mirek

przewodniczący

Paweł Wiliński

członek

Włodzimierz Wróbel

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"innego podobnie niebezpiecznego przedmiotu\" w kontekście art. 223 § 1 k.k. oraz standardy kontroli odwoławczej sądu drugiej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji użycia pojazdu w kontekście czynnej napaści na funkcjonariusza. Wykładnia art. 108 k.k. w kontekście zatarcia skazań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów karnych dotyczących czynnej napaści na policjanta z użyciem samochodu oraz standardów kontroli sądowej. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy koryguje błędne interpretacje sądów niższych instancji.

“Czy samochód użyty przeciwko policjantowi to "inny niebezpieczny przedmiot"? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice prawa karnego.”

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst