IV KK 262/26Uchylenie środka karnego brak określenia czasu 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji Prokuratora Generalnego wniesionej na korzyść skazanego A.Ł. od wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Augustowie. Sąd Rejonowy skazał A.Ł. za przestępstwo z art. 190a § 1 k.k. i orzekł wobec niego karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres próby lat 2. Dodatkowo, na podstawie art. 41a § 1 i 6 k.k., orzeczono środek karny w postaci zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną B.Ł. osobiście, telefonicznie, listownie i przez Internet, z wyjątkiem spraw dotyczących małoletnich dzieci. Kluczowym problemem było to, że sąd pierwszej instancji nie określił czasu trwania tego zakazu, co stanowiło rażące naruszenie art. 43 § 1 k.k. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację obrońcy, nie naprawił tego uchybienia, mimo obowiązku rozpoznania sprawy również z urzędu w zakresie rażącej niesprawiedliwości (art. 440 k.p.k.). Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, stwierdzając, że brak określenia czasu trwania zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną nadaje mu charakter bezterminowy, co jest niedopuszczalne. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej środka karnego i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Suwałkach do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, podkreślając konieczność określenia czasu obowiązywania zakazu zgodnie z przepisami prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaObowiązek sądu odwoławczego do rozpoznania z urzędu rażących naruszeń prawa materialnego, nawet jeśli nie zostały podniesione w apelacji, oraz konieczność precyzyjnego określania czasu trwania środków karnych.
Dotyczy wyłącznie spraw karnych, w których orzekane są środki karne o charakterze zakazowym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd orzekając środek karny w postaci zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną ma obowiązek określenia czasu jego trwania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd ma obowiązek określenia czasu trwania zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną, zgodnie z art. 43 § 1 k.k.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji orzekł zakaz kontaktowania się z pokrzywdzoną bez określenia jego czasu trwania, co stanowi rażące naruszenie art. 43 § 1 k.k. Sąd odwoławczy miał obowiązek rozpoznać tę kwestię z urzędu, a jej zaniechanie doprowadziło do rażącej niesprawiedliwości.
Czy sąd odwoławczy ma obowiązek rozpoznać z urzędu rażące naruszenie prawa materialnego, nawet jeśli nie zostało podniesione w apelacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy ma obowiązek rozważyć z urzędu, czy utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia nie będzie rażąco naruszać poczucia sprawiedliwości, zgodnie z art. 440 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy ma obowiązek dokonać kontroli zaskarżonego orzeczenia nie tylko w granicach środka odwoławczego, ale także z urzędu, w celu stwierdzenia, czy utrzymanie w mocy orzeczenia nie będzie rażąco naruszać poczucia sprawiedliwości, co obejmuje również rażące naruszenie prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.Ł. | osoba_fizyczna | skazany |
| B.Ł. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
Przepisy (11)
Główne
k.k. art. 190a § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 41a § § 1
Kodeks karny
Orzeczenie środka karnego w postaci zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną.
k.k. art. 43 § § 1
Kodeks karny
Zakazy wymienione w art. 39 pkt 2-2b k.k. orzeka się w latach, od roku do lat 15, co obliguje sąd do określenia czasookresu obowiązywania środka karnego.
k.p.k. art. 433 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżenia, a w zakresie szerszym w wypadkach wskazanych m.in. w art. 440 k.p.k.
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
Sąd odwoławczy ma obowiązek rozważyć z urzędu, czy utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia nie będzie rażąco naruszać poczucia sprawiedliwości.
Pomocnicze
k.k. art. 41a § § 6
Kodeks karny
k.k. art. 39 § pkt 2b
Kodeks karny
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu.
k.k.w. art. 13 § § 1
Kodeks karny wykonawczy
Zasada in dubio pro reo.
k.k. art. 438
Kodeks karny
Podstawy odwoławcze.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji nie określił czasu trwania środka karnego w postaci zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną, co stanowi rażące naruszenie art. 43 § 1 k.k. • Sąd odwoławczy miał obowiązek rozpoznać z urzędu rażące naruszenie prawa materialnego, nawet jeśli nie zostało podniesione w apelacji, zgodnie z art. 440 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
uchyla zaskarżony wyrok w części utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie o środku karnym z art. 41a § 1 k.k. i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Okręgowemu w Suwałkach do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym • niewskazanie okresu obowiązywania środka karnego powoduje, że nie wiadomo jak długo ma on być wobec oskarżonego wykonywany • wykluczona jest możliwość precyzowania dopiero w postępowaniu wykonawczym okresu zakazu • sąd odwoławczy ma obowiązek dokonania kontroli zaskarżonego orzeczenia pod względem merytorycznym i prawnym nie tylko w granicach środka odwoławczego, ale także z urzędu, niezależnie od tych granic, w celu stwierdzenia, czy utrzymanie w mocy orzeczenia nie będzie w sposób rażący naruszać poczucia sprawiedliwości • utrzymanie przez Sąd Okręgowy w mocy rozstrzygnięcia o środku karnym z art. 41a § 1 k.k., zawartego w wyroku Sądu Rejonowego, nastąpiło w wyniku wadliwej kontroli odwoławczej i doprowadziło do rażącej niesprawiedliwości orzeczenia w tym właśnie zakresie
Skład orzekający
Waldemar Płóciennik
przewodniczący
Marek Pietruszyński
członek
Dariusz Świecki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Obowiązek sądu odwoławczego do rozpoznania z urzędu rażących naruszeń prawa materialnego, nawet jeśli nie zostały podniesione w apelacji, oraz konieczność precyzyjnego określania czasu trwania środków karnych."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych, w których orzekane są środki karne o charakterze zakazowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest precyzyjne stosowanie prawa, nawet w pozornie rutynowych kwestiach, takich jak określenie czasu trwania środka karnego. Podkreśla również rolę sądu odwoławczego w zapewnieniu sprawiedliwości z urzędu.
“Sąd Najwyższy: Brak daty ważności zakazu kontaktowania się z ofiarą to rażąca niesprawiedliwość!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.