Orzeczenie · 2026-04-23

IV Ka 767/25Zmiana wyroku wykroczenie skarbowe przedawnienie

Sąd
Sąd Okręgowy
Data
2026-04-23
SAOSInnewykroczenia skarboweWysokaokręgowy
wykroczenie skarbowepodatek dochodowyPITprzedawnieniepostępowanie apelacyjnekara grzywnyrestrukturyzacja

Sąd Okręgowy w postępowaniu apelacyjnym rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego X. Ł. od wyroku Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim, który uznał oskarżonego za winnego wykroczenia skarbowego z art. 57 § 1 k.k.s. Obrońca zarzucił m.in. dowolną ocenę dowodów, błąd w ustaleniach faktycznych co do zamiaru bezpośredniego popełnienia czynu, naruszenie przepisów o przedawnieniu karalności oraz rażącą niewspółmierność kary. Sąd Okręgowy uznał, że zarzut obrazy art. 7 k.p.k. i błąd w ustaleniach faktycznych co do zamiaru nie są zasadne, gdyż Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił materiał dowodowy i ustalił świadome niewykonywanie obowiązku podatkowego. Jednakże, zarzut dotyczący przedawnienia karalności części czynów został uznany za częściowo zasadny. Sąd Okręgowy, odwołując się do przepisów k.k.s. i Ordynacji podatkowej oraz orzecznictwa Sądu Najwyższego, ustalił, że karalność najwcześniejszych należności podatkowych (zaliczki za lata 2021-2022 oraz podatek PIT za lata 2021-2022) uległa przedawnieniu przed skutecznym wszczęciem postępowania przeciwko oskarżonemu. Zmieniono więc wyrok, uznając oskarżonego za winnego uporczywego niepłacenia podatku wynikającego z zeznania PIT-36L za 2023 rok (płatnego do 30.04.2024 r.) w kwocie 6605 zł, popełnionego w okresie od 1 maja 2024 r. do 29 grudnia 2024 r. W związku ze zmianą zakresu odpowiedzialności, Sąd Okręgowy uznał również zarzut rażącej niewspółmierności kary za zasadny i wymierzył nową karę grzywny w wysokości 1000 zł, uwzględniając wiek oskarżonego, jego niekaralność i sytuację majątkową. Postępowanie restrukturyzacyjne spółki nie wyłączyło odpowiedzialności oskarżonego jako podatnika.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o przedawnieniu karalności wykroczeń skarbowych w kontekście postępowania restrukturyzacyjnego i momentu wszczęcia postępowania przeciwko sprawcy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych przepisów k.k.s. i Ordynacji podatkowej.

Zagadnienia prawne (4)

Czy postępowanie restrukturyzacyjne wyłącza możliwość przypisania oskarżonemu zamiaru bezpośredniego popełnienia wykroczenia skarbowego polegającego na uporczywym niepłaceniu podatku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie restrukturyzacyjne dotyczące spółki nie wyłącza odpowiedzialności oskarżonego jako podatnika podatku dochodowego od osób fizycznych, ani nie zwalnia go z obowiązku terminowego uiszczania podatków.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wskazał, że postępowanie restrukturyzacyjne dotyczyło spółki, a przypisany czyn dotyczył obowiązków oskarżonego jako podatnika. Samo prowadzenie restrukturyzacji nie uchyla obowiązków podatkowych ani nie daje prawa do dowolnego kształtowania terminów zapłaty. Oskarżony nie wystąpił o żadne ulgi, co wyklucza skuteczne powoływanie się na restrukturyzację jako okoliczność eliminującą umyślność lub uporczywość.

Kiedy następuje przedawnienie karalności wykroczenia skarbowego z art. 57 § 1 k.k.s. w kontekście przepisów Ordynacji podatkowej i k.k.s.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Karalność wykroczenia skarbowego ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok (art. 51 § 1 k.k.s.), a jeśli w tym okresie wszczęto postępowanie, to z upływem 2 lat od zakończenia tego okresu (art. 51 § 2 k.k.s.). Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się z końcem roku, w którym upłynął termin płatności należności publicznoprawnej (art. 44 § 3 k.k.s.). Wszczęcie postępowania przeciwko sprawcy następuje z chwilą sporządzenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów, jego ogłoszenia podejrzanemu i przesłuchania go.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy, analizując przepisy k.k.s. i Ordynacji podatkowej oraz orzecznictwo SN, ustalił, że dla każdej należności podatkowej należy ustalać termin przedawnienia odrębnie. Wszczęcie postępowania przeciwko sprawcy następuje dopiero z chwilą łącznego spełnienia warunków formalnych. W tym przypadku, najwcześniejsze należności podatkowe uległy przedawnieniu przed skutecznym wszczęciem postępowania, podczas gdy należność za 2023 rok nie uległa przedawnieniu.

Czy ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji była dowolna, a nie swobodna, naruszając art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k.?

Odpowiedź sądu

Nie, ocena dowodów przez Sąd Rejonowy była prawidłowa i mieściła się w granicach art. 7 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo oparł ustalenia faktyczne na zgromadzonym materiale dowodowym (dokumentach podatkowych, deklaracjach, ewidencjach), który nie był skutecznie kwestionowany. Sąd wskazał, jakim dowodom dał wiarę i dlaczego, a skarżący nie wykazał, aby sąd pominął istotny dowód lub wyprowadził wnioski sprzeczne z zasadami logiki.

Czy kara grzywny w kwocie 5000 zł była rażąco niewspółmierna do czynu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w następstwie zmiany zakresu odpowiedzialności oskarżonego, kara stała się rażąco niewspółmierna.

Uzasadnienie

Pierwotna kara 5000 zł była adekwatna do pierwotnego opisu czynu obejmującego zaległości w kwocie 69 000 zł. Po ograniczeniu odpowiedzialności do kwoty 6605 zł, Sąd Okręgowy uznał, że kara 1000 zł jest współmierna do stopnia winy i społecznej szkodliwości, uwzględniając również wiek oskarżonego, niekaralność i sytuację majątkową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Zmiana wyroku
Strona wygrywająca
oskarżony (częściowo)

Strony

NazwaTypRola
X. Ł.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (13)

Główne

k.k.s. art. 57 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Dotyczy uporczywego niewpłacania podatku.

Pomocnicze

k.k.s. art. 51 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Określa termin przedawnienia karalności wykroczenia skarbowego.

k.k.s. art. 51 § § 2

Kodeks karny skarbowy

Określa termin przedawnienia karalności wykroczenia skarbowego w przypadku wszczęcia postępowania.

k.k.s. art. 44 § § 3

Kodeks karny skarbowy

Określa początek biegu terminu przedawnienia wykroczenia skarbowego.

O.p. art. 70 § § 1

Ordynacja podatkowa

Dotyczy przedawnienia zobowiązań podatkowych.

O.p. art. 70 § § 6

Ordynacja podatkowa

Dotyczy zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.

O.p. art. 70c

Ordynacja podatkowa

Dotyczy przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Granice rozpoznania sprawy przez sąd odwoławczy.

k.p.k. art. 438

Kodeks postępowania karnego

Podstawy apelacji.

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględne podstawy uchylenia orzeczenia.

k.p.k. art. 624 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Zwolnienie od opłat i wydatków.

u.o.w.s.k. art. 17 § ust. 1 i 2

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

Dotyczy opłat w sprawach karnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedawnienie karalności części czynów objętych pierwotnym opisem. • Rażąca niewspółmierność kary po zmianie zakresu odpowiedzialności.

Odrzucone argumenty

Obraza art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez dowolną ocenę dowodów. • Błąd w ustaleniach faktycznych co do zamiaru bezpośredniego popełnienia czynu. • Niezastosowanie art. 51 § 1 i 2 k.k.s. w zakresie przedawnienia (częściowo uznany).

Godne uwagi sformułowania

podatnik nie może przerzucać na Skarb Państwa skutków własnych niepowodzeń gospodarczych • wszczęcie postępowania przeciwko sprawcy następuje dopiero z chwilą łącznego spełnienia warunków w postaci sporządzenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów, jego ogłoszenia podejrzanemu oraz przesłuchania go w charakterze podejrzanego.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu karalności wykroczeń skarbowych w kontekście postępowania restrukturyzacyjnego i momentu wszczęcia postępowania przeciwko sprawcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów k.k.s. i Ordynacji podatkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii przedawnienia karalności w sprawach skarbowych oraz wpływu postępowania restrukturyzacyjnego na odpowiedzialność podatkową, co jest istotne dla przedsiębiorców i prawników.

“Przedawnienie karalne w sprawach podatkowych: kiedy nie płacisz, ale i tak unikniesz kary?”

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst