Orzeczenie · 2019-07-18

IV KK 240/18

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2019-07-18
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
prawo karnekodeks karnyrecydywazatarcie skazaniakontrola odwoławczaSąd Najwyższykasacjastan nietrzeźwościpojazdy mechaniczne

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego W. P. od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 12 grudnia 2017 r., który zmieniając wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia 30 czerwca 2017 r., utrzymał w mocy wyrok skazujący oskarżonego za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 4 k.k.) jako recydywistę. Sąd Najwyższy przyznał rację skarżącemu, wskazując na wadliwą kontrolę odwoławczą przeprowadzoną przez Sąd Okręgowy. Sąd ten nie dostrzegł zmiany stanu prawnego dokonanej ustawą z dnia 20 lutego 2015 r., która nowelizowała art. 107 k.k. w zakresie warunków zatarcia skazania. W realiach sprawy, wcześniejsze skazanie W. P. za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. (prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości) uległo zatarciu z mocy prawa z dniem 26 września 2015 r., czyli przed popełnieniem czynu stanowiącego przedmiot postępowania (24 stycznia 2016 r.). Zgodnie z art. 106 k.k., z chwilą zatarcia skazanie uważa się za niebyłe, co oznacza, że nie mogło ono stanowić podstawy do przypisania W. P. przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. Sąd Najwyższy uznał, że naruszenie przepisów prawa procesowego przez Sąd Okręgowy miało istotny wpływ na treść orzeczenia, skutkując nieprawidłowym utrzymaniem w mocy wyroku skazującego. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, ograniczając rozpoznanie kasacji do zarzutu pierwszego, który okazał się wystarczający do wydania orzeczenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o zatarciu skazania w kontekście recydywy w przestępstwach komunikacyjnych oraz obowiązki sądu odwoławczego w zakresie kontroli instancyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany stanu prawnego w zakresie zatarcia skazania i jej wpływu na kwalifikację czynu jako recydywy.

Zagadnienia prawne (1)

Czy sąd okręgowy prawidłowo przeprowadził kontrolę odwoławczą, nie dostrzegając zmiany stanu prawnego dotyczącej zatarcia skazania, co skutkowało niezasadnym utrzymaniem w mocy wyroku skazującego za czyn z art. 178a § 4 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd okręgowy dokonał wadliwej kontroli odwoławczej i nie dostrzegł zmiany przepisów w zakresie regulacji dotyczącej zatarcia skazania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że nowelizacja art. 107 k.k. wprowadzona ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. zmieniła warunki zatarcia skazania. W przypadku skazania na grzywnę, zatarcie następuje z mocy prawa z upływem roku od wykonania kary. W analizowanej sprawie, wcześniejsze skazanie za czyn z art. 178a § 1 k.k. uległo zatarciu z dniem 26 września 2015 r., czyli przed popełnieniem czynu z art. 178a § 4 k.k., co uniemożliwiało zastosowanie tej kwalifikacji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
oskarżony (W. P.)

Strony

NazwaTypRola
W. P.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (11)

Główne

k.k. art. 178a § 4

Kodeks karny

Przepis ten wymaga uprzedniego skazania za przestępstwo prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, co w niniejszej sprawie nie mogło stanowić podstawy z uwagi na zatarcia wcześniejszego skazania.

Pomocnicze

k.k. art. 107 § 4a

Kodeks karny

Wprowadza zasadę zatarcia skazania z mocy prawa po upływie roku od wykonania kary grzywny.

k.k. art. 107 § 6

Kodeks karny

Stanowi, że zatarcie skazania nie może nastąpić przed wykonaniem orzeczonego środka karnego.

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw art. 21

Reguluje stosowanie przepisów o zatarciu skazania do wyroków wydanych przed wejściem w życie nowelizacji.

k.p.k. art. 433 § 1

Kodeks postępowania karnego

Nakłada na sąd odwoławczy obowiązek rozpoznania sprawy w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów.

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obowiązku uchylenia lub zmiany wyroku, gdy zachodzi rażąca obraza prawa karnego lub gdy obraza prawa karnego procesowego mogła mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.

k.k. art. 42 § 3

Kodeks karny

Podstawa orzeczenia dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.

k.k. art. 43a § 2

Kodeks karny

Podstawa orzeczenia środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego.

k.k. art. 50

Kodeks karny

Podstawa orzeczenia podania wyroku do publicznej wiadomości (zmieniona na art. 43b k.k. przez sąd okręgowy).

k.k. art. 178a § 1

Kodeks karny

Podstawowa kwalifikacja czynu prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości.

k.k. art. 106

Kodeks karny

Stanowi, że z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy nie dostrzegł zmiany stanu prawnego dotyczącej zatarcia skazania, co skutkowało niezasadnym utrzymaniem w mocy wyroku skazującego za czyn z art. 178a § 4 k.k. • Wcześniejsze skazanie za czyn z art. 178a § 1 k.k. uległo zatarciu z mocy prawa przed popełnieniem czynu objętego zaskarżonym wyrokiem.

Godne uwagi sformułowania

wadliwej kontroli odwoławczej • nie dostrzegł zmiany przepisów w zakresie regulacji dotyczącej zatarcia skazania • zatarcie skazania nastąpiło z dniem 26 września 2015 r., tj. po upływie roku od dnia wykonania orzeczonej wobec niego kary grzywny • zatarte skazanie za czyn z art. 178a § 1 k.k. nie mogło stanowić podstawy przypisania W. P. przestępstwa zakwalifikowanego z art. 178a § 4 k.k.

Skład orzekający

Dariusz Świecki

przewodniczący-sprawozdawca

Piotr Mirek

członek

Włodzimierz Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o zatarciu skazania w kontekście recydywy w przestępstwach komunikacyjnych oraz obowiązki sądu odwoławczego w zakresie kontroli instancyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany stanu prawnego w zakresie zatarcia skazania i jej wpływu na kwalifikację czynu jako recydywy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotna jest aktualność wiedzy prawnej i prawidłowe stosowanie przepisów o zatarciu skazania, nawet w kontekście recydywy. Pokazuje też błędy, jakie mogą pojawić się na etapie kontroli odwoławczej.

Czy wcześniejsze skazanie nadal ma znaczenie, gdy uległo zatarciu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst