IV KK 32/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego P.T., który został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego za publiczne nawoływanie do nienawiści na tle różnic narodowościowych i rasowych (art. 256 § 1 k.k.). Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów procesowych (art. 7 i 410 k.p.k.) poprzez zaniechanie kompleksowej analizy dowodów, co miało skutkować błędnym uznaniem, że wpis na portalu społecznościowym wypełnia znamiona przestępstwa. Sąd Najwyższy oddalił kasację, podkreślając, że rozpoznaje sprawę w granicach zarzutu. Stwierdzono, że wpis, zawierający zdania rozkazujące wzmocnione wykrzyknikami, stanowił silny apel i wezwanie, które można określić jako nawoływanie do nienawiści, a nie jedynie wyraz prywatnej opinii w ramach wolności słowa. Sąd Najwyższy odwołał się do orzecznictwa ETPC i TK, wskazując, że wolność słowa nie jest absolutna i nie chroni wypowiedzi nawołujących do nienawiści, ksenofobii czy nietolerancji, zwłaszcza w kontekście publicznego rozpowszechniania w Internecie. W związku z tym, skazanie za czyn z art. 256 § 1 k.k. uznano za zasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 256 § 1 k.k. w kontekście wypowiedzi w mediach społecznościowych, relacja między wolnością słowa a mową nienawiści, granice dopuszczalnej krytyki w przestrzeni publicznej.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki wpisu. Interpretacja wolności słowa może ewoluować.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wpis na portalu społecznościowym o treści "Polska dla Polaków! w dupie mam poprawność. Mój syn ma dorastać w Polsce białej i z tradycjami jakie są od wieków! Żadna kurwa z tęczowych polityków tego nie zmieni!!!!" stanowi publiczne nawoływanie do nienawiści na tle różnic narodowościowych i rasowych w rozumieniu art. 256 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wpis ten stanowi publiczne nawoływanie do nienawiści na tle różnic narodowościowych i rasowych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wpis, ze względu na swoją treść i formę (zdania rozkazujące, wykrzykniki), stanowił silny apel i wezwanie, które można określić jako nawoływanie do nienawiści, a nie jedynie wyraz prywatnej opinii w ramach wolności słowa. Prawo do wolności słowa nie chroni wypowiedzi nawołujących do nienawiści, ksenofobii czy nietolerancji.
Czy sąd pierwszej instancji dopuścił się rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 7 i 410 k.p.k.) poprzez błędną ocenę dowodów w sprawie o nawoływanie do nienawiści?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie dopuścił się rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd meriti prawidłowo ocenił materiał dowodowy, biorąc pod uwagę treść i formę wpisu, a także wyjaśnienia oskarżonego. Nie można uznać, że sąd pominął istotne dowody lub dokonał błędnej oceny, która prowadziłaby do naruszenia art. 7 i 410 k.p.k.
Czy wypowiedź na portalu społecznościowym, nawet jeśli wyraża silne emocje i poglądy, może być chroniona przez prawo do wolności słowa (art. 54 ust. 1 Konstytucji RP, art. 10 EKPC) pomimo wypełniania znamion przestępstwa z art. 256 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wolność słowa nie jest absolutna i nie chroni wypowiedzi, które stanowią nawoływanie do nienawiści, ksenofobii lub nietolerancji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że prawo do wolności słowa podlega ograniczeniom, a wypowiedzi nawołujące do nienawiści nie mogą ubiegać się o ochronę na podstawie art. 10 EKPC. Nawet jeśli wypowiedź nie jest najbardziej poważną formą mowy nienawiści, jej forma, treść i zasięg (Internet) mogą wykluczać ochronę, zwłaszcza przy braku ogólnego interesu publicznego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. T. | osoba_fizyczna | skazany |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
Przepisy (7)
Główne
k.k. art. 256 § § 1
Kodeks karny
Publiczne nawoływanie do nienawiści na tle różnic narodowościowych lub rasowych.
Pomocnicze
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek uwzględnienia całokształtu materiału dowodowego przy wydawaniu orzeczenia.
k.k. art. 71 § § 1
Kodeks karny
Orzekanie kary grzywny.
k.k. art. 72 § § 1
Kodeks karny
Obowiązki po wydaniu wyroku skazującego.
Konstytucja RP art. 54 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do wolności wypowiedzi.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia konstytucyjnych wolności i praw.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wpis na portalu społecznościowym stanowi publiczne nawoływanie do nienawiści na tle różnic narodowościowych i rasowych. • Prawo do wolności słowa nie chroni wypowiedzi nawołujących do nienawiści. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i nie naruszył przepisów procesowych.
Odrzucone argumenty
Wpis na portalu społecznościowym nie wypełnia znamion przestępstwa z art. 256 § 1 k.k. • Zachowanie oskarżonego było wyrazem korzystania z prawa do wolności słowa. • Sąd pierwszej instancji dopuścił się rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 7 i 410 k.p.k.).
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżenia i zarzutu podniesionego w kasacji. • Kasacja okazała się niezasadna. • Pierwsze, trzecie i czwarte zdanie mają przecież formę zdania rozkazującego, wzmocnionego przy tym wykrzyknikiem. • Wykrzyknik świadczy bardziej o emocjonalnym nacechowaniu wypowiedzi niż o jej strukturze gramatycznej. • Połączenie zdania rozkazującego z wykrzyknikiem świadczy jednoznacznie o bardzo silnej formie tej wypowiedzi. • Ten apel (nie mający przecież formy dyskusji czy komentarza) skarżącego, uczyniony został publicznie i miał charakter poważny, bardzo raniący osoby o innym kolorze skóry i narodowości... • Dla bytu tego przestępstwa nie ma zaś znaczenia czy apel ten (wezwanie) okazał się skuteczny i przekonał do określonych poglądów lub działań określone osoby. • Wolność słowa chroni nie tylko takie wypowiedzi, które są odbierane przychylnie albo postrzegane jako nieszkodliwe lub obojętne, ale także wypowiedzi wyrażające dezaprobatę, niechęć, uprzedzenia czy antypatie. Nie jest to jednak wolność absolutna. • Kryminalizacja nawoływania do nienawiści na tle różnic narodowościowych, etnicznych, rasowych, wyznaniowych albo ze względu na bezwyznaniowość jest bez wątpienia ograniczeniem wolności słowa...
Skład orzekający
Jarosław Matras
przewodniczący
Marek Pietruszyński
członek
Zbigniew Puszkarski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 256 § 1 k.k. w kontekście wypowiedzi w mediach społecznościowych, relacja między wolnością słowa a mową nienawiści, granice dopuszczalnej krytyki w przestrzeni publicznej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki wpisu. Interpretacja wolności słowa może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy aktualnego problemu mowy nienawiści w Internecie i konfliktu między wolnością słowa a ochroną przed dyskryminacją, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie.
“Czy "Polska dla Polaków!" to wolność słowa czy mowa nienawiści? Sąd Najwyższy rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.