IV KK 296/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia 24 maja 2017 r. D. J. został uznany za winnego uczestnictwa w obrocie znacznymi ilościami substancji psychotropowych i środków odurzających w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Sąd Rejonowy skazał go na karę 1 roku pozbawienia wolności, warunkowo zawieszoną na okres próby 3 lat, oraz karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych. Dodatkowo orzeczono przepadek uzyskanej korzyści majątkowej w kwocie 1920 zł. Kasację na niekorzyść skazanego wniósł Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny, zarzucając rażące naruszenie art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez wymierzenie kary poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia (2 lata pozbawienia wolności). Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja jest zasadna. Wskazał, że wymierzając karę na podstawie art. 56 ust. 3 ustawy, sąd niższej instancji nie mógł zastosować kary niższej niż 2 lata pozbawienia wolności. Orzeczenie kary w niższym wymiarze stanowiło rażące naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść wyroku. Zgodnie z zasadą współmierności środków represji, uchylono całość orzeczenia o karze i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Z.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady względniejszej ustawy (art. 4 § 1 k.k.) w kontekście minimalnych zagrożeń ustawowych oraz zakresu uchylenia wyroku w postępowaniu kasacyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia prawa materialnego przez sąd niższej instancji w sprawie karnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wymierzenie kary pozbawienia wolności poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, z powołaniem się na art. 4 § 1 k.k. (zasada względniejszej ustawy), jest dopuszczalne, gdy ustawa nowa nie jest względniejsza w zakresie zagrożenia, ale jest względniejsza w zakresie możliwości warunkowego zawieszenia kary?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wymierzenie kary poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, nawet jeśli inne aspekty ustawy nowej są względniejsze dla sprawcy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że reguła względniejszej ustawy (art. 4 § 1 k.k.) nie pozwala na orzeczenie kary niższej niż minimalne ustawowe zagrożenie, nawet jeśli inne przepisy (np. dotyczące warunkowego zawieszenia kary) są korzystniejsze dla sprawcy w nowej ustawie. W przypadku czynów z art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, zagrożenie nie uległo zmianie, a kara nie mogła być niższa niż 2 lata pozbawienia wolności.
Jaki jest zakres uchylenia wyroku w przypadku uwzględnienia kasacji dotyczącej kary pozbawienia wolności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Uwzględnienie zarzutu dotyczącego kary pozbawienia wolności czyni koniecznym uchylenie całości orzeczenia o karze, aby zachować współmierność zastosowanych środków represji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 447 § 2 k.p.k., wskazując, że uchylenie orzeczenia o karze pozbawienia wolności wymaga uchylenia całego orzeczenia o karze, aby zapewnić proporcjonalność między karą główną a karą grzywny oraz innymi rozstrzygnięciami.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. J. | osoba_fizyczna | skazany |
| R. K. | osoba_fizyczna | świadkowi w sprawie |
| B. J. | osoba_fizyczna | świadkowi w sprawie |
Przepisy (14)
Główne
u.p.n. art. 56 § 3
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
Minimalne zagrożenie karą pozbawienia wolności wynosi 2 lata. Kara niższa stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.
Pomocnicze
k.k. art. 12
Kodeks karny
k.k. art. 33 § 2 i 3
Kodeks karny
k.k. art. 4 § 1
Kodeks karny
Zasada względniejszej ustawy. Stosuje się ustawę poprzednio obowiązującą, jeżeli jest względniejsza dla sprawcy. Nie pozwala na orzeczenie kary poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia.
k.k. art. 69 § 1 i 2
Kodeks karny
Warunkowe zawieszenie kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym 2 lat (stan prawny przed 1 lipca 2015 r.). Po 1 lipca 2015 r. możliwe tylko do 1 roku.
k.k. art. 70 § 1 pkt 1
Kodeks karny
k.k. art. 45 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 63 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 447 § 2
Kodeks postępowania karnego
Uwzględnienie zarzutu dotyczącego kary pozbawienia wolności czyni koniecznym uchylenie całości orzeczenia o karze.
u.o.w.s.k. art. 2 § 1 pkt 4
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
u.o.w.s.k. art. 3
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
u.o.w.s.k. art. 2 § 1 pkt 3
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
k.k. art. 72 § 1
Kodeks karny
Obligatoryjne orzeczenie obowiązków przy warunkowym zawieszeniu kary (stan prawny po 1 lipca 2015 r.).
k.k. art. 624 § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wymierzenie kary pozbawienia wolności poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia (art. 56 ust. 3 u.p.n.) stanowi rażące naruszenie prawa materialnego. • Naruszenie prawa materialnego w zakresie kary pozbawienia wolności miało istotny wpływ na treść wyroku.
Godne uwagi sformułowania
kara 1 roku pozbawienia wolności, a więc poniżej minimalnego ustawowego zagrożenia przewidzianego za czyn z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. • względniejszą jest ta, która po przeprowadzeniu kompletnej oceny wszystkich skutków zastosowania owych konkurujących ze sobą ustaw, in concreto przewiduje dla danego sprawcy łagodniejsze (a więc "względniejsze") konsekwencje • uchylenie całości orzeczenia o karze
Skład orzekający
Rafał Malarski
przewodniczący
Piotr Mirek
sprawozdawca
Marek Pietruszyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady względniejszej ustawy (art. 4 § 1 k.k.) w kontekście minimalnych zagrożeń ustawowych oraz zakresu uchylenia wyroku w postępowaniu kasacyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia prawa materialnego przez sąd niższej instancji w sprawie karnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest precyzyjne stosowanie przepisów prawa karnego, nawet w pozornie rutynowych kwestiach wymiaru kary. Podkreśla rolę Sądu Najwyższego w korygowaniu błędów sądów niższych instancji.
“Sąd Najwyższy: Kara poniżej minimum ustawowego to błąd, który uchyla wyrok!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.