IV KK 334/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 stycznia 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Piotr Mirek (przewodniczący)
SSN Paweł Wiliński
SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca)
Protokolant Anna Kowal
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Roberta Tarsalewskiego,
w sprawie W.I.
skazanego z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
w dniu 14 stycznia 2026 r.,
kasacji, wniesionej przez obrońcę
od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach
z dnia 6 listopada 2024 r., sygn. akt VI Ka 832/24
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Gliwicach
z dnia 27 czerwca 2024 r., sygn. akt III K 536/24,
uchyla zaskarżony wyrok w części utrzymującej w mocy pkt 3
wyroku Sądu I instancji i w tym zakresie przekazuje sprawę
Sądowi Okręgowemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania w
postępowaniu odwoławczym.
Paweł Wiliński Piotr Mirek Włodzimierz Wróbel
[WB]
IV KK 334/25
2
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Gliwicach wyrokiem z dnia 27 czerwca 2024 r., sygn. akt III
K 536/24, uznał W.I. za winnego popełnienia czterech czynów: występku z art. 291
§ 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. polegającego na pomocy w ukryciu samochodu marki
L. o wartości 210.900 zł pochodzącego z kradzieży z włamaniem poprzez jego
przemieszczanie (pkt 1); czynnej napaści na funkcjonariusza Policji kom. W.M. przy
użyciu pojazdu mechanicznego jako niebezpiecznego przedmiotu, tj. czynu z art. 223
§ 1 k.k. (pkt 3); niewykonania polecenia zatrzymania pojazdu mechanicznego, tj.
czynu z art. 178b k.k. (pkt 5) oraz używania tablicy rejestracyjnej nieprzypisanej do
pojazdu, na którym ją umieszczono, tj. czynu z art. 306c § 2 k.k. (pkt 8).
Za powyższe czyny Sąd pierwszej instancji wymierzył oskarżonemu
odpowiednio kary: 2 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności, 1 roku i 6 miesięcy
pozbawienia wolności, 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz 6 miesięcy
pozbawienia wolności, orzekając w punkcie 9 wyroku karę łączną 4 lat pozbawienia
wolności. Ponadto orzeczono obowiązek naprawienia szkody, nawiązkę, środek
karny zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat,
świadczenie pieniężne oraz przepadek dowodów rzeczowych.
Na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego, Sąd Okręgowy w
Gliwicach wyrokiem z dnia 6 listopada 2024 r. (sygn. akt VI Ka 832/24), dokonał
istotnej zmiany zaskarżonego orzeczenia w zakresie ocen prawnokarnych
przypisanych sprawcy zachowań. Sąd odwoławczy zmienił wyrok w punkcie 1a w ten
sposób, że w miejsce odrębnych czynów przypisanych oskarżonemu w punktach 1 i
8 części wstępnej wyroku Sądu Rejonowego, przyjął, iż stanowią one jeden
występek. Uznał W.I. za winnego tego, że w dniu 22 lutego 2024 r. w Knurowie
pomagał do ukrycia mienia znacznej wartości w postaci samochodu osobowego
marki L. o wartości 210.900 zł, uzyskanego za pomocą czynu zabronionego w
postaci kradzieży z włamaniem, w ten sposób, iż przemieszczał ten pojazd, używając
przy tym tablic rejestracyjnych o wyróżniku niemieckim [...] nieprzypisanych do
wymienionego pojazdu. Tak sformułowany czyn Sąd drugiej instancji zakwalifikował
jako kumulatywny zbieg przepisów ustawy z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k.
IV KK 334/25
3
w zw. z art. 306c § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i na mocy art. 294 § 1 k.k. w zw. z
art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu za to przestępstwo karę 2 lat i 8 miesięcy pozbawienia
wolności. W związku z tą zmianą Sąd Okręgowy uchylił rozstrzygnięcie o karze
łącznej z punktu 9 i na nowo połączył jednostkową karę pozbawienia wolności
orzeczoną w punkcie 1a z karami orzeczonymi przez Sąd Rejonowy w punktach 3 i
5, wymierzając W.I. karę łączną 4 lat pozbawienia wolności.
Sąd odwoławczy uchylił również rozstrzygnięcie o zaliczeniu okresu
rzeczywistego pozbawienia wolności (pkt 11), dokonując nowego zaliczenia okresu
tymczasowego aresztowania na poczet nowo orzeczonej kary łącznej, zaś w
pozostałym zakresie utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.
Kasację od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego wywiódł obrońca
skazanego W.I., zaskarżając orzeczenie w całości i na mocy art. 523 § 1 k.p.k.
zarzucił mu naruszenie:
"I. art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej
Polskiej, art. 6 ust. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych
Wolności (Dz. U. z 1993 roku, nr 61, poz. 284 ze zm.), art. 47 Karty Praw
Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej -
poprzez nienależyte obsadzenie Sądu II instancji rozpoznającego przedmiotową
sprawę, w składzie którego orzekała SSO X. Y., powołana do pełnienia urzędu
sędziego Sądu Okręgowego w Gliwicach na podstawie postanowienia Prezydenta
Rzeczpospolitej Polskiej z dnia [...] 2024 r. o powołaniu do pełnienia urzędu na
stanowisku sędziego o numerze 1130.[…].2024 (Monitor Polski z 2024 roku, poz.
[…]), na wniosek złożony przez Krajową Radę Sądownictwa (uchwała nr [...] z dnia
9 listopada 2023 r.) ukształtowaną w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8
grudnia 2017 roku o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. z 2018 roku, poz. 3 ze zm.), co w konsekwencji doprowadziło
do wydania wyroku przez sąd nie spełniający wymogu konstytucyjnego,
konwencyjnego
i
unijnego
„sądu
ustanowionego
ustawą,
bezstronnego,
niezależnego i niezawisłego”;
II. ewentualnie, rażące naruszenie przepisów prawa, które miało istotny wpływ
na treść orzeczenia, a to art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 2 k.p.k. polegające na
orzekaniu w postępowaniu odwoławczym przez sędziego SSO X. Y., co do której
IV KK 334/25
4
zachodziła uzasadniona wątpliwość co do jej bezstronności, a to wobec jej powołania
na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w Gliwicach na podstawie postanowienia
Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia [...] 2024 r. o powołaniu do pełnienia
urzędu na stanowisku sędziego o numerze 1130.[…].2024 (Monitor Polski z 2024
roku, poz. […]), na wniosek złożony przez Krajową Radę Sądownictwa (uchwała nr
[...] z dnia 9 listopada 2023 r.) ukształtowaną w trybie określonym przepisami ustawy
z dnia 8 grudnia 2017 roku o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz
niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 roku, poz. 3 ze zm.), a jednocześnie wobec
powstałych wątpliwości co do jej bezstronności zaniechanie wyłączenia ww. sędzi na
jej żądanie bądź z urzędu, a co w konsekwencji doprowadziło do wydania orzeczenia
w II instancji przez Sąd w składzie, którego zasiadała sędzia co do, której zachodziły
istotne wątpliwości co do jej bezstronności;
III. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny
wpływ na treść orzeczenia, a to art. 106 k.k. oraz art. 107 § 1 k.k. poprzez ich błędne
niezastosowanie i uznanie za okoliczność obciążającą skazania W.I. w 1993 r.,
podczas gdy przedmiotowe skazanie w 2006 r. uległo zatarciu, wobec czego winno
zostać uznane za niebyłe, co miało istotny wpływ na rozpoznanie zarzutu obrońcy
zawartego w pkt. II.1 apelacji dotyczącego rażąco niewspółmiernej kary polegającej
na wymierzeniu oskarżonemu kary w wymiarze 2 (dwóch) lat i 4 (czterech) miesięcy
pozbawienia wolności;
IV. rażące naruszenie prawa, tj. art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z
art. 438 pkt 3 k.p.k., które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, a polegające na
niedokonaniu przez Sąd II Instancji wszechstronnej i rzetelnej kontroli instancyjnej w
braku należytego rozważenia podniesionego w apelacji zarzutu błędu w ustaleniach
faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na treść tego
orzeczenia, a polegający na uznaniu, że oskarżony używając niebezpiecznego
przedmiotu w postaci pojazdu osobowego marki L. dopuścił się czynnej napaści na
funkcjonariusza Policji - kom. W.M., podczas gdy sposób zachowania oskarżonego i
sposób wykorzystania samochodu, w tym niska prędkość pojazdu oraz ustawienie
funkcjonariusza Policji - kom. W.M. poza torem jazdy samochodu, bowiem oskarżony
przemieszczał się w prawo do wyjazdu z ronda, wskazują, że nie doszło do
powstania realnego zagrożenia o równowartości odpowiadającej użyciu broni palnej
IV KK 334/25
5
lub noża i poprzestaniu na ogólnikowym i lakonicznym, a niejednokrotnie wręcz
jednozdaniowym odniesieniu się do szeroko argumentowanych nieprawidłowości w
zakresie oceny materiału dowodowego skutkującej błędną kwalifikacją prawną czynu
skazanego, która to ocena nie spełnia wymogów nakładanych na sąd odwoławczy
przepisami art. 433 § 2 i art. 457 § 3 k.p.k., co w konsekwencji doprowadziło do
naruszenia prawa, tj. art. 440 k.p.k. w zw. 223 § 1 k.k., które miało istotny wpływ na
treść orzeczenia, a polegającego na utrzymaniu w mocy wyroku rażąco
niesprawiedliwego i naruszającego przepisy prawa materialnego w zakresie
okoliczności, które winny zostać uwzględnione przy kwalifikacji czynu, którego
dopuścił się skazany."
W konkluzji kasacji obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w
całości, a także o uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach w zakresie
punktów 1, 8, 9 i 11 oraz w pozostałym zakresie utrzymanym w mocy, a następnie
przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Prokurator wniósł o oddalenie kasacji jako bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Zasadny okazał się wyłącznie zarzut IV dotyczący rażącego naruszenia
standardu kontroli odwoławczej w zakresie czynu z pkt 3 wyroku. Pozostałe zarzuty
okazały się bezzasadne.
Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut rażącego naruszenia standardów
kontroli odwoławczej, w szczególności art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. w
powiązaniu z błędną wykładnią prawa materialnego, tj. art. 223 § 1 k.k., jest w pełni
trafny. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację obrońcy, w sposób nienależyty odniósł
się do argumentacji dotyczącej błędnego przypisania oskarżonemu znamienia użycia
„innego podobnie niebezpiecznego przedmiotu”. W uzasadnieniu zaskarżonego
orzeczenia Sąd odwoławczy wskazał bowiem, że: „Po wtóre, nie mogło budzić
najmniejszych wątpliwości, że samochód L. został w wykonaniu oskarżonego
wykorzystany w sposób - pod względem natężenia niebezpieczeństwa dla osoby
znajdującej się przed jego przednią maską - podobny do użycia broni palnej lub noża.
Pewne było, iż auto ruszyło gwałtownie do przodu (co również zgodnie potwierdzili
wszyscy dosłownie przesłuchani w sprawie policjanci i na co wskazywało zarazem
nagranie oraz protokół jego odtworzenia), gdy W.M. pozostawał z jego przodu i w linii
IV KK 334/25
6
przemieszczania się pojazdu. Jedynie natychmiastowe uskoczenie w bok uchroniło
go przed potrąceniem”. Takie stanowisko Sądu Okręgowego świadczy o odmiennym
rozumieniu istoty znamion typu kwalifikowanego z art. 223 § 1 k.k. od wyrażonej w
utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego.
Sąd Najwyższy od wielu lat wyraźnie stoi na stanowisku, że sprawca, który
dokonując czynnej napaści na funkcjonariusza publicznego, używa samochodu w
sposób stanowiący poważne zagrożenie dla jego życia lub zdrowia, nie wypełnia
swoim działaniem znamion przestępstwa opisanego w art. 223 k.k. Należy
przypomnieć, że w miejsce występującego w k.k. z 1969 r. sformułowania „inne
niebezpieczne narzędzie” ustawodawca wprowadził w obecnie obowiązującym
kodeksie określenie „inny podobnie niebezpieczny przedmiot”, dla którego punktem
odniesienia jest wyłącznie broń palna oraz nóż. Jak trafnie podniesiono w
postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 2003 r. (sygn. akt V KK 148/02,
OSNwSK 2003, nr 1, poz. 558), zmiana ta miała na celu zawężenie kręgu
desygnatów tego pojęcia. Za niebezpieczny przedmiot można uznać tylko taki, który
ze względu na swój kształt, wymiary, masę, tnącą powierzchnię lub inne naturalne
właściwości, zwyczajnie użyty zagraża bezpośrednim niebezpieczeństwem
spowodowania śmierci lub ciężkiego uszkodzenia ciała. Samochód, będący ze swej
istoty środkiem transportu, nie posiada takich cech, a jego niebezpieczeństwo w
sytuacji opisanej przez Sąd Okręgowy wynikało wyłącznie ze sposobu jego użycia,
a nie z właściwości samego przedmiotu.
Wykładnia ta znajduje oparcie w brzmieniu art. 280 § 2 k.k. Ustawodawca
obok przedmiotów niebezpiecznych przewidział znamię „działa w inny sposób
bezpośrednio zagrażający życiu”. Brak analogicznego zapisu w art. 223 k.k. musi być
odczytany jako świadomy zabieg legislacyjny. Tym samym, najeżdżanie
samochodem na funkcjonariusza, choć skrajnie niebezpieczne, nie może być
kwalifikowane jako użycie „przedmiotu podobnie niebezpiecznego jak broń palna lub
nóż”. Naruszenie standardu kontroli odwoławczej przez Sąd Okręgowy polegało na
tym, że przyjmując określona interpretację, sprzeczną z wypracowanym w
orzecznictwie poglądem, Sąd ten nie wskazał żadnych merytorycznych argumentów,
które uzasadniałyby odrzucenie ugruntowanego stanowiska Sądu Najwyższego. W
apelacji przedstawiono ów wywód związany z dotychczasowym orzecznictwem w tej
IV KK 334/25
7
materii, do którego w merytoryczny sposób nie odniósł się Sąd odwoławczy.
Poprzestał na lakonicznym stwierdzeniu, że samochód to inny niebezpieczny
przedmiot.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy winien dokonać rzetelnej
kontroli instancyjnej, uwzględniając, że penalizacja działania sprawcy zagrażającego
życiu funkcjonariusza w sposób niepolegający na użyciu broni lub noża może
nastąpić jedynie w granicach typów podstawowych z art. 222 § 1 k.k. lub art. 224
k.k., ewentualnie w zbiegu z przepisami o przestępstwach przeciwko życiu.
Odnosząc się do zarzutów, które okazały się bezzasadne, Sąd Najwyższy, po
dokonaniu analizy akt sprawy oraz treści zaskarżonego wyroku, uznał 3 zarzut
kasacji za całkowicie chybiony. Argumentacja obrońcy opiera się na błędnym
założeniu dotyczącym mechanizmu zatarcia skazania w polskim prawie karnym,
całkowicie pomijając przy tym treść art. 108 k.k. Przepis ten stanowi jednoznaczną
barierę dla zatarcia jednostkowego skazania w sytuacji, gdy sprawca przed upływem
okresu wymaganego do zatarcia poprzedniego skazania ponownie popełnia
przestępstwo. W takim układzie procesowym dopuszczalne jest tylko jednoczesne
zatarcie wszystkich skazań. Oznacza to, że termin zatarcia wszystkich wyroków
biegnie wspólnie i kończy się z upływem okresu przewidzianego dla tego skazania,
którego termin zatarcia upływa najpóźniej. Jest to ugruntowany w judykaturze pogląd,
znajdujący potwierdzenie m.in. w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 21
września 2020 r. (sygn. akt II KK 81/20), wedle którego warunki do zatarcia muszą
zostać spełnione kumulatywnie wobec każdego z zapadłych wyroków.
Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że w jego przypadku instytucja
zatarcia skazania z 1993 roku nie mogła znaleźć zastosowania. Od momentu
uprawomocnienia się pierwszego wyroku z czerwca 1993 roku, oskarżony wchodził
w kolejne konflikty z prawem, co skutkowało siedmioma prawomocnymi skazaniami
przed wskazywanym przez obronę rokiem 2006. Wśród orzekanych wówczas kar
znajdowały się również kary pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia
ich wykonania. Co więcej, po 2006 roku oskarżony był karany jeszcze trzykrotnie,
wliczając w to wyrok zapadły w niniejszej sprawie. Taka sekwencja zdarzeń, w
świetle art. 108 k.k., uniemożliwiła rozpoczęcie, a tym bardziej zakończenie biegu
terminu zatarcia któregokolwiek z wcześniejszych skazań, w tym tego z 1993 roku.
IV KK 334/25
8
W konsekwencji Sąd odwoławczy, wskazując na wieloletnią i nieprzerwaną historię
karalności oskarżonego, nie naruszył norm zawartych w art. 106 k.k. czy art. 107 § 1
k.k., lecz rzetelnie opisał drogę życiową sprawcy i jego postawę wobec porządku
prawnego.
Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że podniesiony zarzut nie
mógłby zostać uznany za mający istotny wpływ na treść orzeczenia, nawet gdyby
przyjąć (błędnie), że to jedno konkretne skazanie uległo zatarciu. Sąd Okręgowy
budował prognozę kryminologiczną oskarżonego w oparciu o całokształt jego
uprzedniej karalności, na którą składało się aż dziewięć wyroków skazujących
zapadłych przed wydaniem orzeczenia w niniejszej sprawie. Wśród nich znajdowały
się skazania za czyny o znacznym ciężarze gatunkowym, w tym za zbrodnię rozboju
z użyciem niebezpiecznego przedmiotu (art. 280 § 2 k.k.). W takim kontekście fakt,
czy historia skazań oskarżonego zaczyna się w 1993 roku, czy kilka lat później, nie
ma relewantnego znaczenia dla negatywnej oceny prognozy społeczno-
kryminologicznej. Wielokrotny powrót do przestępstwa stanowił autonomiczną i
wystarczającą podstawę do uznania, że wymierzone kary jednostkowe oraz kara
łączna w wymiarze 2 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności nie są rażąco surowe,
lecz stanowią sprawiedliwą reakcję karną na uporczywe lekceważenie norm
prawnych przez W. I..
Gdy zaś chodzi o zarzut wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej,
analiza akt sprawy oraz uchwały KRS dostępnej w domenie publicznej nie pozwala
na wysnucie wniosku, jakoby zachodziła bezwzględna przyczyna odwoławcza z art.
439 § 1 pkt 2 k.p.k. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r.
(I KZP 2/22, OSNK 2022, nr 6, poz. 22) brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy
sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału
w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia
minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest
nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Oznacza to, że należy
wykazać in concreto, że z uwagi na dające się zidentyfikować okoliczności związane
z powołaniem danego sędziego do sądu, istnieją tego rodzaju wątpliwości, iż sąd w
składzie którego zasiada taki sędzia jest sądem nienależycie obsadzonym. Jak
wynika z akt sprawy ani z uzasadnienia kasacji, kwestia powołania sędziego
IV KK 334/25
9
orzekającego w sprawie nie wskazuje na zaistnienia takich wad, które powodowałyby
konieczność uznania, że w istocie w tej konkretnej sprawie zachodzi bezwzględna
przyczyna odwoławcza opisana w art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. Zwłaszcza, że w tym
zakresie poszerzonej argumentacji nie przedstawił sam skarżący, pozostając na
bardzo ogólnych twierdzeniach. Nie wskazał żadnych okoliczności, które in concreto
prowadziłyby do potwierdzenie się sygnalizowanych przez niego obaw w odniesieniu
do niezawisłości członka składu sądu w niniejszej sprawie. Zwłaszcza jego ocena,
że kariera sędzi X. Y. w sposób ponadstandardowy przyspieszyła akurat po roku
2022 nie zostało wykazane w sposób, który uprawdopodabniałby w znacznym
stopniu pozamerytoryczne kryteria awansu w strukturach wymiaru sprawiedliwości.
Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji.
Paweł Wiliński Piotr Mirek Włodzimierz Wróbel
[WB]
[r.g.]Pełny tekst orzeczenia
IV KK 334/25
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.